Artysta tworzący obrazy, obiekty, rzeźby, wideo, instalacje. Urodził się 25 lutego 1968 w Cieszynie.

W latach 1987-1992 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uzyskał dyplom w pracowni prof. Jerzego Nowosielskiego. Obecnie wykłada na macierzystej uczelni. Od 1992 roku związany jest z Galerią Zderzak w Krakowie. W 1994 roku uzyskał brązowy medal w konkursie "Bielska Jesień". Uprawia rysunek, malarstwo, instalację, przeprowadza akcje artystyczne. Pisze i publikuje teksty stanowiące ważną część jego artystycznej strategii. Mieszka i pracuje w Krakowie.

W pracach Grzegorza Sztwiertni przewija się problematyka skrajnego doświadczenia i dyscypliny ciała oraz kwestia percepcji. W niektórych oba tematy łączą się. Od początku interesowały go eksperymenty medyczne, operacje, zdeformowane ciało, miejsca, w których jednostka zostaje odłączona od społeczności (szpitale, więzienia, schroniska dla bezdomnych).

Już we wczesnych pracach Sztwiertni pojawiał się cielesny proces przepływu, obiegu cieczy - krew, limfa (np. "Pompowanie", 1993; "Dehydracja", 1995). Tworzył również paramedyczne obiekty, które jednocześnie wspomagały i dyscyplinowały ciało (np. "Wózek pneumatyczny", 1994). Podobna tematyka zdominowała zwłaszcza zestawiane w cykle obrazy, zazwyczaj malowane na podstawie zdjęć z medycznych podręczników. Artysta często przedstawiał powodowaną chorobami deformację ciała (np. "Stainless", 2001), a także medyczne zabiegi i operacje (np. "Ethicon", 2000).

Na wystawie Punkt ciszy w Galerii Potocka w Krakowie w 1995 roku Sztwiertnia zestawił sitodruki oparte na anatomicznych rysunkach przedstawiających układ mięśniowy człowieka ("człowiek bez skóry") i skórzane bukłaki przypominające worki treningowe. W pracy "Psychotropy" z 1998 roku, jako dyrektor Studia Analizy Psychologicznej "Psychotrop", udzielał rad na temat wyglądu kierującej Galerią Zderzak Marcie Tarabule, tworząc karykaturę wydawnictw i programów telewizyjnych operujących paradygmatem idealnego wyglądu. Pośrednio do współczesnych technik odchudzających nawiązywały "Ćwiczenia mnemotechniczne: 1500 kalorii (Martwa natura)". Główny element tej malarskiej instalacji stanowił obraz przedstawiający dzienną rację żywnościową więźniów obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, wykonany na podstawie archiwalnej fotografii. Uzupełniała go praca z rzędem cyfr ("Liczenie kalorii").

Sztwiertnia stworzył także rozpowszechniany w formie tekstu "Projekt doskonałych falansterów dla artystów". Miała być to instytucja przypominająca klasztor dla artystów, których czynności zostałyby podporządkowane surowym przepisom. Podobna w wymowie była też odezwa "Jak rodzi się myśl + konsekwencje", bardziej jednak zbliżona do medycznej instrukcji.

W 2004 roku powstała złożona z kilkunastu slajdów praca "Muzeum wyobraźni" (2004) rejestrująca wizytę artysty w Muzeum Narodowym w Krakowie - pod jego dłońmi w białych rękawiczkach ukrywają się rozczłonkowane ciała, co sugeruje sposób, w jaki sztuka funkcjonuje w obrębie takich instytucji. W projekcie "Alte Meister - Syndrom" (2005) zrealizowanym w Galerii Drezdeńskiej, Sztwiertnia ustawiał modela przed starymi arcydziełami, układając jego ciało w pozy znajdujących się na nich postaci. Poprzez odwrócenie procesu model-obraz na obraz-model, gesty traciły swój patos, stawały się puste i nienaturalne.

Drugim wyraźnym wątkiem twórczości Grzegorza Sztwiertni, widocznym od drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych, jest kwestia percepcji, oddziaływania barw i funkcjonowania zmysłów (np. "Struktura ekstazy", 1999). Ujawnił się on szczególnie na wystawie Farbenlehre w 2002 roku, której tytuł nawiązuje do teorii kolorów Goethego. Na nią z kolei powoływał się niegdyś Rudolf Steiner opracowując zasady eurytmii, do której odwoływał się pokazywany wówczas film "Eurythmicon" (2002). Był on wynikiem obserwacji zachowania upośledzonego umysłowo chłopca, w swych ruchach jednak niezwykle harmonijnego i precyzyjnego. Na filmie bawi się on kolorową tasiemką i wydobywa z siebie dźwięki. Podobna problematyka - kwestia percepcji i oddziaływania barw - powróciła także na wystawie Meeting Room_01 w bytomskiej Galerii Kronika w 2006 roku, zmieniającej się na przestrzeni 10 miesięcy, wpływającej na samopoczucie widza poprzez malowidła i przestrzenne aranżacje.

Do neoplastycyzmu nawiązywała instalacja "Ćwiczenia neoplastyczne" (2002) - drabinki i materace gimnastyczne wykorzystujące wzory z obrazów Mondriana. W tej pracy Sztwiertnia ukazywał oddziaływanie poprzez barwę i kształt, jako jedną z form dyscyplinowania ciała (ćwiczenia gimnastyczne). Obrazy Mondriana artysta wykorzystał również w instalacji "Ojcowie awangardy" (2005), specjalnie zaprojektowanym łóżeczku dziecięcym połączonym z instalacją dźwiękową. Był to projekt "totalnego systemu edukacji", w którym dziecko, jak pisał Marek Goździewski, "usytuowane zostaje w awangardowym otoczeniu estetycznym". Zagadnienie edukacji, jako dyscypliny, rozwinął Sztwiertnia na wystawie Dział nauczania w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie w 2006 roku (w ramach cyklu W samym centrum uwagi). Zaprezentował na niej, obok własnych prac (np. "Teoria widzenia", 2005), twórczość swych studentów (m.in.: Zofii Wollny i Anny Marii Kaczmarskiej). Był to akt dwuznaczny - z jednej strony podkreślał akademicką hierarchię, ujawniając możliwe efekty proponowanego przez siebie systemu edukacji, z drugiej strony - rozluźniał tę hierarchię i demokratyzował ją.

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2006.

Wybrane wystawy indywidualne:

• 1992 - Pięciu poetów, pięciu malarzy, jeden artysta - Galeria Zderzak, Kraków
• 1993 - Ścisły ster do kierowania życiem - Galeria Zderzak, Kraków
• 1994 - Zło rzeczy - Galeria Krzysztofory, Kraków; Jak rodzi się myśl - Galeria Miejsce, Cieszyn; Jak rodzi się myśl + konsekwencje - Galeria Instytutu Bückleina, Kraków; Aura - Galeria Zderzak, Kraków
• 1995 - W laboratorium - Galeria Laboratorium, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Punkt ciszy - Galeria Potocka, Kraków; Melancholia - Galeria Zderzak, Kraków
• 1996 - Transplantacja. Pokaz specjalny - Galeria Kronika, Bytom; Dehydracja - Galeria Zamkowa, Lublin
• 1997 - Resekcja - Galeria Krzysztofory, Kraków; Koło medyczne - Galeria Prowincjonalna, Słubice; Inkubator - Mały Salon, Galeria Zachęta, Warszawa
• 1998 - Psychotropy - Galeria Zderzak, Kraków; Ćwiczenia dermooptyczne - Galeria Biała, Lublin; Metodyczna poprawność - Galeria Arsenał, Białystok; Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie… - Galeria Potocka, Kraków
• 1999 - Cud - Otwarta Pracownia, Kraków; Remake. Pokaz synooptyczny - Goethe Institut, Kraków
• 2000 - Remake - Studio Galerie, Berlin; Reflekso-hypno-hysteria - BWA, Słupsk
• 2001 - Stainless - Galeria Zderzak, Kraków; Kreatury / Creatures - Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice
• 2002 - Farbenlehre - Bunkier Sztuki, Kraków; Action Painting - Otwarta Pracownia, Kraków
• 2003 - Oko i dłoń malarza - Galeria Zderzak, Kraków
• 2004 - Niosę przed sobą lustro… - Galeria Szara, Cieszyn; Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice (2005)
• 2005 - 1500 kalorii - Galeria Rotunda, Poznań
• 2006 - Dział nauczania - w ramach cyklu W samym centrum uwagi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Meeting Room_01 - Galeria Kronika, Bytom; PAINtings/obRAZY - Galeria Zderzak, Kraków

Wybrane wystawy grupowe:

• 1992 - Jesteś moim wielkim przyjacielem - Galeria Pryzmat, Kraków; Fainesthai - BWA, Kraków
• 1993 - Odżywianie, oddychanie, pompowanie - dla Tadeusza Kantora - Galeria Zderzak, Kraków
• 1995 - Antyciała - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Wystawa sztuki współczesnej dla Szanownej Publiczności - Międzynarodowe Targi Poznańskie, Poznań; New I's For New Years - Künstlerhaus Bethanien, Berlin
• 1996 - Impact - Instytut Polski, Paryż; Germinations 9 - Prague Castle, Praga; Rozpoznanie. Obrazy z lat 90. - Bunkier Sztuki, Kraków
• 1997 - News from Cracow - Pécsi Galéria, Pécs, Węgry; Granice obrazu - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Passport (Ex)Change - Temple Bar Gallery, Dublin, Irlandia
• 1998 - Bez paszportu - Galeria Zachęta, Warszawa
• 1999 - Refleksja konceptualna w sztuce polskiej - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
• 2000 - Do Od. XI Spotkania Krakowskie - Bunkier Sztuki, Kraków; Najgroźniejsze pędzle - Królikarnia, Warszawa
• 2001 - IV Wystawa Malarstwa Młodych - Galeria BWA Awangarda, Wrocław; Słubice - Kraków - Galeria Prowincjonalna, Słubice
• 2002 - Sposób na życie - Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; Figuranci - Centrum Sztuki Współczesnej Inner Spaces, Poznań; Oder Sprung - Kunsthaus, Essen, Niemcy
• 2003 - Sztuka geometrii - Bałtycka Galeria Sztuki, Ustka; Sztuka III RP - Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
• 2004 - Piękno, czyli efekty malarskie - Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała; Galeria Awangarda, Wrocław; Galeria BWA, Zielona Góra (2005); Re:Location. Shake - Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; Malewicz w Polsce - Galeria Arsenał, Białystok; Art Poznań 2004 - Poznań
• 2005 - Boys - Bunkier Sztuki, Kraków; Kolekcja - Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków; W stronę innego - Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice
• 2006 - Barwy klubowe - Galeria F.A.I.T., Kraków

Historia przeglądania