Saksofonista, skrzypek jazzowy, kompozytor i aranżer, urodzony 22 stycznia 1943 w Warszawie.

Ukończył Liceum Muzyczne w Łodzi. W tym czasie współpracował z amatorskim zespołem dixielandowym Tiger Rag. Na saksofonie nauczył się grać samodzielnie. W 1961 rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie w klasie skrzypiec Tadeusza Wrońskiego. Nawiązał wówczas współpracę z zespołem Zbigniewa Namysłowskiego Jazz Rockers, w którym debiutował na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej "Jazz Jamboree" w Warszawie w 1961. W 1962 wraz z kwintetem The Wreckers Andrzeja Trzaskowskiego wyjechał do Stanów Zjednoczonych na koncerty w klubach jazzowych. Podczas tego pobytu występowali także na festiwalach jazzowych w Newport i Waszyngtonie. W latach 1962-64 grał w Kwintecie Krzysztofa Komedy. W 1965 wystąpił w filmie Jazz aus Polen, zrealizowanym przez Joachima Berendta dla telewizji zachodnioniemieckiej. W latach 1965-68 przebywał za granicą, głównie w Skandynawii, gdzie nagrywał i współpracował z tamtejszymi muzykami.

Po powrocie do kraju prowadził w latach 1969-72 autorską Grupę Michała Urbaniaka, w skład której - w różnych okresach - wchodzili: Adam Makowicz (pianista), Paweł Jarzębski, Michał Komar i Janusz Kozłowski (basiści), Czesław Bartkowski i Andrzej Dąbrowski (perkusiści) oraz Urszula Dudziak (wokalistka). Z zespołem tym nagrał w 1970 pierwszy zagraniczny album "Parathyphus B", który został wysoko oceniony w ankiecie pisma "Jazz Podium". Występował z nim na festiwalach "Jazz Jamboree" w latach 1969-72 oraz festiwalach europejskich - m.in. w Norymberdze, Kongsberg, Molde, Heidelbergu, Montreux (Grand Prix w 1971). W 1971 wystąpił z Violin Summit podczas Berliner Jazztage. Wziął także udział w warsztatach jazzowych Wolfganga Daunera. W maju 1973 zagrał pożegnalny koncert przed polską publicznością i wraz z żoną - Urszulą Dudziak - wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Mimo otrzymanego stypendium nie pojął studiów w Berklee College of Music. Przy wsparciu Johna Hammonda zawarł kontrakt płytowy z wytwórnią Columbia, która wydała w Stanach Zjednoczonych jego zachodnioniemiecki album "Super Constellation" pod nazwą "Fusion". W koncertach promocyjnych tej płyty wzięli udział polscy muzycy jazzowi - Czesław Bartkowski, Paweł Jarzębski i Wojciech Karolak. Nagrane dla Columbii kolejne płyty "Atma" i "Fusion III" zapoczątkowały pasmo amerykańskich sukcesów Michała Urbaniaka i Urszuli Dudziak.

W latach 1975-89 prowadził zespół The Michal Urbaniak Fusion, w którym grali młodzi amerykańscy muzycy, m.in.: Kenny Davis, Tom Guerin, Harold Williams, Ronnie Burrage, Joe Caro, Basil Farrington, Gerald Brown, Bernard Wright i Steve Jordan. Nagrywał z nim płyty, koncertował w renomowanych klubach jazzowych Village Vanguard i Village Gate, salach koncertowych (np. Carnegie Hall), jak również na najważniejszych festiwalach w Nowym Jorku, Newport i Waszyngtonie. Wielokrotnie występował w Europie - tournées po Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech, Niemczech, Szwajcarii i Szwecji. Wśród muzyków, z którymi współpracował, znalazły się największe sławy jazzu - m.in. George Benson, Lenny White, Wayne Shorter, Marcus Miller, Billy Cobham, Joe Zawinul, Ron Carter, Stéphane Grappelli oraz Miles Davis (zaprosił go do projektu "Tutu"). Po trzynastu latach nieobecności w 1986 przyjechał do Polski i wystąpił na "Jazz Jamboree", prezentując swój amerykański zespół Michal Urbaniak Constellation. Od tego momentu utrzymuje z krajem stały kontakt - m.in. w 1989 wystąpił na koncercie "Komeda żywy", w 1991 na "Jazz Jamboree", w 1992 na Festiwalu "Jazz nad Odrą", w 1994 na benefisie Zbigniewa Namysłowskiego.

Michał Urbaniak komponuje również muzykę do spektakli teatralnych, filmów i programów telewizyjnych zrealizowanych w kraju oraz za granicą. W 1999 otrzymał nagrodę za muzykę do filmu Dług w reż. Krzysztofa Krauzego, a w 2002 za muzykę do filmu Eden w reż. Andrzeja Czeczota na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Wielokrotnie zwyciężał w plebiscytach polskich i zagranicznych pism muzycznych - w latach 1962-63 zajął II miejsce w ankiecie czytelników pisma "Jazz" w kategorii saksofon tenorowy, w ankiecie pisma "Down Beat" w 1975 został zwycięzcą w wyborze krytyków w kategorii talent zasługujący na szersze uznanie, w 1976 zajął II miejsce jako skrzypek jazzowy, w 1992 jego nazwisko znalazło się wśród największych sław jazzu w pięciu kategoriach: album roku (II miejsce), muzyk roku (V miejsce), jazz electronic combo (V miejsce), kompozytor (IX miejsce) i skrzypek (IV miejsce). Również wielokrotnie wybierany był skrzypkiem roku w ankiecie Jazz Top magazynu "Jazz Forum".

Muzyka do wybranych filmów:

• Kici... Kici... w reż. Jadwigi Kędzierzawskiej (1972)
• Jaś Kowalski, Warszawa, ul. Bajkowa 2 w reż. Stanisława Lenartowicza (1972)
• Schody w reż. Zbigniewa Rybczyńskiego (1987)
• Zdziwieni w reż. Jeffa Kahna (1988)
• Czwarty wymiar w reż. Zbigniewa Rybczyńskiego (1988)
• Niewłaściwe miejsce w reż. Louisa Yansena (1989)
• Pożegnanie jesieni w reż. Mariusza Trelińskiego (1990)
• Szuler w reż. Adka Drabińskiego (1991)
• Odjazd w reż. Piotra Łazarkiewicza i Magdaleny Łazarkiewicz (1991)
• Tak tak w reż. Jacka Gąsiorowskiego (1991)
• Z Czeczotem przez Niebo i Piekło w reż. Piotra Bikonta (1999)
• Dług w reż. Krzysztofa Krauzego (1999)
• Wielkie rzeczy: System w reż. Krzysztofa Krauzego (2000)
• Wielkie rzeczy: Gra w reż. Krzysztofa Krauzego (2000)
• Wielkie rzeczy: Sieć w reż. Krzysztofa Krauzego (2000)
• Sieć w reż. Krzysztofa Krauzego (2001)
• Eden w reż. Andrzeja Czeczota (2002)
• Pogoda na piątek w reż. Ryszarda Brylskiego i Mariusza Paleja (2006-2007)
• Sufferrosa w reż. Dawida Marcinkowskiego (2007)
• Urszula Dudziak. Życie jest piękne w reż. Beaty Postnikoff (2008)

Ważniejsza dyskografia:

• "Paratyphus B" (1970)
• "Michał Urbaniak Group" (1971)
• "Super Constellation" (1973)
• "Michał Urbaniak - Polish Jazz" (1973)
• "Constellation In Concert" (1973)
• "Fusion" (1974)
• "Atma" (1974)
• "Fusion III" (1975)
• "Funk Factory" (1975)
• "Urbaniak" (1977)
• "Future Talk" (1979)
• "Music For Violin And Jazz Quartet" (1980)
• "Michał Urbaniak Orchestra" (1981)
• "Inactin" (1981)
• "Body English" (1981)
• "Smiles Ahead, Jam At Sandy's" (1981)
• "Bolero: The Larry Coryell/Michał Urbaniak Duo" (1982)
• "Take Good Care Of My Heart" (1984)
• "Rhythm & Blue" (1986) - z Didierem Lockwoodem i Johnem Blakem
• "Folk Song" (1987) – z Władysławem Sendeckim
• "Songs For Poland" (1989)
• "Urszula" (1989) - z Urszulą Dudziak
• "New York Five at the Village Vanguard" (1989)
• "Heritage, Midnight Rain" (1989) - z Urszulą Dudziak
• "Michał Urbaniak & Larry Coryell: A Quiet Day in Spring, Space Lady" (1990) - z Urszulą Dudziak
• "Ecstasy, Daybreak" (1990) - z Urszulą Dudziak
• "My One And Only Love" (1990)
• "Serenade for The City, Milky Way, Some Other Blues, Mardin" (1990)
• "Cinemode" (1990)
• "Songbird" (1991)
• "Live in New York" (1991)
• "Burning Circuits, Urban Express, Manhattan Man" (1992)
• "Michał Urbaniak & Billy Cobham: Live in London, Facts of Life" (1992)
• "Friday Night at the Village Vanguard" (1993) - z Ronem Carterem
• "Urbanator" (1995)
• "Urbanator II" (1996)
• "Code Blue" (1996)
• "Urbaniax" (1998)
• "Fusion" (1999)
• "Sax, Love & Cinema" (2001)
• "Live at the Village Vanguard" (2003)
• "UrbSymphony" (2003)
• "Decadence" (2003)
• "I Jazz Love You" (2004)
• "Sax Love" (2005)
• "Urbanator III" (2005)
• "Jazz Legends #1" (2007)
• "Jazz Legends #2" (2007)
• "Jazz Legends #3" (2007)
• "Miles of Blue" (2009)

Strona internetowa artysty: www.michalurbaniak.com

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, październik 2006, aktualizacja: listopad 2010.