Operator filmowy i wykładowca akademicki, urodzony w 1954 roku w Sulejowie.

Operator filmowy , urodzony w 1954 roku w Sulejowie. W roku 1980 otrzymał dyplom PWSFTviT w Łodzi na wydziale operatorskim.

Jako autor zdjęć zaczynał od filmów dokumentalnych z Bogdanem Dziworskim. W fabule pracował m.in. z reżyserami: Grzegorzem Królikiewiczem, Andrzejem Barańskim, Wojciechem Marczewskim, Filipem Bajonem, Janem Jakubem Kolskim.

Krzysztof Ptak jest ponadto autorem zdjęć do filmów reklamowych i wideoklipów. Pracuje także jako grafik komputerowy, zajmuje się postprodukcją i efektami specjalnymi.

Krzysztof Ptak za swoje prace operatorskie uhonorowany został m.in. dwukrotnie "Orłem" Polską Nagrodą Filmową za zdjęcia do filmu "HISTORIA KINA W POPIELAWACH" za rok 1998 i do filmu "WEISER" za rok 2001. Ponadto w roku 2001 otrzymał "Tytana", nagrodę dla najlepszego filmu reklamowego na Ogólnopolskim i Międzynarodowym Festiwalu Filmu Reklamowego i Reklamy w Krakowie za film "ROZMOWY MIĘDZYNARODOWE".

Krzysztof Ptak, jeden z bardziej znanych i cenionych polskich operatorów średniego pokolenia, jest na naszym rynku filmowym bez wątpienia w czołówce tych, którzy świadomie i wręcz z entuzjazmem biorą udział w rewolucji elektronicznej, jaka w ostatnich latach ma miejsce w świecie kina, a która wiąże się z upowszechnieniem techniki cyfrowej.

"System DV (Digital Video) zapewnia obraz zbliżony pod względem rozdzielczości do obrazu telewizyjnego - bardzo dobry, ale nie doskonały. Systemem tym posługują się głównie niezawodowi twórcy filmów offowych, chociaż niedawno użył go z rozmysłem Steven Soderbergh. Prawdziwą rewolucję wywołał dopiero system HD (High Definition), nie mający nic wspólnego z dawną HDTV (High Definition Television), którą posługiwał się Zbyszek Rybczyński. On używał dużych, ciężkich kamer, podczas gdy teraz, pracując w systemie HD, można kamerą niewiele większą od pudełka papierosów osiągnąć obraz o dwukrotnie wyższej rozdzielczości, porównywalny pod względem parametrów technicznych z wysokiej klasy negatywem 35 mm." (Krzysztof Ptak w wywiadzie Andrzeja Bukowieckiego, "Kino" 12/2002)

Krzysztof Ptak był jednym z pierwszych, którzy w Polsce zaczęli realizować zdjęcia, znacznie tańszą niż tradycyjna, techniką cyfrową i jest być może tym, który jak nikt inny na polskim rynku filmowym docenia wagę postprodukcyjnej obróbki komputerowej nakręconego materiału.

Jest on autorem zdjęć do "PORNOGRAFII", pierwszego polskiego filmu fabularnego nakręconego w całości z zastosowaniem kamery High Definition. Akcja "PORNOGRAFII", filmu wyreżyserowanego przez Jana Jakuba Kolskiego na podstawie powieści Witolda Gombrowicza, toczy się niemal w całości w majątku na polskiej prowincji, który reżyser chciał widzieć jako "miejsce przestrzelone słońcem i nasycone barwą" - mówił Krzysztof Ptak (wywiad Piotra Bujnowskiego "Film & TV. Kamera" 4/2002). W miarę rozwoju akcji świat filmu miał się stawać coraz bardziej monochromatyczny. Użyta w filmie technologia pozwoliła operatorowi zrealizować ten zamysł reżyserski. Zastosowany obiektyw o zmiennej ogniskowej, przystosowany do kamer HD o doskonałej jakości, pozwolił na kręcenie niektórych scen - podkreśla w tej samej rozmowie autor zdjęć - jedynie przy użyciu lamp naftowych.

Jeszcze przed ukończeniem "PORNOGRAFII" Krzysztof Ptak mówił o koncepcji kolorystycznej filmu, w cytowanej już rozmowie z Andrzejem Bukowieckim:

"Zaczynamy od krzykliwych barw, by potem stopniowo je przytłumić i dojść pod koniec filmu niemal do czerni i bieli. Ten pomysł wydaje się prosty, a bierze się stąd, że świat ukazany przez Gombrowicza też podlega przewartościowaniom, by w finale ulec destrukcji. Cała trudność polega na niepostrzegalnym dla widza stopniowaniu wygaszania kolorów. I znów pomoże mi w tym samodzielna kontrola obrazu. W postprodukcji wykorzystam jeszcze jedną przewagę technologii cyfrowej nad tradycyjną: możliwość regulacji nasycenia każdej barwy z osobna, bez wpływania na inne barwy. To samo dotyczy regulacji jasności i kontrastu poszczególnych partii obrazu."

Krzysztof Ptak nie ukrywa, że stosowana przez niego technika ma także wady.

"Przy pracy z HD trzeba uważać na przeeksponowane biele, z których nie daje się już wyciągnąć żadnych szczegółów" - mówi w rozmowie z Piotrem Bujnowskim

Przed "PORNOGRAFIĄ" zrealizował tą samą techniką wiejską sekwencję filmu "EDI" Piotra Trzaskalskiego (reszta filmu powstała w systemie DV), a także liczne filmy reklamowe i wideoklipy. Potem powstał film Krzysztofa Krauzego "MÓJ NIKIFOR" w systemie HD. Dzięki temu, że nie trzeba było oszczędzać taśmy, autor zdjęć często filmował kreującą tytułową rolę Krystynę Feldman bez jej wiedzy, do czego przyznał się w wywiadzie udzielonym na stronach internetowych (www.stopklatka.pl), co, jak uważa, miało znaczenie dla uwiarygodnienia tej rewelacyjnej kreacji aktorskiej.

W przypadku Krzysztofa Ptaka równie ważna co sama realizacja zdjęć, jest ich późniejsza obróbka z użyciem komputerowych programów graficznych. W kolejnej rozmowie z Piotrem Bujnowskim ("Film & TV. Kamera" 1/2003) operator wspomina, że po raz pierwszy użył takiego programu w 1994 roku podczas realizacji spektaklu Teatru Telewizji dla dzieci, w reżyserii Konrada Szołajskiego. W filmie fabularnym zaś, pierwszym było krótkie ujęcie w "HISTORII KINA W POPIELAWACH" (1998) Kolskiego, w którym spadająca gwiazda uderza w zbudowaną przez bohatera filmu "kinomaszynę" i stary film wyświetla się na chmurze jak na ekranie.

Krzysztof Ptak opracował także, i z powodzeniem stosuje, własną metodę "przepisywania" obrazu z taśmy magnetycznej na negatyw, z którego później wykonuje się kopię filmową. Dzięki tej metodzie pozbywa się z nakręconego materiału charakterystycznej dla technologii cyfrowej wady, tzw. plastiku, czyli wrażenia sztuczności i nieruchomości obrazu.

"Obraz zarejestrowany metodą HD, emitowany na ekran z rzutnika wizyjnego jest doskonały, ale plastikowy. Na widzu korzystniejsze wrażenie sprawia ten sam obraz, przetransferowany na pozytyw 35 mm, bo widz przywykł do tłumiących sztuczność cech emulsji światłoczułej - ziarna, mniejszej rozdzielczości." ("Kino" 12/2002)

Technika zajmuje w zawodzie operatora filmowego, tak jak rozumie go Krzysztof Ptak, tak wiele miejsca, że można odnieść wrażenie, iż zdjęcia do jego filmów powstają niejako mimochodem, jakby bez jego autorskiego udziału.

"Jeżeli traktuje się swoje zadanie tylko jako rejestrację świata - mówi Krzysztof Ptak - bez myślenia o nim, to nie trzeba być ani artystą, ani inżynierem. Technologia jest już tak doskonała, a negatywy tak tolerancyjne, że nawet nie trzeba umieć eksponować tak dobrze jak kiedyś. Włączasz w kamerze DV automat i też ten świat widać." ("Film & TV. Kamera" 1/2003)

Ale w tym samym miejscu Krzysztof Ptak dodaje:

"Kiedy dostaję propozycję robienia zdjęć, myślę - trochę egoistycznie - co mogę dla siebie znaleźć w tym filmie. Zawsze staram się mieć koncepcję, jak robić dany film. Inaczej jest on nijaki, przynajmniej plastycznie."

A filmy ze zdjęciami Krzysztofa Ptaka nijakie nie są. Reżyserzy, z którymi pracował, m.in. Wojciech Marczewski, reżyser filmu "WEISER" i Piotr Trzaskalski, autor "EDIEGO" cenią sobie współpracę z nim. Krytyk Tadeusz Sobolewski, choć o najnowszym filmie Jana Jakuba Kolskigo "Jasminum" pisał bez entuzjazmu, w zdjęciach Ptaka dostrzegł sugestywność sprawiającą, że

"niemal czuje się zapach klasztornego podwórza, kaczego pierza, bruku po deszczu". ("Gazeta Wyborcza", 4.05.2006)

"Niezależnie od nośnika, na jakim rejestrujemy film, naszym tworzywem są zawsze tylko światła i cienie, a rezultat zależy wciąż w największej mierze od wrażliwości tego, kto stoi za kamerą, a nie od samej kamery" - uważa, na szczęście, największy entuzjasta rewolucji elektronicznej w polskim kinie. ("Kino", 12/2002)

FILMOGRAFIA - autor zdjęć

etiudy

1977 - "CIAŁO ZANURZONE W CIECZY TRACI NA WADZE TYLE ILE WAŻY CIECZ WYPARTA PRZEZ TO CIAŁO", reż. Romuald Wierzbicki
1977 - "TREMOLO", reż. Krzysztof Tchórzewski
1978 - "LETARG", reż. Jerzy Tabor
1986 - "POWRÓT", reż. Sylvie Guedel

filmy krótkometrażowe i dokumentalne

1977 - "PRAWO DROGI W REGATACH ŻEGLARSKICH", reż. Bogdan Dziworski
1978 - "DWUBÓJ KLASYCZNY", reż. Bogdan Dziworski
1978 - "OLIMPIADA", reż. Bogdan Dziworski
1978 - "PODRÓŻ", reż. Ryszard Lenczewski
1979 - "PIELGRZYM", reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki, zdj. wspólnie z Bogdanem Dziworskim, Jackiem Mierosławskim, Jackiem Petryckim, Witoldem Stokiem, Witem Dąbalem
1979 - "ARENA ŻYCIA", reż. Bogdan Dziworski, zdj. wspólnie z Ryszardem Lenczewskim, Piotrem Sobocińskim, Witem Dąbalem
1979 - "BYĆ PTAKIEM", reż. Leszek Wosiewicz
1979 - "TAKTYKA REGATOWA", reż. Andrzej Soroczyński, zdj. z Piotrem Gawrońskim, Januszem Tkaczykiem
1982 - "PERGAMIN KONFEDERACJI WARSZAWSKIEJ 1573", reż. Grzegorz Królikiewicz, zdj. ze Stanisławem Śliskowskim
1983 - "AKCJA VERA", reż. Jan Zarzycki
1983 - "CREDO", reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki, zdj. z Bogdanem Dziworskim , Witem Dąbalem, Jackiem Mierosławskim, Krzysztofem Pakulskim, Jackiem Petryckim, Zygmuntem Samosiukiem, Jackiem Siweckim
1983 - "GÓRA", reż. Grażyna Kędzielawska, zdj. z Andrzejem Adamczakiem
1983 - "NAJLEPSZA CHWILA", reż. Jan Zarzycki
1983 - "KILKA OPOWIESCI O CZŁOWIEKU", reż. Bogdan Dziworski (nagrody: 1983 - Kraków, Ogólnopolski Konkurs Filmów Krótkometrażowych - nagroda za zdjęcia)
1983 - "NIGHT PATROL", reż. Ryszard Lenczewski, zdj. z R. Lenczewskim
1984 - "KAROL SZYMANOWSKI. STABAT MATER", reż. Janusz Sijka (nagrody: 1985 - Kraków, OFFK - nagroda za zdjęcia)
1984 - "SZAPITO", reż. Bogdan Dziworski, zdj. z Witem Dąbalem (nagrody: 1985 - Nagroda Ministra Kultury i Sztuki)
1985 - "CIEŃ II", reż. Janusz Sijka
1985 - "PORTRET ZE SŁÓW", reż. Grażyna Kędzielawska, zdj. z Bartolem Lukić'em
1986 - "ARTYSTA", reż. Paweł Woldan
1986 - "KOSTKA CUKRU", reż. Jacek Bławut
1986 - "PRZYPADEK HERMANA - PALACZA", reż. Leszek Wosiewicz
1987 - "OFERTA", reż. Grażyna Kędzielawska, zdj. wspólnie z Bartolem Lukić'em, Stanisławem Śliskowskim
1988 - "WIDZĘ", reż. Bogdan Dziworski, zdj. z Witem Dąbalem (nagrody: 1988 - Kraków, OFFK, nagroda za zdjęcia)
1993 - "RODZINA", "NIE ZABIJAJ", "NIE CUDZOŁÓŻ", "NIE KRADNIJ", "NIE MÓW FAŁSZYWEGO ŚWIADECTWA", "ZAWIŚĆ" w "DEKALOG - POLSKA 93", reż. Leszek Wosiewicz, niektóre zdj. wspólnie ze Sławomirem Woźniakiem
1993 - "JAN JÓZEF LIPSKI", reż. Paweł Woldan, zdj. z Dariuszem Panasem
1993 - "LITWO, SŁYSZĘ TWÓJ GŁOS", reż. Paweł Woldan
1993 - "POWIDOK", reż. Paweł Woldan
1993 - "ŚWIATŁO W MROKU", reż. Paweł Woldan, zdj. z Piotrem Wojtowiczem
1994 - "ARTYSTA. JERZY KALINA", reż. Paweł Woldan
1994 - "PODRÓŻ", reż. Grażyna Kędzielawska, zdj. z G. Kędzielawską, Bogdanem Stachurskim

filmy fabularne

1979 - "TIROLINKA", reż. Romuald L. Wierzbicki
1980 - "SMAK WODY", reż. Leszek Wosiewicz, zdj. z Władysławem Nagy'm
1980 - "KLEJNOT WOLNEGO SUMIENIA", reż. Grzegorz Królikiewicz (nagrody: 1983 - Panama, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, nagroda za zdjęcia)
1981 - "FIK-MIK", reż. Marek Nowicki
1981 - "ŚLEPY BOKSER", reż. Marek Nowicki
1982 - "WIGILIA '81", reż. Leszek Wosiewicz
1984 - "ZABICIE CIOTKI", reż. Grzegorz Królikiewicz
1985 - "GŁÓD", reż. Jacek Kowalczyk
1985 - "SAM POŚRÓD SWOICH", reż. Wojciech Wójcik
1986 - "POKÓJ DZIECINNY", reż. Aleksander Czekanowski
1985 - "TABU", reż. Andrzej Barański
1986 - "INNA WYSPA", reż. Grażyna Kędzielawska
1988 - "KORNBLUMENBAU", reż. Leszek Wosiewicz; także operator kamery (nagrody: 1990 - Gdynia, Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, nagroda za zdjęcia)
1988 - "POMIĘDZY WILKI", reż. Juliusz Janicki
1989 - "300 MIL DO NIEBA" , reż. Maciej Dejczer; także operator kamery (nagrody: 1990 - Gdynia, FPFF, nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego, nagroda za zdjęcia)
1990 - "SUPERWIZJA", reż. Robert Gliński
1991 - UCIECZKA Z KINA "WOLNOŚĆ", reż. Wojciech Marczewski, zdj. z Jerzym Zielińskim
1990 - "LE RETOUR", reż. Josee Dayan
1991 - "CYNGA", reż. Leszek Wosiewicz; także operator kamery
1991-2000 - "ISTOTA", reż. Andrzej Czarnecki, zdj. z Aleksandrem Antipienko
1992 - "KOWALIKOWIE", reż. Marek Gracz, zdj. ze Stefanem Czyżewskim
1993 - "LEPIEJ BYĆ PIĘKNĄ I BOGATĄ", reż. Filip Bajon, także operator kamery i opracowanie graficzne
1993 - "MOTYW CIENIA", reż. Joseph Kay, John Yorick
1995 - "ŁAGODNA", reż. Mariusz Treliński
1996 - "DZIEŃ WIELKIEJ RYBY", reż. Andrzej Barański
1996 - "NOCNE GRAFFITI", reż. Maciej Dutkiewicz
1996 - "PANNA NIKT", reż. Andrzej Wajda
1997 - "CZAS ZDRADY", reż. Wojciech Marczewski, także efekty specjalne
1997 - "GESHES GIFT", reż. Walburg von Yalenfes
1998 - "HISTORIA KINA W POPIELAWACH", reż. Jan Jakub Kolski; także efekty komputerowe (nagrody: 1999 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii najlepsze zdjęcia, za rok 1998)
2000 - "WEISER", reż. Wojciech Marczewski (nagrody: 2001 - Września, Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia", 2002 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii najlepsze zdjęcia, za rok 2001)
2000-2001 - "PRZEPROWADZKI" serial tv, reż. Leszek Wosiewicz, zdj. z Piotrem Śliskowskim i Jackiem Januszczykiem
2002 - "EDI", reż. Piotr Trzaskalski; także transfer elektroniczny, korekta barwna (nagrody: 2002 - Gdynia, FPFF, nagroda za zdjęcia; Łódź, Międzynarodowy Festiwal Autorów Obrazu "Camerimage", "Złota żaba"; 2003 - Newport Beach, Międzynarodowy Festiwal Filmowy, nagroda za zdjęcia)
2003 - "PORNOGRAFIA", reż. Jan Jakub Kolski; także korekta barwna (nagrody: 2004 - Września, OFSF "Prowincjonalia", nagroda za zdjęcia; Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii najlepsze zdjęcia, za rok 2003)
2004 - "MÓJ NIKIFOR", reż. Krzysztof Krauze; także korekta barwna (nagrody: 2005 - Łódź, MFAO "Camerimage", wyróżnienie na przeglądzie filmów polskich; Września - OFSF "Prowincjonalia", nagroda za zdjęcia; Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii najlepsze zdjęcia, za rok 2004)
2006 - "JASMINUM", reż. Jan Jakub Kolski
2006 - "NADZIEJA", reż. Stanisław Mucha (w produkcji)

spektakle Teatru Telewizji

1978 - "IDEA I MIECZ" Bohdana Urbankowskiego i Grzegorza Królikiewicza, reż. G. Królikiewicz, zdj. ze Zbigniewem Pietrzkiewczem
1993 - "ROBERTO ZUCCO" Bernarda-Marie Koltesa, reż. Michał Kwieciński
1994 - "CAŁKOWITE ZAĆMIENIE" Christophera Hamptona, reż. Michał Kwieciński
1994 - "DRÓŻNIK" Karola Dickensa, reż. Jerry Flynn
1994 - "DZIADEK DO ORZECHÓW" wg baletu Piotra Czajkowskiego, reż. Zbigniew Mich
1994 - "MATKA CHRZESTNA" Roberta Bruttera i Mikołaja Kalisza, reż. Maciej Dutkiewicz
1994 - "NA RAZIE W PORZĄDKU, MAMO!" Pawła Trzaski, reż. P. Trzaska
1994 - "NATALIA" wg Fiodora Dostojewskiego, reż. Mariusz Treliński
1994 - "O PRZEMYŚLNOŚCI KOBIETY NIEWIERNEJ. SZEŚĆ OPOWIEŚCI Z BOCCACCIA WZIĘTYCH" Giovanniego Boccaccio, reż. Maciej Dejczer
1994 - "O WAWELSKIM SMOKU" Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza, reż. Konrad Szołajski
1994 - "PO TAMTEJ STRONIE" Władimira Maksimowa, reż. Tomasz Zygadło
1994 - "STRZAŁY U CYRANA" Raymonda Chandlera, rez. Filip Zylber
1994 - "ZŁOTY CHŁOPAK" Clifforda Odetsa, reż. Maciej Dejczer
1995 - "DON KICHOT" Michaiła Bułhakowa, reż. Andrzej Domagalik
1995 - "MIRANDOLINA" Carla Goldoniego, reż. Jan Englert
1995 - "MUTANCI" Siemiona Złotnikowa, reż. Tomasz Zygadło
1995 - "O DZIEWCZYNCE, KTÓRA PODEPTAŁA CHLEB" Hansa Christiana Andersena, reż. Agnieszka Lipiec-Wróblewska
1995 - "O SZEWCZYKU I PIĘKNEJ KRÓLEWNIE" Tadeusza Wierzbickiego, reż. Wojciech Maciejewski
1995 - "POKÓJ DO WYNAJĘCIA" Anny Onichimowskiej, reż. Marek Gracz
1995 - "SŁOWIK WARSZAWY" Jarosława Abramowa-Newerly'ego, reż. Ryszard Ber
1995 - "ŚCIEŻKI CHWAŁY" Humphreya Cobba, reż. Jerzy Antczak
1996 - "ADRIENNE LECOUVREUR" Augustina Eugène'a Scribe'a i Ernesta Legouvé, reż. Mariusz Treliński
1996 - "PODPORUCZNIK KIŻE" Ziemowita Fedeckiego i Andrzeja Jareckiego, reż. Tomasz Zygadło
1996 - "ZA I PRZECIW" Ronalda Harwooda, reż. Ryszard Bugajski
1997 - "BAJKA O BARDZO LEKKIM CHLEBIE" Jana Jakuba Kolskiego, reż. J.J. Kolski
1997 - "KRAWIEC" Sławomira Mrożka, reż. Michał Kwieciński (nagrody: 1998 - Warszawa, Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, nagroda za zdjęcia)
1997 - "MATKA COURAGE I JEJ DZIECI" Bertolta Brechta, reż. Laco Adamik
1997 - "SPÓR" Pierre'a Marivaux, reż. Maciej Ziembiński
1998 - "DISNEYLAND" wg Stanisława Dygata, reż. Filip Zylber

Ponadto współpraca operatorska:
przy etiudach filmowych: "WALDEMAR" (1975) i "MANIUS KROPA" (1975) Romualda Wierzbickiego,
przy filmach krótkometrażowych, bądź dokumentalnych: "HOKEJ" (1976) Bogdana Dziworskiego, "SZCZĘŚCIE" (1980) Marka Koterskiego, "KONCERT" (1982) Michała Tarkowskiego,
przy filmach fabularnych: "WIECZNE PRETENSJE" (1975) Grzegorza Królikiewicza, "ZAPOWIEDŹ CISZY" (1980) Krzysztofa Sowińskiego i Lecha Majewskiego.

Krzyzsztof Ptak zajmuje się także technicznym opracowaniem materiału filmowego ze zdjęciami innych operatorów (transfer elektroniczny, efekty komputerowe, opracowanie graficzne ). Prace takie wykonał m.in. do filmów "DALEKO OD OKNA" (2000) Jana Jakuba Kolskiego ze zdjęciami Arkadiusza Tomiaka, "JAK NARKOTYK" (2001) Barbary Sass ze zdjęciami Wiesława Zdorta i do serialu animowanego "MORDZIAKI" (1998).

Ewa Nawój sierpień 2006

Historia przeglądania