Na zdjęciu: Mariusz Saniternik (Lear) w przedstawieniu "Król Lear" w reżyserii Krzysztofa Jasińskiego, fot. Teatr STU

Zespół teatralny założony w 1966 przez studentów i absolwentów krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego; grupa, która w latach 70. była jedną z najciekawszych scen niezależnego teatru studenckiego nawiązującą do teatralnej poetyki awangardy lat 60. Cechą charakterystyczną ich przedsięwzięć były wielkie inscenizacje odwołujące się do różnych form widowisk. Od początku Teatrowi Stu szefował Krzysztof Jasiński, absolwent wydziału aktorskiego krakowskiej szkoły teatralnej (1968). Z czasem profil teatru uległ zmianie. Obecnie działa jako scena impresaryjna. Na deskach Teatru Stu realizowane są przedstawienia z udziałem wybitnych aktorów oraz popularne benefisy znanych osobistości polskiego świata kultury i sztuki.

W początkowych okresie Teatr Stu był przede wszystkim sceną literacką. Wystawiano tu znane utwory dramatyczne i adaptacje słynnej prozy. W tym okresie powstały takie przedstawienia jak Nie do obrony Johna Osborne'a (1966), Pamietnik wariata (1967), Pożądanie schwytane za ogon Pabla Picassa (1969). W teatrze występowali wówczas m.in. Olgierd Łukaszewicz, Wojciech Pszoniak, Jerzy Stuhr i Jerzy Trela. Główną ideą Teatru Stu było wypracowanie własnych środków aktorskich. W tym celu teatr otworzył w 1967 studio aktorskie kształcące młodych ludzi, których "nie zepsuł" jeszcze repertuarowy teatr zawodowy. Prowadzono w nim zajęcia obejmujące emisję głosu, taniec, akrobatykę oraz różne ćwiczenia mające na celu poszerzenie teatralnej wyobraźni.

W 1970 rozpoczął się następny rozdział w działalności Teatru Stu, który przyniósł mu rozgłos i od którego zaczęła się prawdziwa kariera zespołu. W tym czasie Teatr Stu "(...) chciał być nie tylko teatrem. Chciał być właśnie także publicystyką, reportażem, dialogiem krytycznym, diagnozą społecznego stanu rzeczy. Nie pretendując skądinąd do obiektywności, wyrażać miał rzeczywiste i powszechne nastroje młodych ludzi na świecie (a szczególnie w Polsce), miał być także miejscem przywrócenia wielu ideom ich rzeczywistego i niezafałszowanego obrazu." (Tadeusz Nyczek, "Dialog" 1979, nr 9). Powstały wówczas legendarne przedstawienia Spadanie na motywach poematu Tadeusza Różewicza (1970), Sennik polski według scenariusza Edwarda Chudzińskiego i Krzysztofa Miklaszewskiego (1971) oraz Exodus wg poematu Leszka A. Moczulskiego (1974).

Spadanie, którego premiera odbyła się w pamiętnym grudniu 1970 była rodzajem teatru dokumentalnego, widowiskiem publicystycznym odwołującym się do bieżących wydarzeń. Sennik polski natomiast dotykał spraw szerszych. Był próbą rozliczenia się z narodową tradycją. Z kolei Exodus, utrzymany w misteryjno-moralitetowym tonie stawiał znaki zapytania nad sensem życia i duchową kondycją człowieka. Jasiński stworzył w tych inscenizacjach tzw. model aktywnego teatru współczesnego, w którym ważna była metafora i język symboli. Z rozmachem kreował sceniczny świat. Pojawiały się tu gumowy ponton, klatka z metalowych ruch, wielki stół przy którym jedna z postaci trzyma w rękach zwój sznurów, do którego końców przywiązani są inni aktorzy. Spektakl budowała efektowna muzyka i oprawa świetlna (pojawiały się m.in. stroboskopy). Całość układała się w rytmiczne sceny, które niosły klarowny przekaz, czasem utrzymany w tonie publicystycznym, kiedy indziej bardziej poetyckim.

W 1975 teatr przekształcił się ze sceny studenckiej w teatr zawodowy. Zyskał nową siedzibę w Alei Krasińskiego. Kolejne przedstawienia Teatru Stu to Pacjenci wg Mistrza i Małgorzaty Michaiła Bułchakowa (1976), Szalona lokomotywa wg Witkacego (1977) i Operetka Witolda Gombrowicza (1978). W tych spektaklach, które grane były pod wielkim namiotem, na pierwszy plan wysuwała się gra z widowiskowymi formami, zabawa z widzem i fascynacja inscenizacyjnym rozmachem, jaki stwarza perfekcyjne opanowanie teatralnej maszynerii. Krzysztof Jasiński mówił: "Założyliśmy sobie drogę naturalnego rozwoju, wierność własnemu czasowi". ("Polityka" 1977, nr 33). I w 1980 r. teatr powrócił spektaklem Donkichoteria wg scenariusza Edwarda Chudzińskiego (1980) do tematów ze swoich najsłynniejszych przedstawień z pierwszej połowy lat 70. Jednak przedstawienie przyjęto chłodno. O spektaklu pisała Elżbieta Morawiec:

"Znowu - jak przed laty - rachunek inteligenckich sumień. (...) Niestety, to, co tam było mową myśli, zlepione w DONKICHOTERIĘ stało się mową stereotypu, powtórzoną figurą chocholego tańca: raz dokoła, raz dokoła... Figurą, co dur sieje nad widownią, łudząc nihilizmem na pozór żarliwego buntu wykreowanym." ("Życie literackie" 1981, nr 8)

Wobec wyczerpania się dotychczasowej formuły Teatr Stu w latach 80. zaczyna zmieniać swój profil. Staje się sceną impresaryjną i centrum animacji kultury. W repertuarze pojawiają się nowe pozycje w reżyserii Jasińskiego, m.in. Bramy raju Jerzego Andrzejewskiego (1984), Wariat i zakonnica Witkacego (1986), Zabawa Sławomira Mrożka (1987). Teatr, który zawsze przyciągał wybitne indywidualności, m.in. Jana Polewkę, Jana Sawkę, Marka Grechutę, w dalszym ciągu był miejscem, gdzie tworzyli wybitni artyści na czele z reżyserem i aktorem Mikołajem Grabowskim, który przygotował tu słynne spektakle - Scenariusz dla trzech aktorów Bogusława Schaeffera (1987) oraz Opis obyczajów wg Jędrzeja Kitowicza (1990). Na scenie Stu występowali Iwona Bielska, Jan Frycz, Andrzej Grabowski i Jan Peszek. W teatrze uruchomiono także Galerię Teatru Stu, w której oprócz wystaw organizowano także koncerty, recitale i spotkania autorskie, istniało też studio nagrań.

W 1997 teatr przyjął nazwę Krakowski Teatr Scena Stu. Jego szefem artystycznym pozostaje Krzysztof Jasiński, a funkcję dyrektora naczelnego sprawuje Tadeusz Konieczny. Z teatrem współpracują kolejne pokolenia aktorów krakowskich, m.in.: Jerzy Trela, Roman Garncarczyk, Krzysztof Globisz, Beata Rybotycka, Dorota Segda. Scena nadal ma charakter impresaryjny. Można tutaj oglądać zarówno spektakle oparte na teatralnej klasyce, jak i kabarety. Przygotowuje się wiele przedstawień komediowych. W STU reżyseruje Krzysztof Jasiński, który w ostatnich latach pokazał m.in. Szczęśliwe dni Samuela Becketta (2006), klarowne, dobre aktorsko Biesy wg Fiodora Dostojewskiego z wielogłosowymi pieśniami Ukraińskiego Chóru Woskriesinnia (2007), Sonatę Belzebuba Stanisława Ignacego Witkiewicza (2009) i Króla Leara Williama Szekspira z Mariuszem Saniternikiem w roli tytułowej (2010). Jasiński inscenizował również kabaretową Sztukę kochania.Sceny dla dorosłych Zbigniewa Książka, komedię o sprawach męsko-damskich (2004) i sztukę Petera Quiltera Na końcu tęczy o Judy Garland, w którą wcieliła się Beata Rybotycka (2008). W 2006 roku Jasiński przygotował monodram Rozmowy z diabłem. Wielkie kazanie księdza Bernarda wg Leszka Kołakowskiego z popisową rolą Jerzego Treli.

"Rola prowadzona jest mistrzowsko, na wszystkich możliwych tonach emocji i nastrojów." - pisała Henryka Wach-Malicka - "Ksiądz Bernard prawi wedle wszelkich zasad klasycznej retoryki, dawkując napięcie i fenomenalnie operując pauzą, a potem nagle, w sekundzie potrafi wyjść ze skóry Savonaroli i okazać zwykłą ludzką twarz." ("Polska. Dziennik Zachodni" 2008, nr 54)

Do myśli Kołakowskiego reżyser powrócił kolejnym monodramem Koncert Orfeusza, w którym wystąpił Grzegorz Gzyl (2010).

W Teatrze STU gra popularny kabaret Grupa Rafała Kmity. Można tu było oglądać ich widowiska, m.in.: pastisz Gogola, Dostojewskiego i Tołstoja - Wszczyscyśmy z jednego szynela (1997), Aj waj! Czyli historie z cynamonem - spektakl z przymrużeniem oka opowiadający o kulturze żydowskiej (2005) oraz rzecz o polskim piekiełku Dość!... Dobry wybór kabaretopodobny (2009). W nurt inteligentnej rozrywki wpisują się przedstawienia Artura 'Barona' Więcka - Wariacje Tischnerowskie. Kabaret filozoficzny na motywach Filozofii po góralsku księdza Józefa Tischnera (2009) oraz O psychiatrach, psychologach i innych psycholach wg humorystycznej powieści Rodrigo Muñoza Avii (2010).

Teatr organizuje także, transmitowane przez telewizję, benefisy ludzi sztuki i nauki. Odbyły się tu spotkania m.in. z Danielem Olbrychskim, Wojciechem Kilarem, Jerzym Gruzą, Zbigniewem Górnym, Anną Seniuk, Hanną Bakułą, Janem Pietrzakiem, Marcinem Wolskim, Aloszą Awdiejewem i Januszem Majewskim.

Krakowski Teatr Scena Stu
Al. Krasińskiego 16/18
30-101 Kraków
Województwo małopolskie
Tel/Fax: (+48 22) 422 27 44, 422 22 63
WWW: www.scenastu.com.pl