TR Warszawa
ul. Marszałkowska 8, 00-590 Warszawa
Dyrektor naczelny i artystyczny: Grzegorz Jarzyna
Zastępca Dyrektora: Tomasz Janowski
tel. (+48 22) 480 80 09, 480 80 11, 480 80 08 (bilety)
tel./fax (+48 22) 480 80 02
www.trwarszawa.pl

Od lat 90. jeden z najciekawszych teatrów w Polsce, miejsce nowatorskich inscenizacji między innymi Grzegorza Jarzyny i Krzysztofa Warlikowskiego - twórców należących do pokolenia "młodszych zdolniejszych".

TR Warszawa (do 2003 roku pod nazwą Teatr Rozmaitości) jako samodzielna placówka działa od 1972, choć jego początki sięgają 1945, kiedy w podziemiach kamienicy przy Marszałkowskiej 8 rozpoczęła się działalność sceny należącej do tzw. Miejskich Teatrów Dramatycznych. W sezonie 1948/49 teatr działał pod nazwą - Rozmaitości, aby następnie przemienić się w Teatr Dzieci Warszawy, potem Teatr Młodej Warszawy i znów powrócić do nazwy Rozmaitości, funkcjonując tym razem jako druga scena Teatru Klasycznego.

W 1972 teatr usamodzielnił się. Jego szefem artystycznym został Andrzej Jarecki, współtwórca Studenckiego Teatru Satyryków STS. Jarecki kierował Rozmaitościami do 1982 roku. W tym czasie teatr był domem dawnych twórców STS. W repertuarze pojawiały się sztuki napisane przez Stanisława Tyma, Jerzego Dobrowolskiego, Agnieszkę Osiecką, a także Wojciecha Młynarskiego czy Janusza Krasińskiego. Profil teatru wyznaczały komedie, współczesna satyra odnosząca się do aktualnych spraw. W Teatrze Rozmaitości grano m.in. "ŻABY" Arystofanesa w uwspółcześnionej wersji Jareckiego reżyserowane przez Giovanniego Pampiglione (1973), "CIEŃ" Wojciecha Młynarskiego z muzyką Macieja Małeckiego w reżyserii Jerzego Dobrowolskiego (1973), "AWANS" Edwarda Redlińskiego w reżyserii Olgi Lipińskiej (1974). Z czasem w Teatrze pojawił się repertuar klasyczny - "MARTWE DUSZE" Mikołaja Gogola - debiut reżyserski Andrzeja Strzeleckiego (1977), "LATO W NOHANT" Jarosława Iwaszkiewicza w reżyserii Wojciecha Solarza z gościnnym udziałem Edmunda Fettinga w roli Chopina (1977), "DEMON ZIEMI" Franka Wedekinda w reżyserii Alexandra Krafta z Kaliną Jędrusik, "RYSZARD III" Williama Shakespeare'a w reżyserii Henryka Boukołowskiego (1982). W gorącym politycznie okresie "karnawału Solidarności" wielkim powodzeniem cieszył się "CIEMNY GRYLAŻ" Stanisława Tyma i Jerzego Dobrowolskiego (1980) i "JASEŁKA NA DZIEŃ BIEŻĄCY" Jareckiego (1980). W październiku 1981 odbyła się premiera "PODPORUCZNIKA KIŻE" Jareckiego i Ziemowita Fedeckiego, sztuki, która ze względów politycznych przez 15 lat nie mogła trafić do repertuaru żadnego z teatrów.

W 1982 na miejscu Jareckiego pojawił się Andrzej Maria Marczewski. Był szefem artystycznym i dyrektorem naczelnym Teatru Rozmaitości do 1985 roku. Wraz z nim przyszli do teatru nowi aktorzy i współpracownicy. Czas Marczewskiego w teatrze przy Marszałkowskiej to próba zmierzenia się z ambitnym repertuarem. Zagrano tam wówczas m.in. "PROMIENIOWANIE OJCOSTWA" Karola Wojtyły (1983), "BALLADYNĘ" Juliusza Słowackiego (1984), adaptację "POPIOŁU I DIAMENTU" Jerzego Andrzejewskiego (1984), "NA CZWORAKACH" Tadeusza Różewicza (1985) wszystkie spektakle w reżyserii Marczewskiego, a także "WIELKIEGO CZŁOWIEKA DO MAŁYCH INTERESÓW" Aleksandra Fredry w opracowaniu Jerzego Kreczmara i reżyserii Józefa Fryźlewicza (1985).

Sezon 1985/86 rozpoczął w teatrze nowy dyrektor - Ignacy Gogolewski. W 1988 normalna praca w teatrze została przerwana z powodu pożaru. Spłonęła widownia i część sceny. Teatr Rozmaitości grał poza swoją sceną, przede wszystkim w Teatrze Buffo. Po pierwszych sztukach pod nową dyrekcją: "EWIE" Jerzego Szaniawskiego w reżyserii Gogolewskiego (1986) i "NOCY LISTOPADOWEJ" Stanisława Wyspiańskiego w inscenizacji Ludwika René (1986) przyjętych przez krytykę i widownię dość przychylnie oczekiwano, że Teatr Rozmaitości będzie artystycznie się rozwijał. Jednak konflikt dyrektora artystycznego z zespołem, złe przyjmowanie Gogolewskiego w środowisku teatralnym od czasów stanu wojennego, sprawiły, że w maju 1990 Gogolewski ustąpił ze stanowiska.

Teatr Rozmaitości, którego siedziba wciąż była remontowana po pożarze, objął Wojciech Szulczyński. Zaproponował przy Marszałkowskiej scenę studyjną o dużych ambicjach artystycznych. Pierwszą premierą pod nową dyrekcją był "ŚLUB" Witolda Gombrowicza w reżyserii Szulczyńskiego (1991). Spektakl przyjęto chłodno. Odbyły się tylko dwa przedstawienia. Miesiąc później Szulczyński porzucił Teatr Rozmaitości.

Dotychczasowy zastępca dyrektora - Wojciech Pronobis-Proński zajął się administrowaniem teatru, a o obliczu artystycznym Rozmaitości miała decydować rada artystyczna. Władze miasta podpisały umowę na prowadzenie teatru z firmą Gessler, która wkrótce została zerwana.

W 1994 Teatr Rozmaitości pozostawał już wyłącznie w gestii miasta. Nowym dyrektorem naczelnym został Bogdan Słoński, który równocześnie był wicedyrektorem Teatru Szwedzka 2/4. Młody teatr z Pragi przeniósł się do odbudowanych sal pod szyld Rozmaitości. Szefem artystycznym został Wojciech Maryański. Po latach chudych, zaczął się nowy etap w historii teatru. Przełomowym momentem był debiut reżyserski absolwenta krakowskiej PWST Grzegorza Jarzyny, który wystawiając "BZIKA TROPIKALNEGO" (pod pseudonimem Grzegorz Horst d'Albertis) wg Witkacego (1997) wyznaczył nowy kierunek inscenizacyjny w Rozmaitościach. Jego spektakl okrzyknięto wydarzeniem, najciekawszą inscenizacją Witkacego w Polsce od wielu sezonów.

W styczniu 1997 szefem artystycznym teatru został inny młody twórca Piotr Cieplak, który dla Teatru Rozmaitości wymyślił hasło: "Najszybszy teatr w mieście", a młodą publiczność, dla której chciał prowadzić teatr, nazwał "martensami". Rozmaitości stały się ulubionym teatrem młodej ciekawej "ryzykownego" teatru publiczności. Takie przedstawienia, jak "HISTORIA O MIŁOSIERNEJ CZYLI TESTAMENT PSA" Ariano Suassuny w reżyserii Cieplaka (1997), "SŁOWA BOŻE" Ramona del Valle-Inclana w reżyserii Piotra Tomaszuka (1998) i "MAGNETYZM SERCA" Aleksandra Fredry w reżyserii Jarzyny (1999), który w październiku 1998 został dyrektorem artystycznym teatru, sprawiły, że Rozmaitości stały się jedną z najciekawszych scen w kraju, na której rodzi się nowa estetyka teatralna.

W Rozmaitościach nie powstał żaden teatr "ideologiczny". Profil sceny kształtują artyści, z których każdy idzie własną artystyczną drogą. Jednak już dzisiaj widoczna jest odrębna stylistyka tej sceny polegająca między innymi na dystansie do kreowanej rzeczywistości oraz ostrym i wnikliwym spojrzeniu na współczesność. Jarzyna zrealizował tutaj "KSIĘCIA MYSZKINA" według Fiodora Dostojewskiego (2000), "UROCZYSTOŚĆ" Thomasa Vinterberga i Mogens Rukova (2001), "4.48 PSYCHOSIS" Sarah Kane (2002). Stałą współpracę z Rozmaitościami podjął Krzysztof Warlikowski, przygotowując szeroko komentowane realizacje: "HAMLETA" Williama Shakespeare'a (1999), "BACHANTKI" Eurypidesa (2001), "OCZYSZCZONYCH" Sarah Kane (2001) i "BURZĘ" Williama Shakespeare'a (2003). Ostatnio w Rozmaitościach pracował mistrz Jarzyny, Krystian Lupa, dając premierę "STOSUNKÓW KLARY" według "PRZYPADKU KLARY" Dei Loher (2003).

Po konflikcie z Jarzyną w 1999 ze stanowiska dyrektora ustąpił Bogdan Słoński. Zastąpił go Jan Buchwald, który kierował teatrem w latach 1999-2001. Od czerwca 2002 dyrektorem naczelnym sceny przy Marszałkowskiej jest Michał Merczyński.

Teatr Rozmaitości w marcu 2001 otworzył w swojej siedzibie małą scenę - salę prób "Stolarnia", prowadzi także Galerię Teatru Rozmaitości oraz cykl Nowa Dramaturgia - forum współczesnego dramatu polskiego i zagranicznego. Do zespołu aktorskiego należą m.in.: Magdalena Cielecka, Aleksandra Konieczna, Maja Ostaszewska, Danuta Stenka, Andrzej Chyra, Marek Kalita, Redbad Klynstra, Cezary Kosiński, Lech Łotocki, Jacek Poniedziałek. Z teatrem współpracują m.in.: Stanisława Celińska, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Danuta Szaflarska, Jan Peszek, Mirosław Zbrojewicz.

Historia przeglądania