Julian Kornhauser
Julian Kornhauser, fot. Elżbieta Lempp
Urodził się 20 września 1946 w Gliwicach - poeta, prozaik, krytyk literacki, znawca i tłumacz literatury serbo-chorwackiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jeden z najwybitniejszych i stale obecnych w życiu literackim przedstawicieli poetyckiej Nowej Fali z lat 70., uczestniczył w ówczesnym ruchu kontestacji przeciw komunistycznej władzy, ale jako poeta był zjawiskiem osobnym, obok nowofalowej wrażliwości na kłamstwo tkwiące w formułach języka publicznego odznaczał się oryginalną, często surrealną wyobraźnią i bardzo szeroką paletą poetyckich środków i tematów: od sprawozdawczego zapisu scen z życia po niezwykłe wizje nasycone językiem symbolicznym. Jako twórcę odznacza Kornhausera świadomość pokoleniowa i obywatelska, potrzeba obrony podstawowych wartości, ale jest to również liryk wsłuchany we własną, bardzo osobistą prawdę i indywidualne przeżycie świata.
Swój debiut prozatorski poprzedził wydaną wraz z Adamem Zagajewskim głośną książką programową "Świat nie przedstawiony", w której - w imię mówienia prawdy w zakłamanej rzeczywistości komunizmu - ujmował się za prozą realistyczną. Jako prozaik pozostał raczej twórcą subiektywnego doświadczenia, eksploatującym własną biografię duchową i biografię zbiorową swego pokolenia. W powieściach Kornhausera znajdziemy pasjonującą historię młodego chłopca, jego pasowania się z żydowskim rodowodem, z tradycją domową i dominacją ojca, wreszcie opis intelektualnego dojrzewania wśród lektur i dyskusji z rówieśnikami, a także w obliczu niezwykle silnych nacisków ze strony świata polityki. Autor opowiada nam, jak wśród tych rozlicznych wpływów kształtowała się jego własna osobowość.
"Czy potrafisz odpowiedzieć, czy potrafisz uwierzyć, czy potrafisz zapisać, czy potrafisz uszanować, czy potrafisz odnaleźć siebie, czy potrafisz dojrzeć do chwili jasnej, czy potrafisz dogonić to uciekające, czy potrafisz postawić najwyższą stawkę, czy potrafisz spotkać się twarzą w twarz z głupotą, czy potrafisz zostać, czy potrafisz przystać, czy potrafisz zrozumieć, czy potrafisz przyjąć cios, czy potrafisz walczyć, czy potrafisz pomylić się, czy potrafisz stać się mądrym." ("Stręczyciel idei")
Źródło: www.polska2000.pl, Stowarzyszenie Willa Decjusza, 2001
Poezja:
- Nastanie święto i dla leniuchów, Warszawa: Iskry, 1972.
- W fabrykach udajemy smutnych rewolucjonistów, Kraków: WL, 1973.
- Zabójstwo, Kraków: wyd. własne poza cenzurą, 1973.
- Stan wyjątkowy, Warszawa: PIW, 1978.
- Zjadacze kartofli, Kraków, WL, 1978.
- Zasadnicze trudności, Warszawa: Czytelnik, 1979.
- Każdego następnego dnia, Kraków: ABC, 1981.
- Tyle rzeczy niezwykłych. Wiersze dla Agatki, Kraków: WL, 1981.
- Hurrraaa!, Kraków: WL, 1982.
- 148 wierszy (1968-1979), Kraków: WL, 1982.
- Inny porządek: 1981-1984, Kraków: Oficyna Literacka, 1985.
- Za nas, z nami, Warszawa: Czytelnik, 1985.
- Wiersze z lat osiemdziesiątych, Kraków: WL, 1991.
- Kamyk i cień, Poznań: a5, 1996.
- Było, minęło, Warszawa: Nowy świat, 2001.
- Księżyc jak mandarynka, Kraków: WL, 2003.
- Origami, Kraków: WL, 2006.
Powieści:
- Kilka chwil, Kraków: WL, 1975.
- Stręczyciel idei, Kraków, WL, 1980.
- Dom, sen i gry dziecięce. Opowieść sentymentalna, Kraków: Znak, 1995.
Eseje, szkice, prace historycznoliterackie:
- Świat nie przedstawiony, Kraków: WL, 1974 (współautor: Adam Zagajewski).
- Od mitu do konkretu : szkice o modernizmie i awangardzie w poezji chorwackiej, Kraków: WL, 1978.
- Współczesna poezja jugosławiańska (1941 - 1970), Wrocław: Zakład Narodowy im Ossolińskich, 1980.
- Sygnalizm: propozycja serbskiej poezji eksperymentalnej, Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1981.
- Wspólny język (jugoslavica), Katowice : Wydawnictwo Śląsk, 1983.
- Światło wewnętrzne,Kraków, Wrocław: WL, 1984.
- Strategie liryczne serbskiej awangardy: (szkice o poezji), Kraków: Universitas, 1991.
- Wątki polskie we współczesnej literaturze serbskiej i chorwackiej (rekonesans), Kraków : UJ, 1993.
- Międzyepoka. Szkice o poezji i krytyce, Kraków: Baran i Suszczyński, 1995.
- Postscriptum. Notatnik krytyczny, Kraków: WL, 1999.
- Uśmiech sfinksa. O poezji Zbigniewa Herberta, Kraków: WL, 2001.
- Świadomość regionalna i mit odrębności. O stereotypach w literaturze serbskiej i chorwackiej, Kraków: "Scriptum", 2001.
- Poezja i codzienność, Kraków: WL, 2003.
Wybrane tłumaczenia:
- bułgarski:Osa zad stykłoto (Wybór wierszy), Sofia: AngoBoy, 1997.
- chorwacki:Kuća, sam i djecje igre (Dom, sen i gry dziecięce), Lubjana: Egzil ABC, 1996.
- holenderski:Poetri, Rotterdam: Rotterdamse Kunststichtung, 1986.
- serbski:Nacelne teskoće (Wybór wierszy), Vršac: Književna Opština, 1989.Kamicak i senka (Kamień i cień),, Beograd: Pismo, 1998.Signalizam (Sygnalizm),, Prosveta, 1998.
Podobne
Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...
Literatura Janusz Tazbir
Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...
Zobacz także
Sztuki wizualne Wojciech Fangor "Postaci"
Obraz Fangora należy do najbardziej kanonicznych dzieł polskiego socrealizmu. Operuje prostą retoryką przeciwieństw: kiedyś i teraz, po tej i po tamtej stronie.
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...







