Teatr Na Woli założył w 1976 roku Tadeusz Łomnicki.

Tadeusz Łomnicki, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów, rektor szkoły teatralnej w Warszawie i ówczesny członek Komitetu Centralnego, dostał pozwolenie władz na założenie własnego teatru. Scena na Woli miała być teatrem robotniczym skierowanym do "dzielnicowej" widowni. Łomnicki przygotował założenia ideowo-programowe nowej sceny, jednak robotniczy teatr na Woli nigdy nie powstał. Scena, bojkotowana początkowo przez część artystycznego środowiska, stała się wkrótce jednym z najciekawszych teatrów w Warszawie.

Na scenie grał i reżyserował Łomnicki. Inscenizował m.in. PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI Leona Kruczkowskiego (1976), PROTOKÓŁ PEWNEGO ZEBRANIA Aleksandra Gelmana (1976) oraz mocno wówczas atakowane DO PIACHU... Tadeusza Różewicza (1979). Na scenie Teatru na Woli Łomnicki stworzył wiele wybitnych kreacji. Wcielił się w postać Francisco de Goyi w GDY ROZUM ŚPI... Antonia Buero Vallejo - inscenizacji Andrzeja Wajdy (1976), Bukara w PRZEDSTAWIENIU "HAMLETA" WE WSI GŁUCHA DOLNA Ivo Brešana w reżyserii Kazimierza Kutza (1977), Galileusza w ŻYCIU GALILEUSZA Bertolta Brechta w reżyserii Ludwika René (1978). Zagrał również rolę tytułową w FANTAZYM Juliusza Słowackiego - spektaklu Jana Kulczyńskiego (1980) i Antonio Salieriego w AMADEUSZU Petera Shaffera w reżyserii Romana Polańskiego (1981). Przedstawienia Teatru Na Woli, przede wszystkim GDY ROZUM ŚPI..., PRZESTAWIENIE "HAMLETA"... i ŻYCIE GALILUSZA podejmowały problematykę polityczną i moralną, nawiązywały do bolesnej współczesności i podejmowały z nią dyskusję.

Na skutek sytuacji politycznej w kraju oraz konfliktu z zespołem aktorskim i załogą Zakładów Kasprzaka, które były właścicielem budynku teatralnego w 1981 roku Łomnicki złożył rezygnację. Po jego odejściu kierownictwo teatru objął Edmund Karwański, który jednocześnie prowadził warszawski Teatr Kwadrat - scenę o charakterze rozrywkowym. W czasie pięcioletniej dyrekcji Karwańskiego wystawiono jedynie 12 premier. Najlepszymi przedstawieniami tego okresu okazały się adaptacja WOJNY I POKOJU Lwa Tołstoja w reżyserii Andrzeja Chrzanowskiego (1982) i SŁUGA DWÓCH PANÓW Carla Goldoniego w inscenizacji Waldemara Matuszewskiego (1983). Na warszawskiej scenie reżyserowali też m.in. Jan Świderski, który przygotował tu DOM LALKI, CZYLI NORĘ Henryka Ibsena (1983) i Piotr Cieślak - reżyser WIELKIEGO JERRY'EGO Francisa Scotta Fitzgeralda (1985).

W 1986 roku scena przestała istnieć. Po pożarze Teatru Narodowego Teatr Na Woli stał się jego tymczasową siedzibą. Scena odzyskała samodzielność w 1990 roku. Wówczas dyrektorem teatru został Bogdan Augustyniak, który prowadzi scenę do dzisiaj. Początkowo w teatrze grał stały zespół aktorski. Od 1992 roku teatr działa jako scena impresaryjna. Obok zapraszanych spektakli pokazuje także własne premiery. W 1996 roku teatrowi nadano imię jego założyciela Tadeusza Łomnickiego.

Augustyniak rozpoczął swoją dyrekcję od wystawienia NOSOROŻCA Eugene'a Ionesco we własnej reżyserii (1991), potem zainscenizował groteskę Ferdynanda Goetela KRÓL NIKODEM (1991) i komedię SĄSIADKA Pierre'a Chesnota (1992). Teatr Na Woli proponuje eklektyczny repertuar, gra się tu klasykę (FEDRA Jeana Racine'a w reżyserii Augustyniaka, 1993, WIECZÓR TRZECH KRÓLI ALBO CO ZECHCECIE Szekspira w inscenizacji Andrzeja Wiśniewskiego, 2000, KRÓL LEAR Szekspira w reżyserii Andreja Konczałowskiego, 2006), klasykę dramatu (PLAY STRINDBERG Friedricha Dürrenmatta w reżyserii Andrzeja Łapickiego, 2001), dramat współczesny (PRZERŻNĄĆ SPRAWĘ Davida Mameta w reżyserii Marka Kędzierskiego, 2003) oraz komedie (KURA NA PLECACH Freda Apke w reżyserii autora, 2004). Ostatnio swoje przedstawienia pokazuje tu także krakowska Grupa Rafała Kmity, która zaprezentowała m.in. CA-STING Kmity w reżyserii autora i spektakl kabaretowy WSZYSCYŚMY Z JEDNEGO SZYNELA.

Od 2002 roku w teatrze działa także scena muzyczna "Biała lokomotywa", na której Jerzy Satanowski zrealizował m.in. BIAŁĄ LOKOMOTYWĘ. DOMOFON, CZYLI ŚPIEWNICZEK DOMOWY STANISŁAWY C. (2002) i RODZINĘ DREPTAKÓW wg tekstów Andrzeja Waligórskiego (2005), a Adam Kwaśny pokazał spektakl muzyczny krakowskiego Teatru 38 CANTIGAS DE SANTA MARIA, w którym dawną poezję hiszpańską śpiewa Maciej Maleńczuk (2002).

Od 1999 roku Teatr Na Woli organizuje przegląd Małe sztuki z wielkimi aktorami. W 2000 roku odbyła się z kolei pierwsza edycja przeglądu Komedie lata, a z inspiracji Stefana Niedziałkowskiego ruszył coroczny Międzynarodowy Festiwal Sztuki Mimu.



Teatr Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego w Warszawie
ul. Kasprzaka 22
01-211 Warszawa
Województwo mazowieckie
Tel: (+48 22) 632 00 05-08 (centr.), 632 03 60 (sekr.), 632 24 78 (BOW, kasa)
Fax: (+48 22) 862 46 76
WWW: www.teatrnawoli.pl
Email: sekretariat@teatrnawoli.pl