Bogusław Schaeffer, Warszawa, 27 czerwca 2010, fot. Marek Dusza
Kompozytor, muzykolog, dramaturg, grafik i pedagog, urodzony 6 czerwca 1929 we Lwowie.
Muzyką zaczął interesować się bardzo wcześnie. W latach 1946-49 uczył się gry na skrzypcach i teorii muzyki w Opolu. Potem, w latach 1949-53, studiował kompozycję u Artura Malawskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. Jednocześnie w 1949 podjął studia muzykologiczne pod kierunkiem Zdzisława Jachimeckiego na Uniwersytecie Jagiellońskim; obszerną pracę dyplomową o Witoldzie Lutosławskim napisał w 1953. Jeszcze w latach studenckich skomponował "Poezje Guillaume'a Appolinaire'a" na sopran i orkiestrę (1949) oraz awangardową "Muzykę na kwartet smyczkowy" (1954). Edukację muzyczną uzupełniał w 1959 u Luigiego Nono. Po ukończeniu nauki zajmował się nie tylko kompozycją, ale także muzykologią. W latach 1952-57 pracował w dziale muzycznym Polskiego Radia w Krakowie, w 1953 - w Polskim Wydawnictwie Muzycznym, w 1957 - jako zastępca redaktora naczelnego "Ruchu Muzycznego", w latach 1954-58 - jako wykładowca w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1963 do 1998 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej w Krakowie (w 1989 otrzymał tytuł profesora). W 1965 podjął współpracę ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia w Warszawie, gdzie powstają jego kompozycje elektroniczne. W latach 1967-73 był redaktorem naczelnym periodyku "Forum Musicum" (ukazało się 16 zeszytów). W 1970 otrzymał tytuł doktora nauk filozoficznych na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1986-2002 wykładał kompozycję w Hochschule für Musik und darstellende Kunst "Mozarteum" w Salzburgu. Prowadził także kursy z zakresu współczesnej kompozycji, m.in. w Toruniu, Warszawie, Krakowie, Salzburgu, Karlsruhe, Middelburgu, Yorku, Utrechcie i Schwarzu. Wykształcił blisko 160 uczniów różnych narodowości.
W latach 1956-92 pisał książki (m.in. "Nowa muzyka. Problemy współczesnej techniki kompozytorskiej", "Klasycy dodekafonii", "Wstęp do kompozycji" - unikatowy podręcznik dla adeptów kompozycji, "Leksykon kompozytorów XX wieku" - 2 tomy, "Kompozytorzy XX wieku"), eseje, artykuły z zakresu muzyki współczesnej, studia i prace z zakresu filozofii. Jest też autorem 3 zarysów historii muzyki. W latach 60. i 70. tworzył grafiki, w różnym stopniu związane z muzyką, które wystawiane były w galeriach sztuki w Europie i Stanach Zjednoczonych.
Bogusław Schaeffer od 1955 obok kompozycji i muzykologii zajmuje się także dramatopisarstwem. Od 1980 napisał ponad 40 sztuk teatralnych (kilka z nich wyreżyserował), które zostały przetłumaczone na 17 języków. W 1990 założył w Salzburgu własne wydawnictwo - Collsch Edition. Dramatopisarstwo Schaeffera nawiązuje do muzycznej tematyki. Jego sztuki to teatralne partytury na wzór partytur muzycznych, w których autor snuje refleksje nad naturą teatru i aktorskiego przeobrażenia. Próbuje uchwycić wzajemne powiązania scenicznej prawdy i scenicznego fałszu, iluzji i deziluzji. Zajmuje go fenomen aktorstwa. Bada związki pomiędzy słowem dramatopisarza, a kreacją aktora, który pozostaje zawsze w dwuznacznej sytuacji - jako on sam i bohater. Interesują go również środki aktorskie, za pomocą których aktor tworzy postać w jego "teatrze instrumentalnym". Schaeffer debiutował sztuką "Webern" poświęconą genialnemu kompozytorowi austriackiemu. Do najbardziej znanych i najczęściej wystawianych dramatów Schaeffera należą: "Scenariusz dla nie istniejącego, lecz możliwego aktora instrumentalnego" (1963), cykl "Audiencje" (1964), "Kwartet dla czterech aktorów" (1966), "Kaczo" (1987), "Próby" (1989), "Tutam" (1991), "Gdyby" (1993). Pierwszymi "aktorami instrumentalnymi" w krakowskim Zespole MW2 złożonym z awangardowych muzyków, dla którego Schaeffer pisał kameralne formy muzyczne, zostali Mikołaj Grabowski, Jan Peszek i Andrzej Kierc. Grabowski także wielokrotnie wystawiał dramaty Schaeffera, przygotował m.in. "Kwartet" (1979, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi; 1981, Teatr Polski w Poznaniu; 1982, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie), "Scenariusz dla trzech aktorów" (1987, Teatr STU w Krakowie), "Audiencję II" (1988, Teatr STU w Krakowie) i "Próby" (1991, Teatr STU w Krakowie). Schaeffer komponował muzykę do teatru, m.in. do autorskich, plastycznych spektakli Józefa Szajny - "Fausta" wg Goethego (1971, Teatr Polski w Warszawie), "Witkacego" (1972, Teatr Studio w Warszawie) i "Repliki IV" (1973, Teatr Studio w Warszawie), a także do własnych utworów, m.in. "Tutam" w reżyserii Marka Sikory (1992, Teatr Powszechny w Warszawie) i "Prób" w reżyserii Piotra Szczerskiego (1992, Wrocławski Teatr Współczesny im. Edmunda Wiercińskiego). Sam także reżyserował swoje utwory, m.in. "Audiencję I" i "Audiencję IV" w Teatrze Mniejszym w Krakowie (1996) i "Anons" w krakowskim Towarzystwie Teatralnym Miszung (1998).
Zdobył nagrody na wielu konkursach kompozytorskich: w 1959 - na Konkursie im. Grzegorza Fitelberga za "Monosonatę" na 6 kwartetów smyczkowych (1959) i "Quattro movimenti" na fortepian i orkiestrę (1957), w 1962 - na Konkursie im. Artura Malawskiego za "Musica IPSA" na orkiestrę niskich instrumentów (1962) i "Cztery utwory na trio smyczkowe" (1962), a w 1964 - na wspomnianym już Konkursie im. Grzegorza Fitelberga za "Małą symfonię (Sculturę)" (1960) i za "Collage and Form" na ośmiu muzyków jazzowych i orkiestrę (1963). W 1987 na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu otrzymał nagrodę za twórczość dramaturgiczną. Ponadto został uhonorowany: Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki (1971, 1972, 1980, 2001), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1972), Nagrodą Związku Kompozytorów Polskich (1977), Nagrodą miasta Krakowa (1977), Nagrodą Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1999).
Od 1964 jest członkiem Stowarzyszenia Artystycznego "Grupa Krakowska". Jest członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (od 2000) i Związku Kompozytorów Polskich (od 2003). W 1999 odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Jagielloński, poświęcone jego twórczości kompozytorskiej, dramaturgicznej i graficznej, połączone z koncertem monograficznym i wystawieniem sztuk teatralnych.
Bogusław Schaeffer ożenił się z Mieczysławą Janiną Hanuszewską. Ich syn, Piotr (Mikołaj) Schaeffer jest dziennikarzem muzycznym.
"Jestem czynnym kompozytorem (ponad 440 kompozycji różnego rodzaju, od utworów solowych aż po mega-symfonie i opery), dramaturgiem (właśnie piszę 39. sztukę; sztuki moje egzystują w 17 językach z estońskim, węgierskim i hebrajskim włącznie; wiele prapremier teatralnych odbyło się poza Polską) oraz czynnym grafikiem. Od kilkunastu lat moim celem jest tworzenie za pomocą nowych i najnowszych środków estetycznie doniosłej muzyki. W teatrze - sześć moich sztuk było granych ponad 250 razy - staram się o przenoszenie moich doświadczeń kompozytorskich na teren sceniczny, lubię też eksperymentować - sztuka "Multi" pisana i grana jest w pięciu językach jednocześnie. W 1998 otrzymałem w Nowym Jorku Nagrodę im. Jurzykowskiego. W maju 1999 odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Naukowe zorganizowane przez Uniwersytet Jagielloński, poświęcone mojej twórczości kompozytorskiej, dramaturgicznej i graficznej, połączone z koncertem monograficznym i wystawieniem sztuk teatralnych" (Bogusław Schaeffer o sobie w książce programowej Warszawskiej Jesieni 1999).
Bogusław Schaeffer to najbardziej oryginalna postać polskiego życia muzycznego. Wyróżniają go niezwykle rozległe zainteresowania twórcze, awangardowa postawa i kontrowersyjne poglądy estetyczne. Jako kompozytor wyróżnia się nowatorstwem warsztatu i śmiałością w eksperymentowaniu z nowymi formami, gatunkami i rodzajami muzyki. Jako jeden z pierwszych twórców polskich zajął się muzyką elektroniczną. Pierwszym polskim happeningiem muzycznym był jego utwór "Non-Stop" (1960). Schaeffer jako pierwszy podjął w Polsce gatunek teatru instrumentalnego w utworze "TIS MW2" (1963) napisanym dla słynnego eksperymentalnego Zespołu MW2. Niemal w każdym swoim dziele Schaeffer rozwiązuje nowy problem kompozytorski, rzucając wyzwanie polskiemu środowisku muzycznemu i wzbudzając żywe dyskusje o podstawowych zagadnieniach nowej muzyki.
Sam kompozytor tak sklasyfikował swoją twórczość:
"Moje kompozycje dzielą się na utwory eksperymentalne (do nich należą "Experimenta" - nomen omen, "Azione a due", "Nonet" dla trzech oboistów grających - każdy - na trzech obojach jednocześnie i może około 20 innych utworów, które przyniosły mi wstyd, ale i szacunek, choć podobno eksperymentować nie wolno), na utwory lżejsze (tu należą takie kompozycje, jak "Kesukaan" czy "Kwartet 2+2"), na utwory poważne (większość moich kompozycji od "Tertium datur" przez "Koncert jazzowy", "Koncert B-A-C-H" na organy, skrzypce i orkiestrę, aż po "Koncert na kwartet smyczkowy i orkiestrę" oraz "Orchestral and Electronic Changes") i na utwory przyjemne, które miło się pisze, a które po prostu ładnie brzmią."
Bogusław Schaeffer jest również wybitnym teoretykiem nowej muzyki. Jego praca "Nowa muzyka. Problemy współczesnej techniki kompozytorskiej" (1958) pozostaje wciąż podstawowym źródłem teoretycznym w tej dziedzinie, a "Introduction to Composition" (1976) jest jedynym w swoim rodzaju w światowej literaturze podręcznikiem kompozycji. Każda praca Schaeffera wywołuje duże zainteresowanie i wzbudza zazwyczaj ogromne kontrowersje. Stefan Kisielewski nazwał go "ojcem nowej muzyki w Polsce."
Ważniejsze kompozycje:
"Muzyka" na kwartet smyczkowy (1954)
"Sonata na skrzypce solo" (1955)
"Permutacje" na 10 instrumentów (1956)
"Model I" na fortepian (1956)
"Model II" na fortepian (1957)
"Ekstrema" na 10 instrumentów (1957)
"Kwartet smyczkowy nr 1" (1957)
"Quattro movimenti (Koncert na fortepian i orkiestrę nr 2)" na fortepian i orkiestrę (1957)
"Tertium datur", traktat na klawesyn i orkiestrę kameralną (1958)
"Concerto breve" na wiolonczelę i orkiestrę (1959)
"Koncert na kwartet smyczkowy" (1959)
"Monosonata" na 6 kwartetów smyczkowych (1959)
"Equivalenze sonore", koncert na perkusyjną orkiestrę kameralną (1959)
"Mała symfonia (Scultura)" (1960)
"Konstrukcje łączne" na orkiestrę smyczkową (1960)
"Concerto per sei e tre" na zmienny instrument solowy (klarnet, saksofon, skrzypce, wiolonczelę, perkusję i fortepian) i 3 orkiestry (1960)
"Montaggio" dla 6 wykonawców (1960)
"Topofonica" na 40 instrumentów (1960)
"Azione a due" na fortepian i 11 instrumentów (1961)
"Imago musicae" na skrzypce z interpolującym towarzyszeniem 9 instrumentów (1961)
"Kody" na orkiestrę kameralną (1961)
"Model III" na fortepian (1961)
"Musica" na klawesyn i orkiestrę (1961)
"Koncert na skrzypce i orkiestrę" (1961-63)
Course "J" na zespół jazzowy i kameralną orkiestrę symfoniczną (1962)
"Musica IPSA" na orkiestrę niskich instrumentów (1962)
"Cztery utwory" na trio smyczkowe (1962)
"Konstrukcje" na wibrafon solo (1962)
"TIS MW2", metamuzyczny audiowizualny spektakl dla aktora, mima, baleriny i 5 muzyków (1962-63)
"Aspekty ekspresyjne" na sopran i flet (1963)
"S'Alto" na saksofon i kameralną orkiestrę solistów (1963)
"ModeL IV" na fortepian (1963)
"TIS GK", kompozycja sceniczna (1963)
"Music for MI" for voice, vibraphone, 6 narrators, jazz ensemble and orchestra (1963)
"Collage and Form" for 8 jazz musicians and orchestra (1963)
"Kwartet smyczkowy nr 2" (1964)
"Collage" na orkiestrę kameralną (1964)
"Symfonia: muzyka elektroniczna" na taśmę (1964)
"Kwartet dla dwu pianistów i dwu dowolnych wykonawców (Kwartet 2+2)" (1965)
"Model V" na fortepian (1965)
"Przesłanie" na wiolonczelę i 2 fortepiany (1965)
"Howl", monodram dla narratora, 2 aktorów, zespół instrumentalny i zespół wykonawców (1966)
"Kwartet na obój i trio smyczkowe" (1966)
"Trio na flet, harfę, altówkę i taśmę" (1966)
"Koncert na fortepian i orkiestrę" (1967)
"Media" na głosy i instrumenty (1967)
"Symfonia: muzyka orkiestrowa" (1967)
"Koncert na taśmę" (1968)
"Koncert jazzowy" na zespół jazzowy i orkiestrę fletów, fagotów, trąbek, puzonów i niskich smyczków (1969)
"Trio na fortepian, skrzypce i wiolonczelę" (1969)
"Heraklitiana" na solo i taśmę dla 12 alternatywnych wykonawców (1970)
"Model VI" na fortepian (1970)
"Teksty" na orkiestrę (1971)
"Estratto" na trio smyczkowe (1971)
"Model VII" na fortepian (1971)
"Kwartet smyczkowy nr 3" (1971)
"Mare concertino" na fortepian i 9 instrumentów (1971)
"Experimenta" na pianistę (na 2 fortepiany) i orkiestrę (1971)
"Warianty" na kwintet dęty (1971)
"Sgraffito" na flet, wiolonczelę, klawesyn i 2 fortepiany (1971)
"Konfrontacje" na instrument solowy i orkiestrę (1972)
"Model VIII" na fortepian (1972)
"Hommage à Czyżewski" na zespół teatralny i muzycznych wykonawców (1972)
"Koncert na trzy fortepiany" (1972)
"Bergsoniana" na sopran, flet, fortepian, róg, kontrabas i taśmę (1972)
"Blues no. 1" for 2 pianos and tape (1972)
"Sny o schaefferze" na zespół wykonawców (1972)
"Blues no. 2" for instrumental ensemble (1972)
"Free Form no. 1" for 5 instruments (1972)
"Free Form no. 2 (Evocazioni)" for double bass (1972)
"Symfonia w 9 częściach" na orkiestrę i 6 solowych instrumentów (1973)
"Kwartet smyczkowy nr 4" (1973)
"aSa" na klawikord solo (1973)
"tentative music" na 1, 5, 9, 15, 19, 59 lub 159 instrumentów * (1973, 2004)
"Open Music no. 2" for piano and tape (1975)
"Open Music no. 3" for piano and tape (1975)
"Uwertura Warszawska (Harmonie i kontrapunkty I)" na orkiestrę (1975)
"Missa Elettronica" [wersja I] na chór chłopięcy i taśmę (1975)
"Missa Elettronica" [wersja II] na chór mieszany i taśmę (1975)
"Romuald Traugutt (Harmonie i kontrapunkty II)" na orkiestrę (1976)
"Model IX" na fortepian (1976)
"Spinoziana" na zespół wykonawców (1977)
"Model X" na fortepian (1977)
"Gravesono" na zespół instrumentów dętych i perkusję (1977)
"Blues no. 3" for 2 pianos (1978)
"Vaniniana" na 2 aktorów, sopran, fortepian, wiolonczelę i elektronikę (1978)
"Kesukaan" na 13 smyczków (1978)
"Miserere" na sopran, chór mieszany, orkiestrę i taśmę (1978)
"Heideggeriana" na 11 instrumentów (1979)
"Jangwa" na kontrabas i orkiestrę (1979)
"Maah" na orkiestrę i taśmę (1979)
"Te Deum" na głosy, zespół wokalny i orkiestrę (1979-2000)
"Berlin '80/I (Tornerai)" na fortepian, syn-lab, elektroniczne media i taśmę (1980)
"Berlin '80/II (In jener Zeit)" na fortepian, syn-lab, elektroniczne media i taśmę (1980)
"Koncert na kwartet saksofonowy" (1980)
"Oktet" na instrumenty dęte i kontrabas (1980)
"Entertainment Music" for orchestra of wind and percussion (1981)
"Five Introductions and an Epilogue" for small chamber orchestra (1981)
"Model XI (Ngazi)" na fortepian (1981)
"Addolorato" na skrzypce i taśmę (1981)
"Teatrino Fantastico" na aktora, skrzypce i fortepian, z multimediami i taśmą (1983)
"Stabat Mater" na sopran, alt, chór mieszany, smyczki i organy (1983)
"Gasab" na Gasab-skrzypce i fortepian (1983)
"Open music no. 4" for piano and tape (1983)
"Koncert na gitarę i orkiestrę" (1984)
"Model XII (Machar)" na fortepian (1984)
"Koncert na akordeon i orkiestrę" (1984)
"Koncert na organy, skrzypce i orkiestrę (B-A-C-H)" (1984)
"Sonata nr 1 'Wiosna' " na organy (1985)
"Sonata nr 2 'Lato' " na organy (1985)
"Sonata nr 3 'Jesień' " na organy (1986)
"Schpass (Nonet)" na 3 oboje (1986)
"Kwaiwa" na skrzypce i komputer (1986)
"missa sinfonica" na sopran, skrzypce, saksofon sopranowy i orkiestrę (1986)
"Koncert na flet, harfę i orkiestrę" (1986)
"Kwartet smyczkowy nr 5" (1986)
"Sonata nr 4 'Zima' " na organy (1986)
"Koncert na saksofon i orkiestrę" (1986)
"Model XIII (Mikrosonate)" na fortepian (1986)
"Koncert na skrzypce, gasab-skrzypce, 2 oboje, rożek angielski i orkiestrę" (1986)
"Mały koncert na skrzypce i 3 oboje" (1987)
"Free Form no. 3" for double bass and piano (1987)
"Acontecimiento" na 3 fortepiany i komputer (1988)
"Model XIV (Halatsah)" na fortepian (1988)
"Model XV (Sahihi)" na fortepian (1988)
"Koncert podwójny na 2 skrzypiec i orkiestrę" (1988)
"Koncert na perkusję jazzową, fortepian i orkiestrę" (1988)
"Koncert na 2 fortepiany (8 rąk) i orkiestrę" (1988)
"Blues no. 4" for 2 pianos and tape (1988)
"Sinfonia" na orkiestrę (1988)
"Koncert na fortepian i orkiestrę nr 3" (1988-90)
"Liebesbliecke", opera (1990)
"Liturgische Sätze" na głosy solowe, chór i orkiestrę (1991)
"Kesukaan II" na 13 smyczków (1991)
"Model XVI" na fortepian (1991)
"Blues no. 5" for piano and orchestra (1992)
"Symfonia nr 6" na orkiestrę (1993)
"Kwartet smyczkowy nr 6" (1993)
"Bewegnung" na obój, fortepian i perkusję (1994)
"Love Song" na orkiestrę smyczkową (1994)
"Megasonata" na fortepian (1994)
"Leopolis" na skrzypce i orkiestrę (1994)
"Orchestral and Electronic Changes" na instrumenty amplifikowane i orkiestrę (1994)
"Koncert na klarnet i orkiestrę" (1995)
"Septet" na obój, klarnet basowy, wiolonczelę i perkusję (1995)
"Hommage à Guillaume Schaeffer" na 2 wiolonczele i fortepian (1995)
"Sinfonietta" na orkiestrę kameralną (1995)
"Trio na flet, altówkę i gitarę" (1995)
"Hommage à Roman Haubenstock-Ramati" na zespół instrumentalny (1995)
"OSCENOI" na klarnet, sopran i instrumenty (1995)
"Koncert na klarnet i 5 instrumentów" (1996)
"Hommage à Barbara Buczek" na 2 saksofony (1996)
"Koncert na flet i orkiestrę" (1996)
"Koncert na skrzypce, fortepian i orkiestrę" (1997)
"Symfonia nr 7" na orkiestrę (1997)
"Kwartet na fortepian, skrzypce, altówkę i wiolonczelę" (1997)
"Koncert na altówkę i orkiestrę" (1997)
"Kwartet smyczkowy nr 7" (1997)
"Monophonie I" na 16 fletów (1997)
"Enigma" na wielką orkiestrę (1997)
"Musica dell' Avvenire" na orkiestrę instrumentów perkusyjnych (1997)
"Concerto da camera" na 18 różnych instrumentów (1997)
"Monophonie II" na 13 altówek (1997)
"Sexternus", muzyka graficzna na 6 fortepianów (1998)
"Max Ernst Variations" na saksofon, akordeon, fortepian i komputer (1998)
"Kwartet smyczkowy nr 8" (1998)
"Koncert na fagot i orkiestrę" (1998)
"Monophonie III" na 12 obojów (1998)
"Monophonie IV" na 8 rożków angielskich (1998)
"Monophonie V" na 12 wiolonczel (1999)
"Monophonie VI" na 12 trąbek (1999)
"Monophonie VII" na 17 saksofonów (1999)
"Kwartet smyczkowy nr 9" (1999)
"Koncert na fortepian i orkiestrę nr 4" (1999)
"Cztery psalmy" na chór wielogłosowy i orkiestrę (1999)
"Mikrosonate" na orkiestrę kameralną (1999)
"Das Leben einer Stadt" na orkiestrę, 3 soprany i media elektroniczne (1999)
"Sześć etiud" na kwartet smyczkowy (1999)
"Koncert dla dwóch saksofonistów i orkiestry" (1999)
"Koncert na orkiestrę kameralną" (1999)
"Missa in honorem Beatae Virginis Mariae" na głosy wokalne i orkiestrę (1999)
"Ave Maria" na sopran i orkiestrę (1999)
"Konzertstück" na wiolonczelę i orkiestrę (1999)
"Koncert na skrzypce i orkiestrę nr 3" (1999)
"Ciclo" na wibrafon solo (2000)
"Convocationes" na orkiestrę (2000)
"De profundis" na sopran i orkiestrę kameralną (2000)
"Model XX (Ballada)" na fortepian (2000)
"Nine Studies on Themes of Max Ernst" na małą orkiestrę (2000)
"Prolegomena" na orkiestrę kameralną (2000)
"SeaHarb" na saksofon i obój (2000)
"Si quaeris miracula" na sopran i orkiestrę (2000)
"Sinfonia breve" na orkiestrę kameralną (2000)
"Trio fortepianowe" (2000)
"Zeitebenen" na fortepian i media elektroniczne (2000)
"Dwanaście utworów (Kwartet smyczkowy nr 10)" na kwartet smyczkowy (2000)
"Symphonie concertante" na 4 trąbki i orkiestrę (2000)
"Dialog" na saksofon i kwartet smyczkowy (2000)
"Kwartet na saksofon, flet, klarnet basowy i fortepian" (2000)
"Image sonore I" na flet, saksofon i akordeon (2000)
"Trois esquisses" na obój, saksofon i fagot (2000)
"Sphinx" na saksofon i fortepian (2000)
"Mosaic" na fagot solo (2000)
"Multicadenza" na saksofon solo (2000)
"Quattri pezzi" na saksofon solo (2000)
"Baclar" na klarnet basowy solo (2000)
"Fleurs de silence" na saksofon altowy solo (2000)
"Image sonore II" na akordeon (2000)
"Espedizione" na puzon solo (2000)
"Model XXI (Wendepunkte)" na fortepian (2000)
"Diego (Humoreska)" na saksofon sopranowy, fortepian i taśmę (2000)
"Euphuys Josbe" na fortepian, perkusję i media elektroakustyczne (2000)
"Cantico di Zaccaria" dla 6 solistów wokalnych (2001)
"Dialog" na flet i wiolonczelę (2001)
"Dwie pieśni" na sopran, flet, wiolonczelę i fortepian (2001)
"Koncert na wibrafon i orkiestrę kameralną" (2001)
"Monophonie VIII" na orkiestrę 48 skrzypków (2001)
"Canti" na 2 soprany i fortepian (2001)
"Koncert na czelestę i orkiestrę kameralną" (2002)
"Koncert na harfę i orkiestrę" (2002)
"Koncert na saksofon, fortepian i orkiestrę" (2002)
"Kwartet smyczkowy nr 12" (2002)
"Model XXVII" na fortepian (2002)
"Per Violino Solo" (2002)
"Petite pièce" na sarusofon kontrabasowy solo (2002)
"Concertino" na skrzypce, wiolonczelę i małą orkiestrę (2002)
"Fantasia" na skrzypce, wiolonczelę i małą orkiestrę (2002)
"Koncert na skrzypce solo" (2002)
"Walc" na fortepian (2002)
"Improvvisazione" na zespół wokalno-instrumentalny (2002)
"Bewegte Stille" na fortepian i komputer (2003)
"BlueS No. 6" na fortepian, jazz-set, kontrabas i chór (2003)
"Clacco" na klarnet i akordeon (2003)
"Deux contes(tabilités)" na skrzypce i fortepian (2003)
"Die abstrakte Nachtigall" na saksofon solo (2003)
"Koncert na skrzypce i orkiestrę nr 4" (2003)
"Kwartet smyczkowy nr 13" (2003)
"Małe divertimento" na saksofon i fortepian (2003)
"Mikrotonale Ballade" na cztery wiolonczele (2003)
"Model XXII" na fortepian (2003)
"Model XXVIII" na fortepian (2003)
"Model XXIX" na fortepian (2003)
"Identity" na orkiestrę (2003)
"Scherzo" na saksofon i fortepian (2003)
"Study" na wiolonczelę i fortepian (2003)
"Trio na saksofon, fortepian i taśmę" (2003)
"Constellations" na róg i 9 instrumentów (2003)
"Kreuzweg 11" na saksofon, akordeon, perkusję i altówkę (2003)
"Intrada" na róg, trąbkę, puzon i tubę (2003)
"Glosas" na saksofon i fortepian (2003)
"Miniatury" na saksofon i fortepian (2003)
"Sonata" na saksofon i fortepian (2003)
"Nocturne" na wiolonczelę i fortepian (2003)
"Fiato" na saksofon altowy solo (2003)
"Organ Fantasia" na organy (2003)
"Fabula" dla aktora i zespołu instrumentalnego (2003)
"Sei studi brevi" na komputer (2003)
"BlueS No. 7 (Koncert fortepianowy nr 6)" (2004)
"Cztery miniatury" na saksofon altowy i fortepian (2004)
"Dialog" na saksofon i fortepian (2004)
"Grand Sonate" na wiolonczelę (2004)
"Kompozycja" na gitarę i akordeon (2004)
"Koncert fortepianowy nr 5" na fortepian i chór 15 solistów wokalnych (2004)
"Koncert na altówkę i orkiestrę kameralną" (2004)
"Koncert na saksofon, fortepian i orkiestrę" (2004)
"Koncert na saksofon i chór" (2004)
"Koncert na skrzypce z towarzyszeniem wielogłosowego chóru" (2004)
"Kwartet smyczkowy nr 14" (2004)
"Model XXIII" na fortepian (2004)
"Model XXIV" na fortepian (2004)
"Pezzo capriccioso" na harfę (2004)
"Quartett" na saksofon, fortepian, kontrabas i perkusję (2004)
"Short Sonata" na saksofon i fortepian (2004)
"Sonata na skrzypce i harfę" (2004)
"Kwartet smyczkowy nr 11" (2004)
"Colloquy" na wiolonczelę i wibrafon (2004)
"Divertimento" na saksofon i fortepian (2004)
"Poema tenero" na skrzypce i wibrafon (2004)
"EsseH" na rożek angielski solo (2004)
"Fantasie-Impromptu" na fortepian (2004)
"Model XXV (Phases)" na fortepian (2004)
"Evocationes rythmiques" na fortepian (2004)
"Model XXVI (Capriccio)" na fortepian (2004)
"Poème" na fortepian (2004)
"Fragment III" na 2 aktorów, zespół kameralny i media elektroniczne (2005)
"Koncert fortepianowy nr 6" (2005)
"Koncert fortepianowy nr 7" (2005)
"Koncert na trąbkę i orkiestrę kameralną" (2005)
"Kwartet smyczkowy nr 15 (Mosaics)" (2005)
"Model XXX" na fortepian (2005)
"OSCENOI" na głos wokalny, fortepian, zespół kameralny i media elektroakustyczne (2005)
"Sonata na wiolonczelę i fortepian" (2005)
"Panorama" na orkiestrę (2005)
"Duodecet" na 12 wiolonczel (2005)
"Koncert na orkiestrę perkusyjną" dla 8 perkusistów oraz na klarnet, fortepian, skrzypce i kontrabas (2005)
"Koncert kontrabasowy nr 2" na kontrabas i orkiestrę kameralną (2005)
"Time Sequences" na flet, kwartet smyczkowy i kontrabas (2005)
"Rituals" na zespół (2005)
"Kwartet na cztery wiolonczele" (2005)
"Avec une expression intense" na obój, puzon, wiolonczelę i fortepian (2005)
"Salzburg Spectres" na 4 altówki (2005)
"Notturno" na skrzypce, klarnet basowy i wibrafon (2005)
"Trio smyczkowe" (2005)
"Duo" na skrzypce i puzon (2005)
"Duetto" na flet i wiolonczelę (2005)
"Raccontino" na marimbafon solo (2005)
"Sonata dell'avenire" na wiolonczelę solo (2005)
"Model XXXII (Horoholina)" na fortepian (2005)
"Model XXXIII" na fortepian (2005)
"Speravimus in te" na sopran, klarnet i fortepian (2005)
Koncert klarnetowy nr 2 "Baclars" na klarnet basowy, klarnet, saksofon altowy (1 solista) oraz orkiestrę kameralną z udziałem mediów elektronicznych (2006)
"Koncert na puzon i orkiestrę kameralną" (2006)
"Kwartet na cztery altówki" (2006)
"Kwartet smyczkowy nr 16 (Avec une légèreté fantastique mais précise)" (2006)
"Model XXXI" na fortepian (2006)
"Wielka Sonata" na fortepian i media elektroniczne (2006)
"Koncert na marimbafon i orkiestrę kameralną" (2006)
"Koncert skrzypcowy nr 5" na skrzypce i chór żeński (2006)
"Koncert wiolonczelowy nr 2" na wiolonczelę i orkiestrę kameralną (2006)
"Sonata na troje skrzypiec, wiolonczelę i fortepian" (2006)
"Sekstet smyczkowy" (2006)
"Trio fortepianowe" (2006)
"Model XXXIV (Salzburg Spectres)" na fortepian (2006)
"Quattro poesie" na sopran i instrumenty (2006)
Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, marzec 2002.
Aktualizacja: Monika Mokrzycka-Pokora, listopad 2009.
Złotego Lwa za najlepszy pokaz narodowy 12. Międzynarodowego Biennale Architektury otrzymało Królestwo Bahrajnu za wystawę prezentującą pracę "Bahrain Urban Research Team".
Polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej 1 lipca 2011 zainauguruje włączenie specjalnej iluminacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
Światowej sławy pianista jazzowy i kompozytor Chick Corea wystąpi w listopadzie w Zabrzu. Będzie to jedyny koncert artysty w Polsce.
Trzy pierwsze Kostki Poezji - granitowo-szklana instalacja przestrzenna z wygrawerowanymi wierszami Krzysztofa Kamila Baczyńskiego - pojawią się wkrótce w Tychach, na gruntownie odnowionym placu noszącym imię poety.
Około 200 aktorów wystąpi w serialu TVP "1920. Biało-czerwone", przedstawiającym jeden z najważniejszych momentów w dziejach Polski - walkę o niepodległość w 1920 roku.
W poniedziałek, 20 września, oficjalne otwarcie pierwszej w Polsce areny Euro 2012 - Stadionu Miejskiego w Poznaniu uświetni koncert Stinga z towarzyszeniem Royal Philharmonic Concert Orchestra pod dyrekcją Stevena Mercuria.
Album sopranistki Aleksandry Kurzak, barytona Mariusza Kwietnia i pianisty Nelsona Goernera z nagraniem kompletu pieśni Fryderyka Chopina został wyróżniony we wrześniowym numerze BBC Music Magazine. Płyta została wydana przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina w serii "Real Chopin".
Koncerty oraz spektakle performance w wykonaniu przedstawicieli norweskiej sztuki awangardowej i eksperymentalnej znalazły się w programie 3. edycji Avant Art Festival, która odbędzie się na przełomie września i października we Wrocławiu.
17 października w Muzeum Narodowym w Poznaniu odbędzie się pierwszy publiczny pokaz odzyskanego po kradzieży obrazu Claude'a Moneta "Plaża w Pourville". Skradziony 10 lat temu obraz wrócił do muzeum w styczniu 2010 roku.
Książka "Jan Karski" Yannica Haenela, która wywołała we Francji dyskusję dotyczącą ograniczeń fikcji literackiej oraz sprowokowała polemikę autora z Claudem Lanzmannem - twórcą filmu "Szoah" - trafi do polskich księgarń w połowie września.
12 września o godz. 18.00 w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie odbędzie się ostatni koncert z cyklu "Chopin 1810-2010". Impresje jazzowe na temat Chopina zaprezentują polscy pianiści Adam Makowicz i Artur Dutkiewicz.
Galerię Osobowości Warszawskiej Kultury XX wieku, czyli 25 kolorowych portretów wybitnych warszawiaków, m.in. Hanki Ordonówny, Czesława Niemena, Jeremiego Przybory i Leopolda Tyrmanda, odsłonięto we 31 sierpnia w Warszawie. Malowidła usytuowane są wzdłuż Trasy Łazienkowskiej, w pobliżu siedziby Głównego Urzędu Statystycznego.
Norweski trębacz, kompozytor i producent muzyczny Nils Petter Movaer oraz polsko-skandynawska grupa Tomasz Stańko Nordic Quintent będą gwiazdami pierwszej edycji Nordland Art Festiwal, który odbędzie się w październiku w Łodzi.
Studio Architektoniczne Kwadrat z Gdyni zostało zwycięzcą międzynarodowego konkursu na projekt koncepcji architektonicznej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Na konkurs wpłynęło prawie 130 prac z kilkudziesięciu krajów z całego świata. Budowa rozpocznie się w 2012 roku. Uroczyste otwarcie obiektu planowane jest na 1 września 2014.
Po trwającym cztery lata remoncie ponownie otwiera się Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Uroczysta inauguracja dla publiczności nastąpi w dniach 3-5 września 2010.