ZOBACZ NAS 
2 września 2010

instytucje kultury w Polsce centra kultury muzea galerie filharmonie, opery, inne teatry i grupy teatralne biblioteki, zbiory, archiwa uczelnie artystyczne
Instytucje kultury polskiej na świecie
Instytuty Polskie inne instytucje

Wydawca:
Instytut Adama Mickiewicza
ul. Mokotowska 25
00-560 Warszawa
tel. (+48 22) 44 76 100
www.iam.pl 
o nas  zamów newsletter 
Piotr Młodożeniec
języki: polski 
autor: Ewa Gorządek
 

Grafik, malarz, rysownik, projektant, autor filmów animowanych, ilustracji książkowych i prasowych, a nawet świetlnych kompozycji neonowych. Urodził się 17 lipca 1956 roku w Warszawie.

Pochodzi z artystycznej rodziny: jest synem Jana Młodożeńca, jednego z najwybitniejszych twórców tzw. polskiej szkoły plakatu i bratem Stanisława Młodożeńca, malarza mieszkającego w USA.

W latach 1976 -1981 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, najpierw malarstwo w pracowni prof. Teresy Pągowskiej, potem sztukę książki w pracowni prof. Janusza Stannego, a dyplom uzyskał w 1981 roku w pracowni plakatu prof. Henryka Tomaszewskiego.

W 1991 roku razem z Markiem Sobczykiem założył spółkę artystyczną "Zafryki", firmę projektującą plakaty, ilustracje, grafikę użytkową. Był współzałożycielem Szkoły Sztuki (1991) mieszczącej się przez kilka lat na poddaszu warszawskiej kamienicy przy ul. Nowy Świat. Szkoła działała poza oficjalnymi strukturami artystycznej edukacji.

W 1993 roku otrzymał Grand Prix na Festiwalu Plakatu w Chaumont. W 1998 roku otrzymał srebrny medal na 16. Międzynarodowym Biennale Plakatu w Wilanowie (kategoria - wydarzenia kulturalne). Mieszka i pracuje w Warszawie.

Piotr Młodożeniec jako jeden z pierwszych artystów w Polsce zaczął wykorzystywać w grafice technikę i język obrazu komputerowego. Wpływ na jego sztukę miał pop art i rodzący się w latach 80. neoekspresjonizm, a także twórczość dwóch grafików, mistrzów plakatu - ojca Jana Młodożeńca i prof. Henryka Tomaszewskiego. Wyraźne piętno wywarła także na twórczość najmłodszego z Młodożeńców jego własna epoka, koniec lat 70. i dekada następna, zdominowana w Polsce przez stylistykę sztuki podziemnej, związanej z opozycją polityczną, stanem wojennym. To wtedy się kształtowała jego sztuka miejska, jak ją nazwał w jednym z wywiadów, charakteryzująca się użyciem szablonu, sprayu, sitodruku, środków prostych i silnych w wyrazie.

Artysta sam tak określa swoją sztukę:
"Moją pracę twórczą można podzielić na dwa nurty: malarstwo, którym zajmuję się z myślą o sobie i ewentualnym widzu oraz grafikę użytkową, którą współtworzę z Markiem Sobczykiem".
Piotr Młodożeniec debiutował w latach 80., w tym samym czasie co wrocławska grupa Luxus i warszawska Gruppa. Od samego początku wypracował w plakacie własny styl bazujący na estetyce ekspresjonistycznej (wpływ Młodych Dzikich) i świadomym prymitywizowaniu formy tworzonej głównie przy użyciu szablonu i rysunku komputerowego. Charakterystycznymi cechami jego wczesnych druków były kanciaste, szablonowe litery, komiksowe sylwetki postaci, szarość, czerń i biel. Młodożeniec wykonywał w tym czasie krótkie serie plakatów powielanych własnoręcznie techniką sitodruku. Od 1981 roku projektował, drukował i rozpowszechniał kartki świąteczne i druki okolicznościowe, często o politycznej wymowie (artysta był związany z podziemną "Solidarnością"). Plakaty Piotra Młodożeńca odbijane w technice sitodruku na pakowym papierze towarzyszyły większości wydarzeń artystycznych, plastycznych i muzycznych niezależnej sztuki lat 80. Wykonał je m.in. do wystaw swoich kolegów, Ryszarda Grzyba, Pawła Jarodzkiego, Włodzimierza Umiastowskiego, Jacka Ziemińskiego i innych.

Plakaty Piotra Młodożeńca przypominają uliczne graffiti, sam artysta podkreśla, że robi sztukę miejską, chociaż nigdy nie wykonywał klasycznego graffiti na ścianach, woli malować na papierach.

Swoje plakaty Młodożeniec projektuje przy pomocy komputera, którego obsługę poznał jeszcze przed rozpoczęciem studiów artystycznych. Jak twierdzi sam artysta pomysł na plakat zawsze najpierw powstaje w głowie, a dopiero potem, wychodząc od śladów ręki, od kreski, opracowuje go za pomocą programów komputerowych. Tworzy grafikę przetwarzając surowo cięte i rysowane formy na rozwibrowanie piksele.

Młodożeniec przykłada wielką rolę do liternictwa w plakacie, nieraz przyznając mu wręcz pierwszoplanową rolę. Jest autorem plakatu " Lech Wałęsa. Prezydent na chwałę Rzeczpospolitej", wykorzystywanego w kampanii wyborczej przez Porozumienie Centrum. Pomysł na ten plakat opiera się na zabawie słownej z inicjałami przyszłego prezydenta, które zostały skomponowane w charakterystyczne rysy twarzy Lecha Wałęsy. Młodożeniec bardzo ceni sobie syntetyczność i lapidarność znaku graficznego.

Od początku lat 80. Piotr Młodożeniec maluje także obrazy. Początkowo były to wielkoformatowe płótna, na których artysta multiplikował pojedyncze motywy. Pojawiała się w nich ta sama ekspresyjna estetyka graffiti, co w plakatach, ale różniły się od druków ostrymi, krzykliwymi kolorami. Malarstwo Młodożeńca jest niezwykle dynamiczne, z chaosu wibrujących plam barwnych wyłaniają się twarze ludzkie, reklamowo-emblematyczne znaki i zarysy wielkomiejskich scen.
"Maluję szybko, maluję siebie takim, jakim jestem w tym momencie. To jest rodzaj dziennika" - mówił Piotr Młodożeniec.
Częstym motywem w obrazach i grafikach Piotra Młodożeńca bywa charakterystyczna postać schematycznie namalowanego ludzika, którą spotykamy w najrozmaitszych kontekstach malarskich i graficznych scenerii. Młodożeniec często posługuje się w swoich obrazach sitodrukiem, przenosząc na płótna za pomocą tej techniki autentyczne bądź prasowe fotografie. Jednym z pierwszych takich obrazów były "Homilie" (1984) ze zmultiplikowanym zdjęciem księdza Jerzego Popiełuszki oraz "Mathias Rust in Moscow" (1989). Serigraficzne odbitki pojawiły się też w obrazach powstałych na plenerze w Konstancinie w 1991 roku , na które Młodożeniec przeniósł sylwetki starych wilii. W serii obrazów wykonanych w Nowym Jorku (1997-98) Piotr Młodożeniec przedstawił pokrywy włazów do miejskich kanałów. Przeniósł je na płótna metodą artystycznego powielania, a następnie przetworzył w obrazy, które przypominają mandale lub kołowe kalendarze z prehistorii.

Firma "Zafryki" działa podobnie jak agencja reklamowa, chociaż w przeciwieństwie do agencji, gdzie pracuje wiele anonimowych ludzi, tu wszystkie prace wykonane są tylko przez dwóch artystów - Piotra Młodożeńca i Marka Sobczyka. Od 1996 roku ilustracje "Zafryki" pojawiają się w "Magazynie Gazety Wyborczej", przez pewien czas firma robiła także plakaty dla Teatru Rozmaitości w Warszawie.

Młodożeniec i Sobczyk jako firma "Zafryki" projektowali typografie, plakaty, loga, okładki, opracowania graficzne książek i czasopism, byli też autorami całych kampanii reklamowych (np. utrzymanej w konwencji graffiti Strefy 0.6 dla Coca-Coli). Ich komercyjne projekty nie traciły wysokich walorów artystycznych. Charakteryzowała je bardzo wyraźna, rozpoznawalna estetyka, w olbrzymiej mierze oparta na malarskiej ekspresji podkreślającej rolę koloru, formy i gestu. Artyści budowali z jej pomocą mocny znak graficzny odznaczający się lapidarnością ulicznego graffiti i szablonu. W pracach sygnowanych "Zafryki" tekst i obraz traktowane były zawsze na równych prawach, w czym przypominały klasyczną filozofię orientalnych ideogramów, w których forma wizualna była równie istotna jak znaczenie niesione przez znak. Młodożeniec i Sobczyk szczególny nacisk kładli na typografię, stworzyli kilkadziesiąt własnych, oryginalnych krojów liter. W ich dokonaniach pobrzmiewało echo dialogu z tradycją polskiej awangardowej sztuki graficznej wzbogaconej o język sztuki ulicy oraz możliwości komputera. Widać jednak wyraźnie, że twórcy "Zafryki" nie ulegli fascynacji wyrafinowanymi technikami tego medium, a wręcz odwrotnie, często używając najprostszych programów znajdowali estetyczne smaki w nadawaniu komputerowym projektom wyrazu "ręcznej roboty" (m.in. praca z niską rozdzielczością, obrazy rozbite na duże piksele).

W 2001 roku Piotr Młodożeniec zaprojektował znak "Coexist", wykorzystując w syntezie tego pojęcia litery połączone z symbolami trzech wielkich religii: muzułmańskim półksiężycem (litera C), chrześcijańskim krzyżem (litera T) i judaistyczną gwiazdą Dawida (litera X). Praca powstała na zamówienie Museum of the Seam w Jerozolimie, jako jeden z 36 billboardów zaprojektowanych przez wybitnych artystów z całego świata. Billboardy wchodzące w skład wystawy "Coexistence" pokazywane były m.in. na ulicach Jerozolimy, Belfastu, Sarajewa, Waszyngtonu, Nowego Jorku, Houston, Paryża, Londynu, Sydney. Znak Młodożeńca miał także swoje drugie życie, nie związane z wystawą. Wykorzystały go bezprawnie do celów marketingowych firmy amerykańskie (m.in. CafePress i Coexistonline), a lider grupy U2, Bono, zachwycił się nim tak bardzo, że włączył go do scenografii światowej trasy koncertowej "Vertigo" swojego zespołu (2005), jak również kazał go wydrukować na swojej bandamce. Jak tłumaczył później w wywiadzie, wypatrzył "Coexist" napisany sprayem na stacji metrze w Chicago.

Podsumowaniem kilku ostatnich lat twórczości Piotra Młodożeńca była wystawa "Kinematograf" w krakowskiej Galerii Zderzak (2006), od lat współpracującej z artystą. Kluczowy element krakowskiego pokazu to projekcja krótkich filmów animowanych Młodożeńca pod wspólnym tytułem "Kinematograf", zadedykowanych dziadkowi artysty, Stanisławowi Młodożeńcowi.
" 'Kinematograf' to sekwencja szybkich, nie dłuższych niż minuta zmian - przy czym każda ma swoje przyczyny i konsekwencje. Najczęściej tematem jest kultura, zakodowana w tajemniczych, kolorowych pałeczkach zmieniających się w litery-słowo. Pałeczki używane są przez rysunkową postać, skaczącą z historycznego mostu do rzeki, a potem spokojnie oddalającą się w niebyt; oglądane są na ekranie telewizora przez westernowych kowbojów, zajętych głównie konsumpcją piwa, albo produkowane mechanicznie przez anonimowego robotnika (jak można domniemywać: artystę). W tę narrację wpisuje się ruch - szybki, odważny i szczery jak u dziecka. Dziko zamaszysty, pozornie niezgrabny, zadziwiający jednak lekkością: jak słoń, który w składzie porcelany nie rozbija ani jednej filiżanki. Taki ruch dopuszcza nieoczekiwaną plamę, zalanie jednej farby drugą, gruby, zagmatwany kontur, kreskę tak mocną, że zdaje się przedziurawiać tło. Jednym słowem, dopuszcza pozorną niedoskonałość." (Cytat z materiałów przygotowanych przez galerię Zderzak)
Podczas odbywających się od września 2006 do marca 2007 roku Dni Polski w Indiach, w Chennai i Lucknow przygotowano wystawę "Jan i Piotr Młodożeńcy. Poezja wizualna". Piotr Młodożeniec pokazał na niej dziesięć filmów wykonanych techniką animacji komputerowej.

Wybrane wystawy indywidualne: Wystawy z ojcem Janem Młodożeńcem i bratem Stanisławem: Wystawy ze Stanisławem Młodożeńcem:
  • 1997
    - "Stach & Piotr Paintings", Stefania Gallery, Nowy Jork
    - "Stach & Piotr Paintings", A.G. Ornoch Gallery Art 80 Spadina, Toronto
  • 1999 - "Stanisław i Piotr Młodożeniec - malarstwo", BWA Sopot
"Zafryki"
  • 1996 - "Kunst in der neuen Messe", Teren Nowych targów w Lipsku
  • 1997
    - "Zafryki Graphik", Pollishe Institut, Lipsk
    - "Grafiki Afryki", Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz
  • 1998 - "Grafiki zafryki w Japonii", DDD Gallery, Osaka
  • 2000 - "Grafiki Afryki", Galeria Rozmaitości, Warszawa
  • 2001 - "Zafryki w parku", Lubljana, Słowenia.
Autor: Ewa Gorządek, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, luty 2005; aktualizacja: listopad 2009.

Historia przeglądania




OSTATNIO DODANE
Martha Argerich i Maria João Pires na festiwalu "Chopin i jego Europa"
30 sierpnia 2010
Przedstawienie "Wszystko o kobietach" w Teatrze Capitol
wrzesień 2010
Andrzej Sosnowski
Złotego Lwa za najlepszy pokaz narodowy 12. Międzynarodowego Biennale Architektury otrzymało Królestwo Bahrajnu za wystawę prezentującą pracę "Bahrain Urban Research Team".
Polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej 1 lipca 2011 zainauguruje włączenie specjalnej iluminacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
Światowej sławy pianista jazzowy i kompozytor Chick Corea wystąpi w listopadzie w Zabrzu. Będzie to jedyny koncert artysty w Polsce.
Trzy pierwsze Kostki Poezji - granitowo-szklana instalacja przestrzenna z wygrawerowanymi wierszami Krzysztofa Kamila Baczyńskiego - pojawią się wkrótce w Tychach, na gruntownie odnowionym placu noszącym imię poety.
Około 200 aktorów wystąpi w serialu TVP "1920. Biało-czerwone", przedstawiającym jeden z najważniejszych momentów w dziejach Polski - walkę o niepodległość w 1920 roku.
W poniedziałek, 20 września, oficjalne otwarcie pierwszej w Polsce areny Euro 2012 - Stadionu Miejskiego w Poznaniu uświetni koncert Stinga z towarzyszeniem Royal Philharmonic Concert Orchestra pod dyrekcją Stevena Mercuria.
Album sopranistki Aleksandry Kurzak, barytona Mariusza Kwietnia i pianisty Nelsona Goernera z nagraniem kompletu pieśni Fryderyka Chopina został wyróżniony we wrześniowym numerze BBC Music Magazine. Płyta została wydana przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina w serii "Real Chopin".
Koncerty oraz spektakle performance w wykonaniu przedstawicieli norweskiej sztuki awangardowej i eksperymentalnej znalazły się w programie 3. edycji Avant Art Festival, która odbędzie się na przełomie września i października we Wrocławiu.
17 października w Muzeum Narodowym w Poznaniu odbędzie się pierwszy publiczny pokaz odzyskanego po kradzieży obrazu Claude'a Moneta "Plaża w Pourville". Skradziony 10 lat temu obraz wrócił do muzeum w styczniu 2010 roku.
Książka "Jan Karski" Yannica Haenela, która wywołała we Francji dyskusję dotyczącą ograniczeń fikcji literackiej oraz sprowokowała polemikę autora z Claudem Lanzmannem - twórcą filmu "Szoah" - trafi do polskich księgarń w połowie września.
12 września o godz. 18.00 w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie odbędzie się ostatni koncert z cyklu "Chopin 1810-2010". Impresje jazzowe na temat Chopina zaprezentują polscy pianiści Adam Makowicz i Artur Dutkiewicz.
Galerię Osobowości Warszawskiej Kultury XX wieku, czyli 25 kolorowych portretów wybitnych warszawiaków, m.in. Hanki Ordonówny, Czesława Niemena, Jeremiego Przybory i Leopolda Tyrmanda, odsłonięto we 31 sierpnia w Warszawie. Malowidła usytuowane są wzdłuż Trasy Łazienkowskiej, w pobliżu siedziby Głównego Urzędu Statystycznego.
Norweski trębacz, kompozytor i producent muzyczny Nils Petter Movaer oraz polsko-skandynawska grupa Tomasz Stańko Nordic Quintent będą gwiazdami pierwszej edycji Nordland Art Festiwal, który odbędzie się w październiku w Łodzi.
Studio Architektoniczne Kwadrat z Gdyni zostało zwycięzcą międzynarodowego konkursu na projekt koncepcji architektonicznej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Na konkurs wpłynęło prawie 130 prac z kilkudziesięciu krajów z całego świata. Budowa rozpocznie się w 2012 roku. Uroczyste otwarcie obiektu planowane jest na 1 września 2014.
Po trwającym cztery lata remoncie ponownie otwiera się Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Uroczysta inauguracja dla publiczności nastąpi w dniach 3-5 września 2010.
© Copyright by Instytut Adama Mickiewicza. Wszelkie prawa - jeśli nie zaznaczono odrębnie - w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych materiałów zamieszczonych na stronie www.culture.pl
jest bez zgody wydawcy zabronione.
www.culture.pl ISSN 1734-0624 Nr 3166 | www.iam.pl
realizacja: www.ornak.pl | grafika: Marek K. Zalejski
MAPA WITRYNY