|
centra kultury
muzea
galerie
filharmonie, opery, inne
teatry i grupy teatralne
biblioteki, zbiory, archiwa
uczelnie artystyczne
Instytuty Polskie
inne instytucje
Wydawca:
Instytut Adama Mickiewicza ul. Mokotowska 25 00-560 Warszawa tel. (+48 22) 44 76 100 www.iam.pl ![]() o nas
redakcja@culture.pl
zamów newsletter
|
Rzeźbiarz. Urodzony 7 stycznia 1959 roku w Nowym Targu, mieszka w Gdańsku. W 1980 ukończył Państwowe Liceum Technik Plastycznych ("szkołę Kenara") w Zakopanem. W tymże roku zaczął studia na Wydziale Rzeźby Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych (dziś Akademia Sztuk Pięknych) w Gdańsku, którą ukończył w 1985. Pracę dyplomową wykonał pod kierunkiem prof. Franciszka Duszeńki. Po studiach podjął pracę pedagogiczną w macierzystej uczelni. Przeszedł w niej wszystkie szczeble kariery akademickiej, obecnie jest profesorem. Na uformowanie się postawy i poglądów artysty we wczesnym okresie wpłynął fakt, iż obserwował z bliska wybuch i wkrótce potem upadek "Solidarności". Podzielał zarówno powszechny entuzjazm związany z narodzinami ruchu, jak odruch sprzeciwu wywołany zduszeniem go w stanie wojennym. Uczestniczył w demonstracjach, współredagował niezależne druki, malował na murach. Interesował go w tym okresie "land art". W latach 1984-1986 wspólnie z Kazimierzem Kowalczykiem realizował kolosalne i zarazem efemeryczne prace w różnych miejscach Gdańska w ramach tzw. "galerii rotacyjnej". Tworzył też instalacje z "ubogich", nietrwałych materiałów, jak "Underground", 1986, "Napromieniowany", 1986, "Człowiek", 1986 (dwie ostatnie prace wspólne z Kazimierzem Kowalczykiem). W rzeźbie z lat 80. skłaniał się ku sztuce figuratywnej, dramatycznej w wyrazie, utrzymanej w duchu "nowej ekspresji". Rzeźbił monumentalne, surowe w wyrazie figury, wydobywane ciosami siekiery i dłuta z drewnianych pni, niedbale polichromowane, zazwyczaj łączone z elementami z blachy, metalowej siatki, tkanin, plastiku itp. ("Patrzący", 1986, "Big Man" 1986, "Golem", 1987, "Czerwony płaszcz", 1987, "Burzyciel", 1987). Od 1987 postaci często sytuowane są na cokołach czy w otoczeniu innych monumentalnych konstrukcji ("Postać trzymająca los", 1987 i wariant tej pracy z 1988, zakupiony do Olimpijskiego Parku Rzeźb w Seulu, "Nowy Budda", 1988). W latach 1989-1991 powstały monumentalne realizacje z pogiętych, nieregularnych płatów blachy, przybierające kształty "Obelisków" (wystawa "Na obraz i podobieństwo", Warszawa 1989), "Labiryntu" (wystawa "Labirynt - przestrzeń podziemna", Warszawa 1989), "Rotundy", "Tunelu", "Rampy", "Bramy" (wystawa "Raj utracony", Warszawa 1990), "Góry" (wystawa "Epitafium i siedem przestrzeni", Warszawa 1991). Na zmianę w jego twórczości, która dokonała się około 1990 roku, wpłynęły dwa czynniki. Pierwszy to doświadczenia, jakie artysta zdobywał w trakcie swej działalności organizatorskiej. Poczynając od lat studenckich tworzył galerie, jak również nie ograniczone murami miejsca artystycznej aktywności własnej i grona rówieśników. Były to kolejno: "galeria rotacyjna" w różnych miejscach Gdańska (1984-1986), "Baraki" przy ul. Chmielnej (przełom 1986/87), Galeria Wyspa na cyplu Wyspy Spichrzów (1987-1994), Galeria Wyspa w domu studenckim PWSSP przy ul. Chlebnickiej (1990-2002), Otwarte Atelier w dawnej Łaźni Miejskiej (1992, od 1998 Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia). Wszystkie te formy, mniej lub bardziej instytucjonalne, obierały za teren swej aktywności przestrzeń publiczną. Grupa młodych artystów, obok Klamana: Kazimierz Kowalczyk, Jacek Staniszewski, Eugeniusz Szczudło, Jarosław Filiciński, Robert Rumas, stawiała się w roli partnera władzy (obu systemów politycznych), wywołując jej reakcje, zwykle niekorzystne. Przepaść między obu stronami ujawniła nieudana próba obrony dla sztuki terenów Wyspy Spichrzów, zagrożonych przeznaczeniem na cele komercyjne (celowi temu poświęcone były zorganizowane przez Klamana i Agnieszkę Wołodźko międzynarodowe sympozja pn. "Projekt Wyspa" w 1992 i 1994). Krytycyzm i uwrażliwienie Klamana na przejawy stereotypowego myślenia, skostnienia czy wręcz korupcji władzy znalazło w jego sztuce przełożenie na formy zmonumentalizowane, dominujące, zimne, przybierające para-architektoniczne kształty (serie "Monumenty", 1991-1993, "Konstrukcje", 1991-1993, "Budowle", 1993, "Eter", 1993, instalacja "Pneuma" w Ratuszu Głównego Miasta, Gdańsk 1996). Przy tym elementem wskazującym na istotną wymowę tych prac jest nie tyle ich kształt czy ekspresja gładkich, metalowych powierzchni, co dodane szczegóły, jak włosy ludzkie, naturalne dźwięki, fotografie, projekcje slajdów i video itp. Ideowym dopełnieniem tego wątku prac, biorących jakby odwet na władzy, była akcja ulotkowa w Berlinie pt. "Anatomia polityczna ciała", 1995, rozpowszechniająca hasła nawiązujące do myśli Michela Foucault. Sytuacji ściśle polskiej dotyczył zaproponowany przez Klamana projekt flagi narodowej, w którym czerwono białe pole uzupełnione jest pasem czerni, symbolizującej wpływy Kościoła na życie państwa. Drugim czynnikiem zmiany były zainteresowania teoretyczne artysty, dotyczące współczesności i przyszłości, a szczególnie problemów władzy, technologii, medycyny z jednej, ciała jako przedmiotu badań i manipulacji z drugiej strony. Problemy te artysta ujmował w sposób nie obciążony symboliką, tradycją czy konwencjami myślenia, co niejednokrotnie wywoływało odrzucenie przez krytykę, a nawet reakcje typu cenzorskiego. Dotyczyło to zwłaszcza prac z serii "Emblematy", 1993 i "katabasis", 1993, w których użyte były preparaty organów ludzkich, odpowiednio: jelit, mózgu, wątroby i oka, ucha, języka (narządów komunikacji). Przeniesienie preparatów z kontekstu laboratorium do galerii wywołało sprzeciwy motywowane estetycznie i religijnie. Tymczasem, zdaniem artysty, w dobie przeszczepów, klonowania i manipulacji genetycznych wskazują one tylko na niezbyt odległą codzienność, jeśli chodzi o rodzaj i zakres podejmowanych decyzji "życiowych". Ten tok myślenia potwierdzają najnowsze cykle obiektów Klamana: "Biblioteki", 1999 i "Anatrophy", 2000. W ostatnich latach artysta nie zarzuca wątku działań publicznych. Na obchody 20-lecia "Solidarności" w 2000 roku skonstruował monumentalną formę otwierającą wystawę "Drogi do wolności" na terenie Stoczni Gdańskiej. Z terenami stoczni, które być może czekają zmiany podobne do tych jakie spotkały Wyspę Spichrzów, związany jest też jego projekt pn. "City Transformers", 2002. Ważniejsze wystawy i nagrody:
Autor: Maryla Sitkowska, Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, styczeń 2003; aktualizacja październik 2006. Wizerunki prac dzięki uprzejmości artysty
|
Historia przeglądania
![]() ![]() ![]() ![]() OSTATNIO DODANE
![]() Europejska Akademia Filmowa wybrała grupę wybitnych osobistości ze świata europejskiego filmu, których zadaniem będzie promowanie europejskiego kina i Europejskich Nagród Filmowych. W tym gronie znalazł się przedstawiciel Polski - Maciej Stuhr. Berliński Teatr Maksima Gorkiego wystawi "Amphitryon" Heinricha von Kleista w reżyserii Jana Bossego (19.11.2009) i "Haeven" Fritza Katera w reżyserii Armina Petrasa (21.11.2009) w Starym Teatrze w Krakowie w ramach współpracy obydwu placówek w projekcie "Wanderlust". 18. Targi Książki Historycznej w Warszawie: 26-29.11.2009. Konferencja prasowa "Targi Książki Historycznej - nowa odsłona" odbędzie się 23.11.2009, o godz. 12:00 w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie. 40 krótkometrażowych filmów dokumentalnych zrealizowanych w 11 krajach świata zostało zakwalifikowanych do udziału w konkursie 13. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego "Off Cinema", który rozpocznie się 18.11.2009 w Poznaniu. Była siedziba KC PZPR, monumentalny budynek przy rondzie de Gaulle'a w Warszawie, został wpisany 16 listopada 2009 do rejestru zabytków przez mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków Barbarę Jezierską. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski podpisał 13.11.2009 w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu umowę o współfinansowaniu przez ministerstwo budowy Centrum Sztuk Użytkowych i Centrum Innowacyjności ASP.
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |