|
centra kultury
muzea
galerie
filharmonie, opery, inne
teatry i grupy teatralne
biblioteki, zbiory, archiwa
uczelnie artystyczne
Instytuty Polskie
inne instytucje
Wydawca:
Instytut Adama Mickiewicza ul. Mokotowska 25 00-560 Warszawa tel. (+48 22) 44 76 100 www.iam.pl ![]() o nas
zamów newsletter
|
Malarz, rysownik, filmowiec i twórca komiksów. Urodził się w 1972 roku w Tarnowie. W latach 1992-94 studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej, w latach 1994-99 malarstwo na tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych (dyplom w pracowni prof. Leszka Misiaka). Współzałożyciel (1996) nieistniejącej już Grupy Ładnie. Związany z Fundacją Galerii Foksal w Warszawie. Współpracuje z "Krytyką Polityczną", która w 2008 roku wydała na jego temat publikację "Sasnal. Przewodnik Krytyki Politycznej". Mieszka i pracuje w Krakowie. Malarz, rysownik, filmowiec i twórca komiksów (drukowanych cyklicznie m.in. w "Machinie" i "Przekroju"). W 1999 roku otrzymał Grand Prix na Biennale Malarstwa "Bielska Jesień", w 2003 roku nagrodę "Pegaza" w dziedzinie sztuki, zaś w roku 2006 europejską nagrodę artystyczną van Gogh Biennal Award w Amsterdamie. W 2005 odbył pobyt rezydencjalny w Chinati Foundation, Marfa, Texas. Prace Sasnala znajdują się m.in. w zbiorach Centrum Pompidou w Paryżu, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Galerii Saatchi, Tate Modern w Londynie, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Guggenheim Museum oraz w licznych kolekcjach prywatnych. Wilhelm Sasnal, uznawany przez wielu krytyków za czołowego malarza swojego pokolenia, twierdzi, że najważniejszy dla niego jest wybór tego, co namaluje na płótnie, a wybiera to, do czego ma stosunek emocjonalny. Jego wybory artystyczne wynikają z uważnego przyglądania się najbliższemu otoczeniu. Malarstwo Sasnala z okresu istnienia Grupy Ładnie określano terminem pop-banalizm, pojawiały się w nim bowiem tematy przenoszone na płótna wprost z obszarów trywialnej codzienności, ekranu telewizora i komputera, kolorowych magazynów czy ulotek reklamowych. Sasnal tworzy swoistą kronikę współczesności, malując banalne przedmioty, które poprzez swój status są natychmiast rozpoznawalne i zyskują rangę znaków czasu. Przerabia na malarstwo wszystko, co go interesuje, intryguje czy fascynuje, a jest tego bardzo dużo. Na wczesnych płótnach Sasnala pojawiały się różne przedmioty-rekwizyty, wspólne dla estetycznego doświadczenia jego pokolenia, takie jak np. okładki płyt i komiksów, t-shirty ulubionych zespołów, samochody, rowery, ale także echa ważnych wydarzeń politycznych (np. aresztowanie Pinocheta), spektakularne katastrofy opisywane w mediach (zatonięcie okrętu "Kursk", katastrofa Concorde), sytuacje z życia towarzysko-prywatnego ("Patrycja przestała jeść mięso, Anka nie chodzi głosować"), scenki z wakacji spędzonych z żoną nad morzem czy odniesienia do sztuki współczesnej, np. obraz Jerzego Nowosielskiego. W 2001 roku z okazji wystawy "Popelita" w krakowskim Bunkrze Sztuki oraz pokazu indywidualnego w Galerii Raster wydano książkowy komiks Sasnala "Życie codzienne w Polsce". Jest to przedstawiona w postaci historii obrazkowej opowieść o dwóch latach z życia artysty i jego żony Anki: narodziny syna Kacpra, pobyt żony w szpitalu, kupowanie samochodu, malowanie obrazów, remontowanie mieszkania, wystawy, nagrody, słuchanie Radiostacji. Wydawnictwo to zyskało status pierwszej prawdziwie realistycznej książki o pokoleniu urodzonych w latach 70. Sasnal chętnie operuje syntetycznym skrótem, redukuje malowane kształty do prostego, graficznego znaku. Jego malarstwo jest nowoczesne, a zarazem eleganckie i wysmakowane, przypomina dobry design. Na obrazach Sasnala pojawiają się kadry zatrzymane na płótnie jak filmowe stop-klatki, fragmenty narracji pozbawione kontekstu, które poskładane razem mogłyby stworzyć epicką opowieść o naszych czasach. Pretekstem do namalowania obrazu może być pojedynczy detal lub ważne wydarzenie historyczne. Jego malarstwo jest dyskursywne, artysta czerpie z doświadczeń pop-artu, fotorealizmu, abstrakcji, minimalizmu, malarstwa gestu, a nawet surrealizmu. Mniej więcej około 2001 roku Sasnal zaczął intensywnie poszerzać stylistyczne i warsztatowe środki wyrazu. W 2002 roku przeniósł na ścianę Galerii Bielskiej BWA fragment komiksu "Maus" Arta Spiegelmana, usuwając rysunki i pozostawiając same teksty odnoszące się do wojennych losów Żydów w Bielsku. W tym samym roku na wystawie w Fundacji Galerii Foksal w Warszawie pokazał nowe prace, m.in. pejzaż zainspirowany fragmentem prozy Tadeusza Borowskiego i serię modernistycznych kościołów z Tarnowa namalowanych do góry nogami. Na kolejnej indywidualnej wystawie w Kolonii zaprezentował obrazy malowane z fotografii Aleksandra Rodczenki, które zestawił z malarskimi wariacjami na temat przygód bajkowej postaci Bromby. Na początku 2003 Sasnal został zaproszony na indywidualną wystawę do galerii Antona Kerna w Nowym Jorku, gdzie pokazał obrazy abstrakcyjne, obrazy nieostre, obrazy - obiekty malowane farbą wyciskaną na płótna wprost z tubek, obrazy fakturowe malowane palcami, prace składające się z różnych kawałków obrazów połączonych ze sobą oraz płótna zawieszone na blejtramach luźno jak zasłony. Podstawowym problemem, który nieodmiennie interesuje Sasnala, są granice i możliwości reprezentacji oraz badanie procesu widzenia i postrzegania. To tłumaczy ogromną różnorodność stylistyczną i częste korzystanie z wtórnych materiałów ikonograficznych, takich jak fotografie czy wizerunki medialne, które należą do rzeczywistości zapośredniczonej. Poza malowaniem obrazów i rysowaniem komiksów Sasnal kręci też filmy na kamerze 8 mm i 16 mm. Są to m.in. teledyski do ulubionej muzyki, zapis spędzania wolnego czasu czy też, jak w przypadku filmu "Samochody i ludzie" z 2001 roku, wypadki samochodowe. W tej ostatniej pracy na temat medialności katastrof Sasnal wykorzystał zabawki, figurki żołnierzyków i auta-resorówki, pod które podkładał petardy hukowe, a zainscenizowane w ten sposób kraksy filmował. Otrzymany materiał filmowy prezentowany był później w dużym powiększeniu, co z jednej strony dawało bardzo realistyczny efekt, zaś z drugiej zamieniało wybuchające samochody w zjawiska estetycznej kontemplacji. W 2003 roku Sasnal zrobił film z materiału nakręconego podczas jednego z ostatnich lotów Concorde'a, przedstawiający widok z okna ponaddźwiękowego odrzutowca. Film pokazany został na wystawie "Ukryte w słońcu" w Cieszynie na przerobionym do tego celu projektorze, który podczas emisji materiału niszczył taśmę filmową. Wyraźny przełom w karierze artystycznej Sasnala nastąpił w roku 2002, kiedy Fundacja Galerii Foksal pokazała na targach Art Basel monograficzną prezentację jego prac. Obrazy Sasnala natychmiast wzbudziły olbrzymie zainteresowanie, a artysta jeszcze w tym samym roku został zaproszony do udziału w bardzo głośnych, międzynarodowych wystawach malarstwa, takich jak "Urgent Painting" i "Painting on the Move". Wkrótce potem pojawiły się propozycje wystaw indywidualnych w Kunsthalle w Zurichu i Kunstverein w Muenster, które miały charakter retrospektywny. Pozycja Sasnala w światowym obiegu sztuki stała się na tyle znacząca, że jego prace weszły do kanonu nowego malarstwa europejskiego. Miało to również konkretne przełożenie na ceny za obrazy artysty, które błyskawicznie poszybowały w górę. Sasnalem zainteresowały się prestiżowe kolekcje sztuki współczesnej, a w takich pismach jak "Parkett", "Artforum" czy "Frieze" pojawiły się ważne teksty krytyczne o jego twórczości ("Artforum" i "Frieze" zamieściły też reprodukcje prac Sasnala na okładkach). W 2005 roku obrazy Sasnala zostały pokazane na wystawie "Triumph of Painting" zorganizowanej przez brytyjskiego kolekcjonera sztuki Charlesa Saatchi z okazji 20-lecia jego galerii. Saatchi wybrał do tej prezentacji aż 15 prac Sasnala z własnej kolekcji, w których dominują wątki społeczno-polityczne, np. "Wyposażenie terrorysty" (2000), "Żołnierze" (2000), "Fabryka" (2000) czy "Mężczyzna przy panelu sterowniczym" (2000). W 2006 roku renomowany magazyn sztuki "Flash Art" opublikował ranking 100 najważniejszych młodych artystów z całego świata. Zarówno krytycy, jak i marszandzi sztuki na pierwszym miejscu listy umieścili Wilhelma Sasnala. W tym samym roku artysta otrzymał jedną z najważniejszych europejskich nagród artystycznych im. Vincenta van Gogha, z czym wiązało się zaproszenie do Muzeum Stedelijk w Amsterdamie na wystawę indywidualną. Sasnal pokazał na niej wyłącznie filmy: "The River", "Kamera" i "Kodachrom". W 2006 roku obraz Sasnala "Samoloty" (1999) z kolekcji Charlesa Saatchiego został sprzedany w domu aukcyjnym Christie w Nowym Jorku za 396 tys. dolarów, co jest najwyższą w historii ceną za współczesny, polski obraz olejny. Od momentu rozstania z Grupą Ładnie ( w 2001 roku) Wilhelm Sasnal coraz wyraźniej zaznacza swoją postawę jako artysta zaangażowany. W malarstwie konsekwentnie podejmuje trudne i ważkie tematy dotyczące historii Polski i polskiej tożsamości narodowej (m.in. "Wyszyński", "Narutowicz", "Partyzanci", "Kielce-Kraków"), traumy holokaustu (cykle "Maus" i "Shoah"), polityki i pamięci zbiorowej ("Borowski", mural w Muzeum Powstania Warszawskiego). Przeplatają się one z wątkami historii osobistej ("Szkoła Podstawowa nr 20 im. Władysława Broniewskiego w Tarnowie"), fascynacji muzycznych (m. in. "Joey Baron", "E.B.", "Perkusja", "Roy Orbison", "Def Jam", także plakat do Wielkanocnego Festiwalu Ludwika van Beethovena w 2007 roku), odniesieniami do obserwacji życia codziennego i wysmakowanymi tropami popkulturowymi ("Ufo"). Sasnal maluje dużo i szybko, namalowanie jednej pracy zajmuje mu dzień lub dwa. Jednak nierzadko parokrotnie przemalowuje obraz, gdy nie jest zadowolony z końcowego efektu. Czasami nawet wycina z niego fragment, który go nie satysfakcjonuje, jak w wypadku płótna "Lata walki" (2005). Artysta stwierdził w jednym z wywiadów, że znaczącą rolę w wyborze tematów i motywów odgrywa u niego intuicja. Podkreśla również, że aczkolwiek za każdym razem ważne jest dla niego budowanie pewnej struktury malarskiej, to głównym powodem do namalowania obrazu jest zawsze myśl, a obraz jest wizualizacją konkretnego konceptu. Sasnal czerpie z olbrzymiego imaginarium obrazów i wizerunków, które w epoce rewolucji cyfrowej zewsząd nas bombardują. W jego pracach widz odnajduje cytaty, echa, powidoki przetworzonych przez media fragmentów rzeczywistości, tej potocznej i tej wysublimowanej przez kulturę. Obrazy Sasnala działają jak impuls uruchamiający ciągi skojarzeń bazujących na prywatnych zasobach wizualnej pamięci odbiorcy. Sasnal bardzo często maluje na podstawie materiałów przedstawiających rzeczywistość już przetworzoną: fotografii, filmów, reprodukcji prasowych czy plików z Internetu. "Mój umysł nie jest w stanie wyprodukować fikcji. Zawsze staram się bazować na czymś, co istnieje."Artysta bardzo ceni twórczość Gerharda Richtera i Sigmara Polkego oraz Andrzeja Wróblewskiego, natomiast krytycy często zwracają uwagę na pewnego rodzaju powinowactwo jego obrazów z pracami Luca Tuymansa. Pomimo tych bazowych referencji malarskich jego twórczość nie daje się łatwo scharakteryzować. Wielowątkowa twórczość Sasnala przypomina platformę doświadczeń prowadzących do poznawania i zrozumienia rzeczywistości za pośrednictwem obrazu. Artysta wydaje się sprawdzać wszelkie możliwości wyrazu malarskiego medium i zarazem nieustannie prowadzi z nim gry formalne, bawi się konwencjami. "Sztuka powinna mieć przesłanie emocjonalno-intelektualne. Sztuka polega na grze z widzem, z konwencjami, z samym sobą" - stwierdził Sasnal w jednym z wywiadów. Artysta analizuje problemy samego fenomenu przedstawienia, reprezentacji, które to na jego płótnach zyskują wyjątkowy walor uwodzicielski. Nadal charakterystyczne dla jego obrazów jest operowanie skrótem i oszczędność środków wyrazu, co nadaje pracom lekkości i wpływa na ich wizualną atrakcyjność. W 2004 roku Sasnal namalował serię niemal abstrakcyjnych, psychodelicznych w klimacie obrazów na podstawie jednej z ksiąg komiksu "Tytus, Romek i A'Tomek". Rok później powstały serie "Mościce I i II", płótna namalowane ze starych fotografii czarno-białych, dokumentujących rozwój przemysłu chemicznego w okolicach Tarnowa, rodzinnego miasta Sasnala. Wyjściowy materiał dokumentalny zmienił się na obrazach w intrygujące, zagadkowe widoki industrialnego krajobrazu, w których pojawia się cień upadku modernistycznej utopii. Czasami widz napotyka w nich na niespodziankę, jak w wypadku różowych kształtów nad budynkami fabryki, które są przemalowanymi plamami ze starych fotografii. Na niektórych obrazach z tej serii industrialny krajobraz zmierza ku estetycznemu wyabstrahowaniu, panorama fabryki zamienia się w układ barwnych plam i linii, tracąc swoje odniesienia do realności. Podobne "ucieczki" ku abstrakcji widać także na wielu innych płótnach Sasnala, chociażby w cyklu prac "Chicago" z 2005 roku, gdzie na jednym z płócien regularne kompozycje okien wieżowców widzianych nocą tworzą abstrakcyjną, geometryczną siatkę kwadratów. Na innym z obrazów z serii "Mościce" Sasnal przedstawił portret przedwojennego dyrektora Fabryki Azotów, namalowany w stylistyce późnego kubizmu. W podobnie deformującej konwencji artysta wykonał trzy portrety księży prezentowane w 2006 roku na wystawie w Fundacji Galerii Foksal. Postacie na portretach Sasnala często mają zniekształconą twarz lub jej w ogóle nie mają, jak na płótnach "Beck 1" i "Beck 2" z roku 2002, gdzie artysta zastąpił ją prostokątem gładko kładzionej farby. Tłumaczka Lanzmanna na obrazie "Shoah" ma zamazaną, nierozpoznawalną twarz. "Chodziło mi o namalowanie takiego niemego świadka, kogoś, kto tylko tłumaczy, kto nie przyjmuje żadnej pozycji, jest tylko pomiędzy rozmówcami" - wyjaśniał artysta.Z 2003 roku pochodzi jego tajemniczy portret Gabriela Narutowicza, głęboko zanurzony w nakładanych warstwami, dramatycznych czerniach, jakby artysta zmagał się z wizerunkiem zamordowanego prezydenta. Równolegle z malarstwem Sasnal rozwija drugi ważny nurt swojej twórczości, projekty filmowe, które przez długi czas traktowane były jako pewien margines jego artystycznych dokonań. Sam artysta przywiązuje do nich wielką wagę, o czym świadczy chociażby pokazanie tylko prac filmowych na dwóch ważnych dla jego kariery wystawach: w 2001 w Galerii Foksal, gdzie przedstawił film "Samochody i ludzie" i w 2006 roku w Stedelijk na wystawie artystów nominowanych do nagrody van Gogha. Filmy razem z obrazami artysta po raz pierwszy pokazał na wystawie indywidualnej w Zurichu (2003). Jak twierdzi, w jego filmach jest to, czego nie może namalować; czerpiąc ze specyficznego języka każdego z tych mediów Sasnal rozbudowuje formalnie swoje artystyczne wypowiedzi, a zarazem w pewien sposób "infekuje" malarstwo filmem, a film malarstwem. Komponując obrazy często posługuje się filmowym kadrem czy mocnymi zbliżeniami, zaś w filmie poszukuje waloru materialności, co zapewnia mu np. użycie taśmy filmowej, która daje "pewną solidność, gęstość medium, tak jak farba olejna". Sasnal kręci filmy mieszczące się w bardzo różnych estetykach tego medium: dzieł strukturalnych, dokumentalnych, "kina własnego", czy muzycznych teledysków. Na wystawie "Ameryka" prezentowanej w 2006 roku w ramach projektu "W samym centrum uwagi" w CSW Zamek Ujazdowski artysta pokazał m.in. produkcje filmowe zrealizowane rok wcześniej podczas pobytu na stypendium w Stanach Zjednoczonych: "Marfa", "The River" i "Mojave". "Marfa" to filmowy zapis obecności Sasnala w tytułowym miasteczku w Texasie, gdzie znajduje się fundacja założona przez amerykańskiego rzeźbiarza Donalda Judda. Artysta zaangażował do tego filmu wszystkich, których poznał w Marfie oraz lokalnych muzyków z anarchistycznej kapeli. "The River" to film muzyczny, w którym różne zespoły śpiewają teksty z książki o Mississipi, "The River", kupionej przez Sasnala kilka lat wcześniej w Stanach. "Mojave" artysta nakręcił na pustyni w Kaliforni - pokazuje w nim wędrówkę kobiety i małego chłopca pośród rozrzuconych wraków rdzewiejących samolotów. Obrazom towarzyszy muzyka zmontowana ze ścieżek filmowych starych polskich filmów z lat 50. Zainteresowanie starymi filmami polskimi dało o sobie znać także w filmie Sasnala "Let Me Tell You a Film", prezentowanym w 2007 roku w Anton Kern Gallery w Nowym Jorku. Artysta wykorzystał w nim fragmenty filmu fabularnego "Historia współczesna" Wandy Jakubowskiej z Emilem Karewiczem w roli głównej, nakręconego w roku 1960, który opowiada o autentycznym przypadku kradzieży i spożyciu alkoholu metylowego (trucizna spowodowała liczne zgony lub częściową ślepotę). Sasnal przetworzył niektóre sekwencje filmu wzbogacając je o efekty zbliżone do widzenia świata przez osoby z zaburzeniami wzroku. W 2007 roku miała miejsce wielka, monograficzna wystawa Wilhelma Sasnala w warszawskiej Zachęcie, zatytułowana "Lata walki" (tytuł nawiązuje do filmu o generale Karolu Świerczewskim), prezentująca obrazy i filmy artysty powstałe po 2001 roku, czyli po rozpadzie Grupy Ładnie. Najnowszym projektem realizowanym przez Sasnala jest pełnometrażowy film fabularny o roboczym tytule "A Love Supreme" (tak nazywa się jedna z płyt Johna Coltrene'a). Artysta kręci go w Tarnowie w scenografii tamtejszej Fabryki Azotów, a fabuła, według scenariusza napisanego wspólnie z żoną, opowiada o świecie po nuklearnej zagładzie. Wśród filmowych inspiracji Sasnal wymienia "Trzy kobiety" Roberta Altmana oraz "Teoremę" Passoliniego. Data premiery obrazu nie jest jeszcze znana. Autor: Ewa Gorządek, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, kwiecień 2004, aktualizacja: czerwiec 2009. Wybrane wystawy indywidualne:
|
Historia przeglądania![]() ![]() ![]()
![]() Złotego Lwa za najlepszy pokaz narodowy 12. Międzynarodowego Biennale Architektury otrzymało Królestwo Bahrajnu za wystawę prezentującą pracę "Bahrain Urban Research Team". Polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej 1 lipca 2011 zainauguruje włączenie specjalnej iluminacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Światowej sławy pianista jazzowy i kompozytor Chick Corea wystąpi w listopadzie w Zabrzu. Będzie to jedyny koncert artysty w Polsce. Trzy pierwsze Kostki Poezji - granitowo-szklana instalacja przestrzenna z wygrawerowanymi wierszami Krzysztofa Kamila Baczyńskiego - pojawią się wkrótce w Tychach, na gruntownie odnowionym placu noszącym imię poety. Około 200 aktorów wystąpi w serialu TVP "1920. Biało-czerwone", przedstawiającym jeden z najważniejszych momentów w dziejach Polski - walkę o niepodległość w 1920 roku. W poniedziałek, 20 września, oficjalne otwarcie pierwszej w Polsce areny Euro 2012 - Stadionu Miejskiego w Poznaniu uświetni koncert Stinga z towarzyszeniem Royal Philharmonic Concert Orchestra pod dyrekcją Stevena Mercuria. Album sopranistki Aleksandry Kurzak, barytona Mariusza Kwietnia i pianisty Nelsona Goernera z nagraniem kompletu pieśni Fryderyka Chopina został wyróżniony we wrześniowym numerze BBC Music Magazine. Płyta została wydana przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina w serii "Real Chopin". Koncerty oraz spektakle performance w wykonaniu przedstawicieli norweskiej sztuki awangardowej i eksperymentalnej znalazły się w programie 3. edycji Avant Art Festival, która odbędzie się na przełomie września i października we Wrocławiu. 17 października w Muzeum Narodowym w Poznaniu odbędzie się pierwszy publiczny pokaz odzyskanego po kradzieży obrazu Claude'a Moneta "Plaża w Pourville". Skradziony 10 lat temu obraz wrócił do muzeum w styczniu 2010 roku. Książka "Jan Karski" Yannica Haenela, która wywołała we Francji dyskusję dotyczącą ograniczeń fikcji literackiej oraz sprowokowała polemikę autora z Claudem Lanzmannem - twórcą filmu "Szoah" - trafi do polskich księgarń w połowie września. 12 września o godz. 18.00 w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie odbędzie się ostatni koncert z cyklu "Chopin 1810-2010". Impresje jazzowe na temat Chopina zaprezentują polscy pianiści Adam Makowicz i Artur Dutkiewicz. Galerię Osobowości Warszawskiej Kultury XX wieku, czyli 25 kolorowych portretów wybitnych warszawiaków, m.in. Hanki Ordonówny, Czesława Niemena, Jeremiego Przybory i Leopolda Tyrmanda, odsłonięto we 31 sierpnia w Warszawie. Malowidła usytuowane są wzdłuż Trasy Łazienkowskiej, w pobliżu siedziby Głównego Urzędu Statystycznego. Norweski trębacz, kompozytor i producent muzyczny Nils Petter Movaer oraz polsko-skandynawska grupa Tomasz Stańko Nordic Quintent będą gwiazdami pierwszej edycji Nordland Art Festiwal, który odbędzie się w październiku w Łodzi. Studio Architektoniczne Kwadrat z Gdyni zostało zwycięzcą międzynarodowego konkursu na projekt koncepcji architektonicznej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Na konkurs wpłynęło prawie 130 prac z kilkudziesięciu krajów z całego świata. Budowa rozpocznie się w 2012 roku. Uroczyste otwarcie obiektu planowane jest na 1 września 2014. Po trwającym cztery lata remoncie ponownie otwiera się Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Uroczysta inauguracja dla publiczności nastąpi w dniach 3-5 września 2010.
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
|