Grupa teatralna wywodząca się z nurtu teatru niezależnego. Zespół powstał we Wrocławiu w 1992. Jego założycielami byli Katarzyna Pawłowska i Maciej Adamczyk, studenci Wydziału Lalkarskiego wrocławskiej filii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Od 1995 teatr działa w Poznaniu. Nazwa grupy nawiązuje do słynnego filmu science fiction Dona Siegela z 1956 INWAZJA PORYWACZY CIAŁ.

Pierwszym przedstawieniem Teatru Porywacze Ciał był groteskowy spektakl PSY (1993), swobodna adaptacja fragmentów CHOLERY francuskiego surrealisty z lat 30. Josepha Delteila i ALICJI W KRAINIE CZARÓW Lewisa Carolla. Kolejne przedstawienie - I LOVE YOU według scenariusza Katarzyny Pawłowskiej i Macieja Adamczyka, początkowo projektowane jako jednorazowa akcja - od 1996 grane jako spektakl, stało się ostrym i przenikliwym komentarzem do pop-kultury. Zresztą do Porywaczy Ciał wkrótce przylgnęło określenie właśnie teatru pop-kultury, teatru pokolenia techno, czy teatru pokolenia transformacji.

" 'I love you' nie miało w sobie nic z bezmyślnej prowokacji - notował Jacek Wakar. - Aktorzy prowadzili bezwzględną grę, która niepostrzeżenie stawała się życiem. Gdy na scenie znajdowali się również widzowie, a mężczyzna kopał swą partnerkę, uciekającą między rzędami, zimny dreszcz przechodził po plecach. Do tego ten potworny, zaczerpnięty z najtrywialniejszych reklam, sprymityzowany do granic możliwości, angielski i najwspanialsze na świecie produkty - jogurty, kremy ściekające po ciałach wykonawców." ("Życie Warszawy", 28 listopada 97)

Wkrótce zespół zrealizował ŚWINIE według scenariusza Pawłowskiej i Adamczyka (1995), AUTOFOBIĘ według scenariusza Marcina Libera (1996), później MINIMAL według scenariusza Pawłowskiej i Adamczyka, którego premiera odbyła się na Festiwalu Malta (1997). W 1998 podczas poznańskiego Festiwalu Teatralnego "Maski" grupa pokazała TECHNOLOGIĘ SUKCESU według scenariusza Adamczyka.

"Teatr jest idealnym miejscem do rozmawiania o tym, czego się boimy - mówił Maciej Adamczyk. - My zderzamy to, co się 'nosi' na co dzień, co jest kolorowe, modne, podlega stereotypom, z tym, co boimy się na siebie włożyć. Nie mówię tylko o ciuchach, ale o ideologiach, poglądach, postawach... Nigdy nie pokazujemy lęków, które w jakiś sposób nie dotyczą także nas. Nie dosłownie, ale jednak. Kiedy przebieramy się za 'japiszonów' w 'Technologii sukcesu' to ich mundurki są oczywiście tylko kostiumem, ale to, co jest pod nimi, my też poczuliśmy kiedyś na własnej skórze." ("Gazeta Wyborcza" 2003, nr 69)

"W najbardziej znanych pracach - 'I love you', 'Minimalu', 'Technologii sukcesu' - podsumowywał pracę zespołu Tomasz Plata - odwołują się do rzeczywistości wcześniej przez rodzime teatry nie penetrowanej: rzeczywistości szybkiego wzrostu gospodarczego, łatwej konsumpcji, supremacji zasad wolnego rynku. Bohater ukazany przez Porywaczy - piszą niekiedy recenzenci - jest 'bohaterem nowych czasów', bohaterem, którego mało łączy z postaciami pojawiającymi się w realizacjach Ósemek i Provisorium. Bohater ów - w swych różnych postaciach - większość czasu spędza na zarabianiu pieniędzy w ogromnej kompanii, pochłanianiu najniższych form kultury pop lub zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych." ("Dialog" 2000, nr 4)

Grupa

"(...) przygotowuje spektakle, które w karykaturalny sposób prezentują konkretne zjawiska społeczne, modele zachowań i stereotypy językowe - notowała Magdalena Gołaczyńska. - Porywacze Ciał wypracowali własny styl gry, oparty na przerysowanej gestykulacji i mimice. W ich przedstawieniach występują bezimienni On i Ona - idealni odbiorcy dzisiejszych reklam ('I love you', 1993, 'Świnie', 1995), znudzeni sobą nowobogaccy kochankowie ('Minimal', 1997), nieporadni uczuciowo pracoholicy, zagubieni w sformalizowanym świecie yuppies ('Technologia sukcesu', 1998)." ("Dialog" 2001, nr 3)

Zespół uchodzi za programowo antyestetyczny i artystycznie odrażający. Dla niektórych to:

"Zdziwienie i niesmak. Zdziwienie tym, że ktoś mógł to coś uważać za sztukę. Niesmak - bo to coś było po prostu obrzydliwe. Obsypywanie się i obsmarowywanie jedzeniem. Taplanie się w brei. (...) Niby erotyczne zabawy bananem i wkładanie ręki w majtki. Brutalne szarpanie dziewczyny za włosy i bicie po twarzy, które - co było widać - autentycznie bolało" - pisał o I LOVE YOU jeden z recenzentów. (Tadeusz Piersiak, "Gazeta w Częstochowie", lokalny dodatek do "Gazety Wyborczej", 11 grudnia 1996)

W latach 1996-1998 zespół dołączył do obsady spektaklu SABAT (na podstawie MISTRZA I MAŁGORZATY Michaiła Bułhakowa), prezentowanego przez Teatr Ósmego Dnia. Kolejne przedstawienia Teatru Porywacze Ciał to: VOL.7 według scenariusza Pawłowskiej i Adamczyka (2000), plenerowe widowisko SZTUCZNE ODDYCHANIE zrealizowane wspólnie z Teatrem Usta Usta (2000) oraz TEST według scenariusza Pawłowskiej i Adamczyka (2002), który pokazuje maksymalnie uproszczony świat zbudowany na podstawie banalnych testów psychologicznych, które zapełniają czasopisma.

" 'Test' skonstruowany został na wzór i podobieństwo niemego filmu. - pisała Natalia Ligarzewska. - Wyciemnienia jak brzytwa tną spektakl na pojedyncze sceny, przyspieszenia i spowolnienia tempa przywodzą na myśl obrazki z prototypowego kinematografu, akcję uzupełniają czarno-białe napisy, a gest i mimika serwowane są tak sugestywnie, że można z nich czytać jak z książki. Książki dla dzieci! Porywacze Ciał wyraźnie infantylizują swą grę. Paradują w pieluchach, wkładają sukienki z misiem, ssą palce i bawią się, bawią, bawią..." ("Gazeta w Trójmieście", lokalny dodatek do "Gazety Wyborczej" 2002, nr 267)

Dla kolejnego spektaklu, REKORD (2003), przewrotną inspiracją stał się dla grupy absurdalny rekord bity w siedzeniu na słupie. Widowisko PARADA ŚMIESZNYCH TWARZY było humorystycznym pochodem masek wzorowanych na różnych typach ludzkich twarzy. Teatr Porywacze Ciał zrealizował także koncert multimedialny - widowisko THE BEST OF PIOSENKI NAJLEPSZE (2001).

"Niejednoznaczność przenika przedstawienia Porywaczy na wszystkich poziomach, od sfery ogólnych pomysłów kompozycyjnych aż po szczegółowe rozwiązania reżyserskie i aktorskie. (...) Najbardziej wyrafinowanym ze środków wykorzystywanych przez twórców w celu ujawnienia niejednoznaczności świata jest obarczanie jednego działania kilkoma sprzecznymi znaczeniami. (...) W rezultacie po raz kolejny przekonują, że ich świat jest światem wielu możliwości interpretacyjnych, światem, który z zasady nie poddaje się jednoznacznemu odczytaniu." (Tomasz Plata, "Dialog" 2000, nr 4)

Teatr Porywacze Ciał odwołuje się w swoich przedstawieniach do tradycji teatru alternatywnego lat 60. i 70., m.in. uprawia teatr kreacji zbiorowej, improwizuje, wchodzi w bezpośredni kontakt z widzem. Grupa czerpie też ze współczesnej kultury masowej.

"Porywacze, wychowani w czasach, gdy pop-kultura odniosła wielki tryumf, gdy jej kody przeobraziły się w powszechnie akceptowany kanon komunikacji, przyjmują za własne część promowanych przez ową kulturę reguł: upodobanie do mieszania różnych porządków, niechęć wobec hierarchizacji oraz zamiłowanie do manifestowania własnej ironii." (Tomasz Plata, "Dialog" 2000, nr 4)

Teatr Porywacze Ciał prezentował swoje prace na najważniejszych festiwalach w kraju. Gościł też za granicą - w Niemczech, Czechach, Słowacji, Austrii i Kanadzie. Grupa prowadzi warsztaty teatralne i zajęcia edukacyjne.

Monika Mokrzycka-Pokora styczeń 2004

Teatr Porywacze Ciał
ul. Folwarczna 29e/88
61-064 Poznań
Województwo wielkopolskie
Tel: (+480 695 434 726, 601 839 524
Tel/Fax:
WWW: www.porywaczecial.art.pl
Email: porywaczecial@gmail.com