Zajmuje się malarstwem, które łączy z projekcjami wideo, realizuje wideofreski i prace w formie wielkoformatowych fototapet. Urodził się 5 marca 1969 roku w Gdańsku.

W latach 1989-1993 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku na Wydziale Malarstwa i Grafiki, w latach 1993-95 w Royal College of Art w Londynie (jego praca dyplomowa otrzymała nagrodę domu aukcyjnego Christie's). W 1996 roku obronił pracę dyplomową na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Jako stypendysta programu Erasmus Summer Exchange studiował w Hochschule der Künste w Berlinie, gdzie zrealizował projekt fotograficzny w Muzeum Pergamońskim. Dzięki nagrodzie RCA wyjechał do Paryża do Cité International des Arts. Odbył również praktykę dydaktyczną w Kent Institute of Art & Design i Byam School of Art. Obecnie wykłada jako profesor wizytujący na wydziale malarstwa w poznańskiej ASP. Mieszka i pracuje w Gdyni Orłowie oraz Poznaniu.

Jest laureatem wielu polskich i zagranicznych nagród, m.in. Paszportu "Polityki" w 2001 roku za "sztukę, która w sposób odkrywczy łączy tradycyjne formy malarstwa ze współczesnymi technikami medialnymi". Stypendysta m.in. RCA, Fundacji Kościuszkowskiej, Trust for Mutual Understanding, Location 1 w Nowym Jorku, Ministerstwa Kultury RP.

Prace Dominika Lejmana znajdują się m.in. w zbiorach Christie's Contemporary Art w Nowym Jorku, CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, Musée Geo-Charles, Echirolles we Francji oraz w wielu kolekcjach prywatnych.

Zajmuje się malarstwem, które łączy z projekcjami wideo, realizuje wideofreski i prace w formie wielkoformatowych fototapet. Jest autorem oryginalnego przedsięwzięcia artystycznego "Szpital jako krajobraz małych spektakli", w ramach którego instalował w szpitalach dziecięcych projekcje-freski wideo ze zwierzętami (Warszawa, 2002, Białystok, Nowy Jork, 2003 - realizacja stała).

W 1998 roku Dominik Lejman rozpoczął realizację cyklu prac, w których połączył malowane farbami akrylowymi obrazy z projekcjami wideo. Intencją artysty było poszerzenie granic malarstwa, aktualizacja tradycyjnego medium za pomocą nowych technik wizualnych. Powierzchnie monochromatycznych, abstrakcyjnych płócien, wyraźnie nawiązujących do tradycji malarstwa modernistycznego, spełniają rolę ekranu czy membrany, na którą artysta rzutuje przy pełnym oświetleniu projekcje wideo. Na filmach pojawiają się najczęściej nagie, skulone ciała (w wielu pracach jest to wizerunek autora) lub postać widza z galerii transmitowany za pomocą kamery w rzeczywistość obrazu. Jego "elektroniczne malarstwo" lub "inkorporowane obrazy" wprowadzają do tradycyjnego medium nowe elementy, takie jak czas i ruch, a zarazem stwarzają możliwość zbudowania pracy o wielu warstwach, tak strukturalnych, jak i znaczeniowych. Ruchoma projekcja wideo stapia się z malaturą płótna, staje się organicznym elementem obrazu, jakby była ukryta gdzieś pod jego powierzchnią. Jest to odpowiedź na specyfikę współczesnych czasów, nasyconych do granic możliwości ruchomymi obrazkami.

Lejman podkreśla, że jest malarzem figuratywnym i przedstawia postać ludzką w jej najbliższym otoczeniu, które we współczesnym, technologicznym świecie staje się niepokojąco opresyjne. Człowiek w coraz większym stopniu funkcjonuje w zaprojektowanym przez siebie, sztucznym środowisku. Chłodna estetyka designerskich wnętrz łączy się z zaawansowanymi technologiami, które zapewniają komfort życia i bezpieczeństwo, ale zarazem wywołują alienacje i grożą utratą kontaktu z rzeczywistością. Lejman sygnalizuje w swoich pracach, że udoskonalane systemy bezpieczeństwa stają się jednocześnie narzędziami inwigilacji.

Dominik Lejman jest też autorem prac realizowanych w formie monumentalnych fototapet łączonych z projekcjami wideo oraz malarstwem. W 2001 roku zrealizował projekt "Dompracadom" nawiązujący do specyficznego dla XXI wieku trybu życia, w którym środowiska zawodowe i domowe człowieka wzajemnie się przenikają i upodabniają. Przestrzeń publiczna i przestrzeń prywatna stają się strefami tranzytowymi, a pojęcia prywatne-publiczne coraz wyraźniej utożsamiają się ze sobą. Jest to dwuczęściowy projekt, na który składają się zdjęcia wykonane przez artystę w miejscach, w których potem zostały zainstalowane: warszawskim biurowcu, siedzibie agencji McCann Erickson oraz w prywatnym mieszkaniu zaprzyjaźnionego małżeństwa.

W 2001 roku powstała praca "Podłoga". Na ścianie galerii w Sopocie pojawił się wykadrowany i znacznie powiększony fragment podłogi z obrazu "Biczowanie Chrystusa" Piero della Francesco, do złudzenia przypominający op-artowski obraz z lat 60. Widz, który zatrzymywał się przed podłogą, widział, jak ktoś po niej przechodzi - dopiero po chwili orientował się, że to on sam: jego postać zarejestrowana przez kamerę została przetransmitowana do obrazu na ścianie. W 2003 roku podczas pobytu stypendialnego w Centrum Sztuki Location 1 w Nowym Jorku Lejman zgromadził materiały do serii prac na temat tłumów. Do projektu "Video Murals - Social Surfaces" artysta wykorzystał rejestracje tłumów i grup ludzi w miejskich zbiorowiskach. Materiał ten został następnie opracowany w formie abstrakcyjnych motywów ornamentalnych i zaprezentowany jako wideo-fresk na ścianie. Jak mówi sam artysta

"struktura zbiorowego ornamentu jest abstrakcyjna, ale nie jest to tylko abstrakcja. Estetyczna przyjemność, jakiej dostarczają te statystyczne kobierce, jest czymś w rodzaju informatycznej anestezjologii".

Artysta definiując swoje prace jako mieszczące się w szeroko pojętym rozumieniu malarstwa podkreśla, że "niekoniecznie trzeba malować pędzlem, żeby być malarzem". Istotna jest dla niego powierzchnia oddzielająca widzów od tego, na co patrzą. Lejman poszukuje takich powierzchni także poza płótnem pokrytym farbami akrylowymi i znajduje je na ścianach, sufitach, anektując architektoniczne wnętrza i fasady. Jak ujął to Łukasz Ronduda:

"W sztuce Dominika Lejmana dochodzi do specyficznej oscylacji pomiędzy wyznacznikami galeryjnej 'white cube' a kinematograficznej 'black box' - jakości malarskie, architektoniczne i kinematograficzne wchodzą we wzajemną interakcję i wymianę".

Większość realizacji Lejmana to prace z wykorzystaniem projekcji, niemal zawsze prezentowane w jasnych pomieszczeniach. Dla artysty ważny jest bowiem nie tylko projektowany obraz, ale także ekran i doświadczanie tak wykreowanej przestrzeni przez widza.

Twórczość Lejmana to estetyczne wypowiedzi na temat miejsca jednostki we współczesnym społeczeństwie, jednostki, która traci w anonimowym tłumie swoją indywidualność stając się tym samym częścią statystyki. Opisana za pomocą statystyki jednostka wpisuje się w zmultiplikowany wzór, pojawia się jako element ornamentu w skomplikowanej materii współczesnej cywilizacji. Prace artysty pokazane na wystawie "Ogród statystyczny" (Galeria Biała, 2003) przybrały formy wideofresku, atrakcyjnego wizualnie ornamentu, czy tapet stworzonych w oparciu o dane statystyczne, techniki rejestracji i przetwarzania. "Maraton Nowojorski", fresk wideo z 2003 roku, to krótka sekwencja filmowa, zapętlona i ułożona w dekoracyjny, barwny motyw kwiatowy. Materiałem wyjściowym była dokumentacja za pomocą kamery cyfrowej kolorowego, dynamicznego zbiorowiska biegaczy, biorących udział w maratonie w Nowym Jorku. Wykreowana przez Lejmana, estetycznie pociągająca, mozaika anonimowych postaci tworzących wirtualny tłum jest zarazem świadectwem rozmywania się jednostkowej odrębności w ludzkim roju.

Wideo-mural "Łyżwiarze" (2005) to również praca wpisująca się w refleksję nad współczesnymi formami życia społecznego, operująca wysmakowaną, monochromatyczną estetyką. Artysta sfilmował z góry łyżwiarzy na lodowisku pod Rockefeller Center w Nowym Jorku i następnie przetworzył ich sylwetki w formę negatywu. Projekcja wyświetlana na białej ścianie sprowadza ludzi do plastycznego znaku, odcieleśnionej, abstrakcyjnej kompozycji. Na jasnej płaszczyźnie tworzy się efemeryczny, ruchomy ornament oglądany przy dobrym oświetleniu, które nadaje pracy widmowy charakter. Lejman bardzo często traktuje materiał dokumentalny jako rodzaj ready-made, który poddaje później obróbce formalnej i konceptualnej, czyli postprodukcji.

Artysta animuje też fasady i sklepienia architektoniczne. W 2004 roku przygotował wspólnie z architektem Jackiem Dominiczakiem na 9. Międzynarodową Wystawę Architektury w Wenecji projekt "Spowalniając/Rozwarstwiając fasadę". Celem tej realizacji było stworzenie swoistej "maszyny wizyjnej" umożliwiającej szczególny dialog - relację architektury z zewnętrzną tkanką miasta i widzem. Widz przechodząc przez rozwarstwioną kolejnymi obrazami tkankę fasady budynku konfrontowany był z projekcją swoich własnych powidoków - wideofresków pojawiających się na ścianach, które były zarazem obrazami przeniesionymi z kamer typu surveillance sprzed paru sekund, minut. Architektura wchłaniała wizerunki ludzi, stopniowo zmieniając je w dekoracyjne wzory. Rok później w kościele św. Jana w Gdańsku powstała praca "Oddychająca katedra". Artysta rzutował na gotyckie sklepienie jego sfilmowany obraz, który został animowany w taki sposób, że wydawało się iż żebra sklepienia oddychają, unoszą się i opadają niczym klatka piersiowa w rytm oddechu.

Lejman często podkreśla, że interesuje go pewien szczególny moment w kinie, kiedy po zakończeniu filmu zapalają się w sali światła, na ekranie pojawiają się końcowe napisy, a wstający z krzeseł ludzie widzą też na nim swoje sylwetki. Artysta wykorzystuje ten efekt "zapalonego światła" w swoich pracach, w których widzowie stają się bohaterami jego projekcji, a może bardziej spektaklu. Najczęściej zjawiają się na powierzchni obrazu-ekranu z kilkusekundowym opóźnieniem, nieświadomi że zostali włączeni w przestrzeń dzieła. Lejman zastawia na nich artystyczną pułapkę, "wykorzystując" w ten sposób do kreowania struktury pracy. Struktura owa staje się dynamiczna i otwarta, zaś proces tworzenia praktycznie nie ma końca.

"Włączam widza w jakieś zapożyczone scenariusze, bo inną rzeczą jest być świadkiem medialnego wydarzenia, a inną obecność w tej zasugerowanej sytuacji. To jest możliwe dzięki zastosowaniu opóźnień w transmisji obrazu. Co ciekawe, to opóźnienie nie dotyczy tylko czasu, bo ma też polityczne konotacje. Po pierwsze mówi o odpowiedzialności. Zrobiliśmy coś przed chwilą, a teraz musimy się zobaczyć, czyli ponieść konsekwencje. Po drugie to taki żelazny asortyment środków technicznych używanych przez cenzorów. Kamery z 15-sekundowymi opóźniaczami są stosowane w telewizji, chociaż my myślimy, że audycja jest 'na żywo' ".

Prace Dominika Lejmana skłaniają widza do refleksji nad tym, jak często jesteśmy manipulowani i kontrolowani, w dodatku zupełnie tego nieświadomi, gdyż zdążyliśmy się już znieczulić i przyzwyczaić do obecności kamer. Co więcej, wobec narastającego braku poczucia bezpieczeństwa, dobrowolnie akceptujemy dyskretne metody obserwacji prowadzone za pomocą zaawansowanych technologii inwigilacyjnych.

W pracy "YO LO VI (Inkwizycja wg Goi)" z 2006 roku Lejman stworzył skomplikowaną siatkę relacji między oglądanym a oglądającym. Widz ma przed sobą obraz na płótnie przedstawiający plecy klęczącego mężczyzny ze związanymi z tyłu rękami i w szpiczastej czapce na głowie. Postać kojarzy się nie tylko z ofiarami inkwizycji, ale także niepokojąco przywołuje medialne wizerunki więźniów z Abu Ghraib. Widza niepokoi jednak po chwili coś jeszcze: dostrzega bowiem w głębi obrazu samego siebie, jak stoi przed skrępowanym człowiekiem i z uwagą mu się przygląda. Niepokój jest tym większy, że jego "skradziony" wizerunek być może odkrył coś, co dla widza na zawsze pozostanie tajemnicą.

Takie "widmowe" ciało widza to częsty element prac Lejmana, zwłaszcza tych ostatnich. Artysta nadaje w ten sposób widzowi rangę współautora, zmienia jego rolę z pasywnej w aktywną. Jednocześnie zaś odnosi się do problemu uprzedmiotowienia człowieka przez środowisko maszyn wizyjnych i monitoringu, w jakim się znajdujemy. W pracy "Moje pierwsze dwie sekundy spotyka moje pierwsze trzy sekundy" (2007) widz ogląda obraz, na którym może dojrzeć siebie oglądającego obraz i po chwili spotkać się na płótnie z samym sobą.

W 2007 roku projekt Lejmana "Staging Anonymous" został wybrany przez międzynarodowe jury do realizacji w miejskiej przestrzeni Gdańska. Artysta przetworzył w tym projekcie przejście podziemne, w którym za jego sprawą toczyć się będzie zaskakujący dla przechodniów spektakl. Przestrzeń tego miejsca oświetlą umieszczone w suficie światła reagujące na czujniki ruchu. "Rządzić tu będzie przypadek. Część przechodniów nagle, od czasu do czasu, znajdzie się w snopie scenicznego światła, poczuje się jak na planie filmowym, stanie się głównym bohaterem sytuacji" - wyjaśniał artysta koncepcję swojej pracy. Projekt ma zostać zrealizowany w 2009 roku.

Inny projekt Lejmana w przestrzeni miejskiej odbył się we wrześniu 2008 roku w Warszawie. Praca "Wystarczy się przejść" prezentowana była przez kilka dni na Krakowskim Przedmieściu i na Placu Zamkowym. Kamera umieszczona na kościele św. Anny rejestrowała w ciągu dnia spacerujących w tej okolicy przechodniów, a wieczorem projektory wyświetlały zapisany materiał wprost na chodniku przy Kolumnie Zygmunta. Zapis nawarstwiał się każdego dnia, tak że ostatniego wieczora można było zobaczyć na wideofresku sylwetki wszystkich ludzi, którzy przechodzili tamtędy w ciągu tych kilku dni. Negatywowe postacie stworzyły monumentalny, ruchomy ornament z tysięcy indywidualnych, drobnych historii.

Wybrane wystawy indywidualne:

• 1997 - Powerpray, Galeria Wyspa, Gdańsk
• 1998
  - Open Studio, Gasworks, Londyn
  - Purgatorium (poczekalnia), Państwowa Galeria Sztuki, Legnica
  
• 2000
  - Luxus Przetrwania, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - Portfolia II, Galeria Prowincjonalna, Słubice
• 2001
  - Podłoga, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
  - Warszawa sexofficesex, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk
• 2002
  - Vital Statistics Norrtalje Konsthalle, Szwecja
  - Dominik Lejman, Capri, Berlin
• 2003
  - Ogród statystyczny, Galeria Biała, Lublin
  - Central Air Condition, Instytut Polski, Berlin
• 2005
  - ME- Counts:0.3s, LUXE Gallery, Nowy Jork
  - Monofobia, Galeria ON, Poznań
  - Dominik Lejman, Vigeland Museum, Oslo
  - Domink Lejman, MOCA, Londyn
  - Present Perfect, Instytut Polski, Düsseldorf
  
• 2006
  - Ostatni gasi światło, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - Conditoned Perspective, Luxe Gallery, Nowy Jork
• 2007
  - A Natural History, Atlas Sztuki, Łódź
  - Ogrody, Galeria Arsenał, Białystok
  - Die Nächsten, Zak Gallery, Berlin
  - Amatorzy białego szaleństwa (wspólnie z Janem Buczkowskim), Galeria Piekary, Poznań
• 2008 - Wystarczy się przejść, Warszawa.

Wybrane wystawy zbiorowe:

• 1994 - Interim Show, Henry Moore Gallery, Royal College of Art, Londyn
• 1995
  - Five RCA Artists, Paton Gallery, Londyn
  
• 1997
  - Aspekty Rzeźby - simulacra, Galeria Wyspa, Gdańsk
  - Bielska Jesień 97, 23. Ogólnopolska Wystawa Malarstwa, Galeria Bielska, Bielsko Biała
  
• 1998
  - Artgenda 98, 2. Biennale Sztuk Państw Nadbałtyckich, Kulturhuset, Sztokholm
  - W tym szczególnym momencie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  
• 1999
  - Public Relations, Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia", Gdańsk
  - After the Wall, Moderna Museet, Sztokholm
  
• 2000
  - Scena 2000, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - After the Wall, Museum Ludwig, Budapeszt; National Galerie Hamburger Banhoff, Berlin
  - Model do składania, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  - 12 obrazów, Galeria Koło, Gdańsk
  
• 2001 - Re:location, OK Centrum für Gegenwartskunst, Linz, Austria
• 2002
  - Cztery pokoje, Bunkier Sztuki, Kraków
  - Basic Elements, Rauma Biennale Balticum 02, Finlandia
  
• 2003
  - Prague Biennale 1, , National Gallery, Veletrzni Palac, Praga
  - Dekada, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - Artists in Residence, Location One, Nowy Jork
  
• 2004
  - Re:Location 6: Re(framed)locations, dis(covered)desires, Centrum Sztuki Współczesnej "Łaźnia", Gdańsk
  - Anxiety and Influence: Batchelors, Brides and a Family Romance, Stadtgalerie Bern, Szwajcaria
  - Distances? Le Plateau, Fonds regional d'art contemporain d'Ile-de-France, Paryż
  - Architectures: Meta-structures of Humanity, Morphic Strategies of Exposure, Pawilon Polski na 9. Międzynarodowej Wystawie Architektury w Wenecji
  - Za czerwonym Horyzontem, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Narodowe Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie
  
• 2005
  - Face a Face(s), Artcurial, Paryż
  - Passages to Olymp, Sojo Gallery, Sojo University, Kumamoto, Japonia
  - Egocentryczne, niemoralne, przestarzałe. Współczesne wizerunki artystów, Zachęta, Warszawa
  
• 2006
  - Painting as Presence (this is not a love song, Künstlerhaus Bethanien, Berlin
  - Łódź Biennale, Łódź
  - Malarstwo XXI wieku, Galeria Zachęta, Warszawa
  - Real Art Ways, Hartford, USA
  - Place as the Space, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, Gdańsk; Galeria Kronika Bytom
  - Obrazy jak malowane, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała
• 2007
  - Video Killed the Painting Star, Domus Atrium, Salamanca, Hiszpania
  - Artist in Wonderland, Nadbałtyckie Centrum Kultury, Gdynia
• 2008
  - Singular, Luxe Gallery, Nowy Jork
  - Efekt czerwonych oczu, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - Prague Triennale, Veletrzni Palac, Praga
  - Still/Motion, Tokyo Metropolitan Museum of Photography, Tokio
  - Medium... Post... Mortem, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej, Słupsk
  - Międzynarodowa Kolekcja Sztuki Współczesnej, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa

Autor: Ewa Grządek, kwiecień 2004; aktualizacja: czerwiec 2009

"Poduszka powietrzna" akryl na płótnie i projekcja wideo, 1992

"Stealth Painting (Dyskrecja warunkowa)" akryl na płótnie, podwójna projekcja wideo (DVD + projekcja na żywo), 1999, prezentacja w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie<

"Stealth Painting (Dyskrecja warunkowa)" akryl na płótnie, podwójna projekcja wideo (DVD + projekcja na żywo), 1999 prezentacja w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta

"Stealth Painting (Dyskrecja warunkowa)" akryl na płótnie, podwójna projekcja wideo (DVD + projekcja na żywo), 1999

"Sufit statyczny" fototapeta, prezentacja w ramach praskiego Biennale, 2003

"Sufit statyczny" fototapeta, prezentacja w ramach praskiego Biennale, 2003

"Oddychająca katedra" projekcja wideo na sklepieniu katedry Św. Jana w Gdańsku, 2005

"Oddychająca katedra" projekcja wideo na sklepieniu katedry Św. Jana w Gdańsku, 2005

"Szpital jako krajobraz małych spektakli" (Warszawa, Białystok, Nowy Jork), 2002-2004

"Szpital jako krajobraz małych spektakli" (Warszawa, Białystok, Nowy Jork), 2002-2004

"Szpital jako krajobraz małych spektakli" (Warszawa, Białystok, Nowy Jork), 2002-2004

"Łyżwiarze" projekcja wideo, Stara Rzeźnia, Poznań 2005

"Łyżwiarze" projekcja wideo, Galeria Miejska w Brnie, 2004

"Media frottage" projekcja wideo, Künstlerhaus Bethanien, 2006

"Maraton nowojorski" akryl na płótnie i projekcja wideo, 2004

"San Pietro (vacuum extractor)" akryl na płótnie, projekcja wideo, 2005

"Present Perfect" instalacja w IP w Düsseldorfie, 2005

"Podłoga (według Piero dela Francesca)" projekcja wideo, akryl na ścianie, opóźniona transmisja wideo, installacja "Ostatni gasi światło" w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, 2006

"Podłoga (według Piero dela Francesca)" projekcja wideo, akryl na ścianie, opóźniona transmisja wideo, installacja "Ostatni gasi światło" w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, 2006

"Status" akryl na płótnie, projekcja wideo, 2005

"Żongler (czarny kwadrat)" akryl na płótnie, projekcja wideo, 2006

Historia przeglądania