Białystok, 18.08.2011 Narodowy Instytut Audiowizualny, www.nina.gov.pl

Vahram Aghasyan, City Ghost, 2005-2007

Białystok: "Podróż na Wschód"

Podróż na Wschód to wystawa prezentująca sztukę współczesną z państw tzw. Partnerstwa Wschodniego: Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Ukrainy oraz Polski. Znaczna część projektów zostanie zrealizowana w przestrzeni publicznej, a program został rozbudowany o spotkania, dyskusje, projekcje filmowe oraz warsztaty dla dzieci i młodzieży.

Wielowiekowe przenikanie się kultur i religii, ze wszystkimi wewnętrznymi konsekwencjami (konflikty etniczne), przez kilka dekad kontrolowane było sztucznie przez Związek Radziecki. Po upadku wielkiego mocarstwa i – większym bądź mniejszym – rozluźnieniu zależności od Rosji oraz procesów demokratyzacji władzy poszczególnych państw, ich sytuacja polityczna niekoniecznie uległa poprawie. Bogate kulturalnie, a ekonomicznie wciąż biedne państwowości interesują nas w szczególnym momencie transformacji, w którym teraźniejszość naznaczona jest na każdym kroku trudną przeszłością z nadzieją na lepsze jutro.

Temat, skala i ranga wydarzenia oraz jego terytorialny zasięg ściśle korespondują z ideą Projektu Partnerstwa Wschodniego zainicjowanego przez Polskę i Szwecję. Do udziału zaproszeni zostali artyści z Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdowy, Ukrainy, czyli krajów objętych projektem, oraz artyści z Polski: Vahram Aghasyan, Ruben Arevshatyan , Rashad Alakbarov, Babi Badalov, Samvel Baghdasaryan, Alicja Bielawska, Anatoliy Byelov, Boullion Art Group, CHINGIZ, Anna Chkolnikova, Lado Darakhvelidze, Kuba Dąbrowski, Veaceslav Druta, Tatiana Fiodorova, Armine Hovhannisyan, Orkhan Huseynov, Arman Grigoryan, Nicolas Grospierre, Elżbieta Jabłońska, Dominik Jałowiński, Alevtina Kakhidze, Tigran Khachatryan, Yaroslava Maria Khomenko, Aleksander Komarov, Maxim Kuzmenko, Volodymyr Kuznetsov , Anna Molska Marina Naprushkina, Dumitru Oboroc, Joanna Rajkowska, Elene Rakviashvili, Stefan Rusu ,Sergey Shabohin, Nino Sekhniashvili, Sabina Shikhlinskaya, Jakub Szczęsny , Sophia Tabatadze, Stas Volyazlovsky , TanzLaboratorium, Oleg Yushko.

Wiedza o interesującym nas regionie jest wciąż bardzo fragmentaryczna, rozpatrywana zarówno w skali sąsiedzkiej – budowana bądź ignorowana przez graniczące ze sobą kraje, jak i analizowana w szerszym kontekście europejskim czy ogólnoświatowym. Ukazany przez nas z pomocą sztuki fragment Europy charakteryzuje się ogromnym potencjałem dla rozwoju współczesnej kultury światowej. Obszar ten jest przede wszystkim trudny do rozpoznania ze względu na brak koniecznej infrastruktury sztuki (centrów kultury, muzeów sztuki współczesnej), potrzebnej współczesnym twórcom, pragnącym wyrazić poprzez pryzmat sztuki swoje idee, wartości i przekonania.

Merytoryczna zawartość projektu oraz ukazane w nim problemy i wątki są absolutnie adekwatne do rangi wydarzenia, jakim jest Prezydencja Polski w Unii Europejskiej. Podjęte przez nas zagadnienia zbliżają nasz projekt do najbardziej prestiżowych światowych projektów podobnego typu, np. do 28 edycji biennale w Sao Paulo (2008), w którym również uczestniczyło ponad 40 międzynarodowych artystów, czy do ostatniej edycji Biennale w Stambule (2009).

Wystawa "Podróż na Wschód" zostanie zaprezentowana w kilku miejscach: w obecnej siedzibie Galerii Arsenał, w Starej Elektrowni przystosowywanej stopniowo do pełnienia funkcji wystawienniczej oraz w przestrzeni publicznej miasta, tak ważnej od kilku lat dla artystów pragnących wypowiedzieć się artystycznie poza wyizolowanymi sterylnymi wnętrzami galeryjnymi i muzealnymi. Wiele prac powstanie na miejscu, w Białymstoku, co będzie możliwe dzięki obecności artystów w czasie przygotowania wystawy na kilka dni przed jej otwarciem. Działania obejmą instalacje, interwencje architektoniczne i wizualne w tkance miasta, jak również fotografie i prace wideo oraz działania performatywne w czasie rzeczywistym.

Nasza metoda wystawiennicza i język wystawy nie będą grupować i kontekstualizować prac według klucza narodowościowego ani też udawać, że kwestia tożsamości narodowej i przynależności państwowej nie istnieje. Każda państwowość i historia kraju wpływają na kondycję sztuki w danym państwie, działalność artystyczna związana jest wszak nie tylko z zasobami własnymi artysty, ale także z uczelniami artystycznymi, instytucjami wspierającymi proces produkcji prac i ich wystawiania, wreszcie z wielkością środowiska i obecnością kuratorów i krytyków sztuki. Są to żywe problemy, o których opowiadano nam nieledwie we wszystkich krajach. W naszej wystawie pytamy zatem artystów o to, co ich porusza w danym miejscu i czasie.

Edwin Bendyk wieszczy, że rozwiązaniem różnych globalnych bolączek jest tworzenie stosunków międzyludzkich opartych na miłości, nie na konkurencji, hierarchii, czy dominacji. Interesują nas emocje, które wychodzą poza sentymentalne ramy łączące ludzi, dlatego szukamy pozytywnych czynników, alternatywnych wobec państwa i kapitału tworzących nowe relacje ludzi na całym świecie. Poprzez zaproszenie artystów do wystawy, zadajemy pytanie jaką ich zdaniem rolę odgrywają te emocje w postkomunistycznym społeczeństwie i czy według nich budowanie nowego kapitału społecznego na pozytywnych relacjach jest utopijne czy może ma jednak znamiona realności.

Rozpatrujemy nasz projekt jako proces otwarty na dialog i chęć wzajemnego poznania się, proces tworzący różnorodne perspektywy, hierarchie wartości i wielorakie możliwości interpretacji. Poprzez program wystawy i liczne wydarzenia towarzyszące (spotkania, dyskusje, wykłady, warsztaty, pokazy performance) pragniemy zachęcić do oglądania, słuchania, ale też aktywnego współuczestnictwa w kształtowaniu nowego dialogu Nowej Europy.

Program:

5.08. 2011, piątek

16.00 Briefing, dziedziniec Galerii Arsenał, ul. A. Mickiewicza 2

17.00 uroczyste otwarcie wystaw w Galerii Arsenał

19.00 otwarcie w starej elektrowni ul. Elektryczna 13
– na żywo projekt Lado Darakhvelidze

20.00 Anatoly Belov – koncert w starej elektrowni

Bouillon Group, performance podczas wernisażu

Realizacje w przestrzeni miejskiej Białegostoku:

CHINGIZ, Modyfikacja Azerbejdżanu, dziedziniec Pałacu Branickich

Jakub Szczęsny, Kolektor, Ogród Branickich

Stefan Rusu, Otwarte mieszkanie, plac przed Katedrą

Maxim Kuzmenko, Metro Białystok, Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki, ul. Elektryczna 12

Joanna Rajkowska, Uniwersytet w Białymstoku, plac Uniwersytecki 1

Veaceslav Druta, Centrum im. Ludwika Zamenhofa

Dominik Jałowiński, performance na żywo w przestrzeni Lwowa,
transmitowany przez skype od 6 do 8 sierpnia 2011, w kawiarni Kopiluwak w Białymstoku, ul Sienkiewicza 9

6.08.2011, sobota

12.00-18.00 Panel dyskusyjny
Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19

PANEL DYSKUSYJNY "PODRÓŻ NA WSCHÓD"

CZĘŚĆ I: miłość – komunikacja – autorefleksja – konfrontacja – transformacja
prowadzenie: Maria Anna Potocka

Edwin Bendyk – Miłość, wielość, solidarność
Jahangir Selimkhanov – "Nazira" (w poszukiwaniu nowego podejścia do tworzenia/interpretacji sztuki)
Larissa Babij – Autokomunikacja lub możliwości praktyki nieproduktywnej
Magda Guruli – Czy jestem tobą?
Nini Palavandishvili – Nic do oclenia
Lada Nakonechna – W poszukiwaniu odbiorcy

CZĘŚĆ II: społeczeństwo – sfera publiczna – polityka – architektura – aktywizm
prowadzenie: Agnieszka Tarasiuk

Lena Prents, Olga Rybchinskaya – Współczesna sztuka białoruska
Ewa Khachatryan – Artyści w świetle kolorowej rewolucji
Stefan Rusu – Metamorfozy sfery publicznej
Ruben Arevshatyan – Zbiorowa utrata pamięci, czyli puste przestrzenie z lat 60.
Joanna Warsza – Stan wyjątkowy. Przykłady architektury performatywnej w Euroazji

Tłumaczenie symultaniczne

19.00 TanzLaboratorium performance "Love Skape" Galeria Arsenał

Imprezy towarzyszące realizowane podczas trwania wystawy:

czwartki, godz. 19.00 Wykłady, spotkania i prezentacje filmów dokumentalnych i artystycznych z poszczególnych krajów, stara elektrownia, ul Elektryczna 13

18.08. Filmy dokumentalne z Mołdawii (wyjątkowo w Otwartym mieszkaniu, plac przed Katedrą)

25.08. Susanna Gyulamiryan – wykład o sztuce feministycznej w Armenii

08.09. Sztuka wideo z Ukrainy – prezentacja filmów

15.09. Lali Pertenava – wykład o współczesnej fotografii Gruzji

22.09. Andrej Durejka i Galeria Ў z Mińska – dyskusja o kondycji sztuki współczesnej na Białorusi

29.09. Piotr Piotrowski

Warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych:
Armine Hovhannisyan i Samvel Baghdasaryan, Susanna Gyulamiryan, Tarlan Gorchu

Kolejne prezentacje wystawy "Podróż na Wschód"

30.10.2011–11.11.2011 Mystetskyi Arsenal, Kijów
w ramach ART_Kyiv Contemporary 2011

01.12.2011–29.01.2012 MOCAK, Kraków

Miejsce: Galeria "Arsenał", przestrzeń publiczna

Kuratorki: Monika Szewczyk i Anna Łazar