"Znów zabija", 1999, olej, płótno, 60x80 cm

Jadwiga Sawicka zajmuje się malarstwem, fotografią, wykonuje obiekty, instalacje i prace w przestrzeni publicznej. Urodziła się 14 stycznia 1959 roku w Przemyślu.

Autorka charakterystycznego malarstwa "pisanego". Przy pracach fotograficznych artystka współpracuje z fotografem Markiem Horwatem. Od 1996 roku współpracuje z Otwartą Pracownią w Krakowie i jest członkinią stowarzyszenia o tej samej nazwie. Jest także związana z Galerią Starmach w Krakowie i Galerią Foksal w Warszawie.

W latach 1979-1984 studiowała w krakowskiej ASP na Wydziale Malarstwa, dyplom obroniła w pracowni prof. Jerzego Nowosielskiego.

Prace malarskie Jadwigi Sawickiej z lat 80. w zasadzie nie istnieją - artystka przemalowała wszystkie płótna, które powstały w ekspresyjnej stylistyce "dzikiej figuracji". Zrezygnowała z osobistych wątków i indywidualnego przekazu na rzecz obserwacji rzeczy i zjawisk w potocznej rzeczywistości. W latach 1994-95 powstały niewielkich wymiarów obrazy akrylowe na papierze przedstawiające fragmenty garderoby (spódnica, spodnie, pantofle) i kosmetyki opatrzone fragmentami haseł reklamowych o nieco absurdalnym zabarwieniu ("Podszewkowanie", "Wysokoamoniakalny", "Lekki smak" (ilustracje) ). Namalowane ubrania są puste, sama forma bez ciała człowieka, puste są też słowa wyjęte z kontekstu. W latach 1996-97 powstaje seria obrazów olejnych na płótnie przedstawiająca ubrania na tle tekstu. Na teksty składają się fragmenty tytułów gazetowych i streszczeń seriali telewizyjnych. Operowanie przez artystkę cytatami zaczerpniętymi ze środków masowego przekazu kontrastuje z kameralną formą, jaką jest tradycyjne malarstwo na płótnie.

W połowie lat 90. artystka zaczęła robić instalacje, w których zestawiała różne materie: mięso, kwiaty, czarną folię (ilustracje). Układała np. na czarnej folii mielone mięso w formie serca lub kobiecej piersi. Podstawowym powodem takiego wyboru był kolor i kontrast między znaczeniem materii, a kolorem.

Z uwagi na nietrwałość prac artystka zaczęła je fotografować i prezentować w formie zdjęć. W tym czasie powstały też fotografie przedstawiające fragmenty ciała artystki związane kablem i zestawione z częściami ciał martwych zwierząt (np. świńskimi ogonami) oraz rzeźby z plasteliny przedstawiające części damskiej garderoby, takie jak biustonosz, kostium kąpielowy czy majtki (ilustracje).

"Bolerko", 2003, olej, akryl, płótno, 50x60 cm

Od 1997 roku w twórczości Sawickiej pojawia się nowy sposób obrazowania: przedmioty i teksty występują w jej pracach osobno. (ilustracje) Powstają obrazy przedstawiające na pastelowych tłach pojedyncze części garderoby oraz obrazy, na których na podobnych tłach artystka maluje litera po literze sensacyjne komunikaty będące cytatami z gazet ("Znowu zabija", "Proces lekarza", "Złodziej, złodziej") (ilustracje). Na obrazach "pisanych" słowa są wyjęte z kontekstu, często źle podzielone, bez znaków diakrytycznych, czasami niespodziewanie się urywają, ale to jedynie wzmaga niepokój i dezorientację. Forma obiecuje komunikat, ale z zalewu informacji, jakiego codziennie doświadczamy w mediach, trudno wyłowić sens. Uwagę zwracają tylko nagłówki o drastycznej wymowie, które kreują obraz świata. Sawicka traktuje sensacyjne tytuły jako zjawisko estetyczne i odwzorowuje niektóre z nich na swoich obrazach lub wielkoformatowych wydrukach ("Dorzynanie", "Bydlaki", "Powoduje raka").

W latach 1997-98 powstała seria wielkoformatowych fotografii barwnych przedstawiających pojedyncze czarne i białe ubrania na jednobarwnych, kolorowych tłach z plastikowej folii i dermy (ilustracje). Tu, jeszcze bardziej niż na obrazach, wypreparowane sukienki, spodnie i marynarki stają się obce i niepokojące, prowokują pytania o los ludzi, którzy je nosili. Rok później Sawicka wykonała barwne fotografie główek goździków rozmieszczonych regularnie na tle sztucznego futra oraz dalii na tle barwnej dermy. Serii z kwiatami, które są postrzegane jako symbol piękna w naturze, towarzyszyła seria fotografii główek popularnych zabawek (męskich odpowiedników lalki Barbie, Kena, Franka i Action Mana) wciśniętych w kolorową dermę, będących kwintesencją tandety produkowanej przez kulturę masową.

"Nawracanie oswajanie tresowanie", 1998, 400 billboardów Galerii Zewnętrznej AMS w kilkunastu miastach w Polsce

Od 1998 roku Sawicka (m.in. na podstawie wcześniejszych obrazów) wykonuje wielkoformatowe wydruki z czarnymi literami na cielisto-różowym tle. Charakterystyczny róż kojarzony bywa najczęściej z kobiecością, pojawia się tu więc problematyka ciała, ale wprowadzona przez artystę bardzo dyskretnie, symbolicznie. Prezentuje je w galeriach i w przestrzeni publicznej. Jedna z tych prac pt. "Nawracanie, oswajanie, tresowanie" trafiła w 1998 roku na billboardy w kilku miastach Polski, prezentowana w ramach projektu Zewnętrznej Galerii AMS. W galeriach Sawicka umieszcza napisy na wydrukach na ścianach lub kolumnach, wielokrotnie je czasami powielając, co stwarza efekt tapety. Teksty pojawiają się też na przedmiotach, takich jak ołówki, taśmy, pudełka lub ulotkach ("Czy Polska cię kocha" - na wystawie zbiorowej "Polska", 2002, Teatr Akademia, Warszawa). Jej prace posiadają potencjał krytyczny, ale ujawnia się on dopiero po wnikliwej analizie komunikatów, jakie ze sobą niosą (ilustracje).

W 2003 roku miała miejsce retrospektywna wystawa Jadwigi Sawickiej zatytułowana "Nic w środku". Artystka zaprezentowała na niej swoje charakterystyczne "malarstwo pisane", fotografie, obiekty i realizacje przestrzenne tworząc intrygujący wielogłos refleksji na temat sytuacji współczesnego człowieka, zalewanego przez lawiny komunikatów pozbawionych istotnych treści i przekazów.

"...zdzieramy opakowanie, odkrywamy następne. Porównujemy, wyciągamy wnioski: nic się nie zgadza. Demaskujemy fałsz informacji na opakowaniu, ale wierzymy każdej następnej" – pisała artystka w autokomentarzu do wystawy.

Sawicka stosuje swoisty recykling słów: wybiera pojedyncze słowa lub urywki zdań zaczerpnięte z gazet, reklam, mediów elektronicznych i malując je na obrazach lub powielając w formie tapet nakierowuje na nie uwagę widza, odzierając je jednocześnie z medialnego szlamu. Nazywa to "partyzantką", "postawą nękania, podgryzania przeciwnika bardziej niż walką z otwartą przyłbicą". I rzeczywiście, z jednej strony udaje się jej przywrócić wyjałowionym słowom emocje, jakie ze sobą niosą, a z drugiej nadać im materialność i wyrazistość wizualną przynależną rzeczom. Napisy na kolumnach Sali Biblioteki UW "Jak ludzie mają żyć" (2000), ogromne płótno z napisem "Daj mi wszystko", wielka ściana w galerii ZPAP wyklejona setkami plakatów z hasłem "Zaraza" (2002), czy tragiczne newsy z podanymi liczbami zabitych zamknięte w lightboxach na wystawie "Numery" w Poznaniu (2003) niosą w sobie olbrzymi ładunek emocjonalny.

Sawicka przekształca w swoich pracach politykę i statystykę w strefy prywatnego doświadczenia. Na wystawie "Obłożenie" w Galerii Kronika w Bytomiu (2004) artystka zaprezentowała malarstwo oraz instalacje tekstowe w formie tysiąca starych książek obłożonych w nowe okładki z napisem "dawno i nieprawda" oraz wijącej się na podłodze galerii wstęgi z nadrukiem "obiecali".

"Przyciąga i odpycha" to tytuł wystawy Jadwigi Sawickiej w Atlasie Sztuki w 2005 roku, na którą złożyły się trzy dopełniające się prace. Wystawę otwierała seria dwunastu monumentalnych zdjęć - portretów używanych ubrań sfotografowanych na neutralnym tle. Stroje zostały komputerowo przekształcone i wyglądały na absurdalnie wąskie. W jednej z sal galerii na sąsiadujących ze sobą ścianach wyklejone były tapety z tekstami standardowych ogłoszeń matrymonialnych pisanych przez kobiety i mężczyzn - kobieca na cielistych tłach, a męskie na liliowym. W całym wnętrzu unosiła się słodka woń tanich perfum o zapachu różanym. Trzecim elementem instalacji było ciemne pomieszczenie, rodzaj czarnego tunelu wychodzącego na niewielkie wnętrze, w którym na ścianach pojawiały się i znikały lightboxy z napisem "nienawidzę cię", uruchamiane przez skomplikowaną maszynerię.

Jadwiga Sawicka określiła to, co robi w sztuce, jako "poszukiwanie formy w celu skomentowania emocji". Taką formą są dla niej często malowane lub fotografowane ubrania, formy na ludzkie ciało.

"Ubrania są zamiast ludzi, są tym, co jest dostępne z zewnątrz, są czymś pośrednim pomiędzy ubraną w nie osobą a kimś drugim, kto ją ogląda. Są jakąś wypadkową między tym, czym się jest, a kim się chce być."

Jej wystawa "Wytwórca formy" zainaugurowała nowy cykl prezentacji "Pokój z widokiem" w warszawskiej galerii Kordegarda (2006). Pierwsze fotografie z serii "Wytwórca formy jej niezmordowany producent" (cytaty z "Dzienników" Gombrowicza) artystka przygotowała w 2004 roku dla Projektu WG realizowanego w ramach Roku Gombrowicza. Prace pokazywane w Kordegardzie stanowiły wybór z tej serii, uzupełniony o nowe zdjęcia. Sawicka umieściła w oknach galerii powiększone zdjęcia witryn sklepów z odzieżą znajdujących się w pobliskim pasażu handlowym na Nowym Świecie i Chmielnej. Na każdym zdjęciu znalazł się komputerowo wmontowany tytułowy cytat z Gombrowicza umieszczony na różowo-cielistym tle.

W 2008 roku Sawicka zrealizowała w Galerii Białej w Lublinie instalację świetlną zatytułowaną "Raz na jakiś czas". Artystka doskonale wpisała się tą pracą w świąteczny, bożonarodzeniowy nastrój, przedstawiając w formie opadających z sufitu gęstych girland sznury migających lampek choinkowych splątane z papierowymi taśmami. Na cielistych tłach taśm wybijały się napisane czarnymi literami imiona i nazwiska znanych kobiet, które osiągnęły wysoką pozycję społeczną dzięki swojej pracy i wybitnym walorom intelektualnym.

Autor: Ewa Gorządek, marzec 2004, aktualizacja: czerwiec 2009.

Ilustracje dzięki uprzejmości artystki.

Wybrane wystawy indywidualne:

• 1996 - "Fajna forma", Otwarta Pracownia, Kraków
• 1997
  - "Brak sensu dokucza", Galeria Laboratorium, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
  - "Powraca dawne uczucie", Otwarta Pracownie, Kraków
• 1998 -"Forma wzywa do użycia", Galeria Foksal, Warszawa
• 1999 - "Podatność materiałów", Galeria Sztuki Współczesnej Zachęta, Warszawa
• 2000 - "Krwawa", Galeria Foksal, Warszawa
• 2001
  - "38 egzekucji", Galeria Koło, Gdańsk;
  - "Powtarzanie i utrwalanie materiału", Otwarta Pracownia, Kraków
• 2003 - "Nic w środku!", Bunkier Sztuki, Kraków
• 2004 - "Obłożenie", Galeria Kronika, Bytom
• 2005 - "Przyciąga i odpycha", instalacje tekstowe, fotografie, Atlas Sztuki, Łódź
• 2006
  - "Daj wszystko", malarstwo, instalacja tekstowa, Galeria Arsenał, Białystok
  - "Wytwórca formy", fotografie, Kordegarda, Warszawa
  - "Daj mi wszystko", malarstwo, Galeria Starmach, Kraków
  - "Siła fatalna", w ramach cyklu "W samym centrum uwagi", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
• 2007
  - "Agresywnie posłuszna", Galeria Czarna, Warszawa
  - "Drastyczny i nieuleczalny", Otwarta Pracownia, Kraków
• 2008
  - "Miła i dobra", Galeria Ego, Poznań
  - "Raz na jakiś czas", Galeria Biała, Lublin

Wybrane wystawy zbiorowe:

• 1996 - "Kobieta o kobiece", Galeria Bielska BWA, Bielsko biała
• 1997 - "Granice obrazu", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
• 2000
  - "Na wolności/w końcu" (polska sztuka po 1989 roku), Staatliche Kunsthalle Baden-Baden, Niemcy
  - "Scena 2000", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  
• 2001
  - "Biurokracja", Galeria Foksal, Warszawa
  - "Maskarady", CSW, Poznań
  - "Krzątanina", Galeria Awangarda, Wrocław
  - "Zawody Malarskie", Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała
  
• 2002
  - "Pejzaż semiotyczny", Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Warszawa
  - "Supermarket Sztuki III", Galeria DAP, Warszawa
• 2003
  - "Biały Mazur", Neuer Berliner Kunstverein, Berlin, Niemcy, Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Architectures of Gender - Contemporary Women's Art in Poland", Sculpture Center, Nowy Jork, USA
• 2004
  - "Za czerwonym horyzontem", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Piękno czyli efekty malarskie" BWA Bielsko-Biała, BWA Wrocław, BWA Zielona Góra - "Miejsce znaku", Galeria Manhattan, Łódź
  - "Dialog Loci", Twierdza Kostrzyn
  - "The New Ten Museum Kuppersmuhle", Duisburg, Niemcy
  - "Distances?" Galerie Le Plateau, Paryż,
  - "Pod flagą biało-czerwoną. Nowa sztuka z Polski", Estonian Art Museum, Tallin, Contemporary Art Centre, Wilno, National Centre for Contemporary Art, Moskwa
• 2005
  - "Strażnicy doków" Instytut Sztuki Wyspa, Gdańsk
  - "Polka" CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Czas Kultury" Galeria Miejska Arsenał, Poznań
  - "Malarstwo jako zimne medium" Galeria Piekary, Poznań
• 2006
  - "Ciepło/zimno - Letnia miłość", Zachęta, Warszawa
  - "Fotoobrazy - gest plastyczny w fotografii", Muzeum Sztuki w Łodzi
  - "Pink not dead" Garash Galeria Meksyk, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Panopticon. Zeitgenössische Kunst aus Polen" Kulturforum Burgkloster, Lubeka, Niemcy
  - "Sich Einrichten" Motorenhallen, Drezno, Niemcy
• 2007
  - "Pamięć tej chwili z odległości lat, które miną", dawna Fabryka Schindlera, Kraków
  - "Z(a)miana. Synagogi w Polsce", Galeria Nizio, Warszawa
  - "Wola Art", Warszawa
  - "Lustracja", Galeria Piekary, Poznań
  - "Kobieta o kobiecie", Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała
  - "A Poisoned Source. Polish Contemporary Art in Post- romantic Landscape", Latvian National Museum of Art, Ryga
  - "Depresja", Galeria Arsenał, Białystok; 2008: Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Rekonesans", Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice
• 2008
  - "Manual", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Pod zamkniętymi powiekami", Galeria Czarna, Warszawa
  - "Dziennik Polki", Uppsala Konsert & Kongress, Uppsala, Szwecja
  - "Ładne i oryginalne", Galeria Klimy Bocheńskiej, Warszawa
  - "Moja matka nie jest boska", Bunkier Sztuki, Kraków
  - "OK! Wyspiański", Muzeum Wyspiańskiego, Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Souvenirs", Ben Gurion University, Baar Sheva, Izrael
  - "Sensualia", Galeria Starmach, Kraków
  - Ulica Próżna 2008, Warszawa
• 2009
  - "Malarz napisał", Galeria appendix2, Warszawa
  - Festiwal ArtBoom, Kraków
  - "Międzynarodowa Kolekcja Sztuki Współczesnej", CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa

"Zacznij stąd", 1994, akryl, papier, 70x50 cm oraz "Wysokoamoniakalny" 1994, akryl, papier, 100x 70 cm powrót do tekstu

"Serce" 1994/5, 80x60 cm oraz "Pierś z kwiatami" 1994/5, 80x60 cm powrót do tekstu

"Biustonosz" 1999, plastelina, 30x100x7 cm oraz "Spódnica" 1999, plastelina, 50x30x4 cm powrót do tekstu

"Czarna sukienka" 2004, olej, akryl, płótno, 100x70 oraz "Czarna spódnica" 2003, olej, akryl, płótno, 60x50 powrót do tekstu

"Przyjeżdża do małej parafii..." 1997, olej, płótno, 120x130 , "Kieruje się chęcią zemsty..." 1997, olej, płótno, 120x130 oraz "Skóropodobne" 1994, akryl, papier, 70x50

"Proces lekarza", 2000, olej, płótno, 60x80, "Dorzynanie" 2000, olej, płótno, 60x80, "Bydlaki", 2000, olej, płótno, 70x100 powrót do tekstu

"Daj mi wszystko" 2005, olej, akryl. płótno, 190x550

"Biała sukienka" 2002, 130x110, "Biały strój kąpielowy" 2002, 130x110, "Czarny skórzany płaszcz" 2002, 170x125 oraz "Garniturek" 2002, 140x100 powrót do tekstu

"4 kolumny" 2001 wydruki naklejone na kolumnach: wys. 280 cm, bok 70 cm. Napisy: "Krwawa mokra zła musiała z zemsty niedysponowana niepożądana wierne psie serce". Wystawa zbiorowa "Maskarady" Centrum Sztuki Współczesnej Inner Spaces, Poznań oraz "Czy Polska cię kocha?" 2002 ulotka A4, powielana na ksero: "CZY POLSKA CIĘ KOCHA? PAŃSTWO JEST MATKĄ SWOICH OBYWATELI/MA BYĆ JAK MATKA DLA SWOICH/POMAGA POTRZEBUJĄCYM ROZDZIELA OBOWIĄZKI/ WYMAGA I KONTROLUJE/ NAGRADZA LUB KARZE/ KAŻDY MA PRAWO SIĘ ZWRÓCIĆ/ PROSIĆ ŻĄDAĆ BŁAGAĆ/ ALE PAŃSTWO SIĘ ODWRACA, ODMAWIA, ODCINA/ JEST ZŁĄ MATKĄ ALBO MATKĄ NIEPEWNĄ/ SWOJEJ ROLI ALBO PO PROSTU NIE MA ŚRODKÓW/ ALE ŻEBY PRZYNAJMNIEJ SŁUCHAŁA/ DLACZEGO NIE SŁUCHA?/ RAZ DO ROKU/ PRZYNAJMNIEJ RAZ DO ROKU, W DNIU/ NARODOWEGO ŚWIĘTA NIECH PAŃSTWO SŁUCHA/ ZADZWOŃ DOWIEDZ SIĘ CZY KOCHA, CZY PAMIĘTA." Poniżej tekstu podane są telefony: prezydenta RP, premiera i dwunastu ministerstw. Ulotka rozlepiona została 11 listopada w Warszawie (jako część wystawy "Polska", Teatr Academia, Warszawa) w Gdańsku , Toruniu, Krakowie, Poznaniu, Mrągowie, Białymstoku, Lublinie i Przemyślu. powrót do tekstu

Historia przeglądania