MHŻP powstaje jako nowoczesne, multimedialne centrum edukacji i kultury. Zwiedzający, bez względu na wiek, język, którym się posługują, czy dotychczasowe wyobrażenia, będą mogli poznać dzieje narodu żydowskiego oraz jego kulturę tworzoną na ziemiach polskich przez blisko 1000 lat.

Muzeum będzie działać w pięciu obszarach: wystawy głównej, centrum edukacyjnego, wystaw czasowych, publicznych programów kulturalnych oraz w obszarze usługowym. Ta wielofunkcyjna instytucja, oferująca gościom szeroki wachlarz działań edukacyjnych, kulturalnych i rozrywkowych będzie:

• przekazywać zwiedzającym, zwłaszcza Polakom i Żydom, wiedzę na temat historii polskich Żydów, bogactwie ich kultury oraz żydowskiego wkładu w kulturę narodu polskiego
• pełnić funkcję aktywnego centrum edukacyjnego i kulturalnego dostępnego dla wszystkich, ze szczególnym naciskiem na edukację młodszego pokolenia
• ukazywać Polakom oraz Żydom z Europy Wschodniej, których dziesiątki tysięcy corocznie przyjeżdżają do Polski, ich wspólne korzenie tkwiące w historii ziem dawnej Polski
• tworzyć nowoczesny aneks edukacyjny dla Żydowskiego Instytutu Historycznego, jednej z najstarszych i najważniejszych instytucji zajmujących się badaniem historii polskich Żydów, posiadającą jedne z największych na świecie zbiory muzealne i archiwalne
• pełnić funkcję portalu dla wszystkich zwiedzających, którego zadaniem będzie dostarczenie informacji historycznych i kierowanie ich do innych instytucji oraz miejsc, w których polscy Żydzi żyli od stuleci, a także do miejsc pamięci związanych z Holokaustem
• wdrażać programy i działania społeczne, których celem będzie dotarcie z przesłaniem Muzeum daleko poza jego mury
• wzbogacać krajobraz Polski przez powołanie nowej wielofunkcyjnej placówki kulturalno - edukacyjnej
• funkcjonować jako miejsce spotkań i dyskusji ludzi, którzy poznając przeszłość i współczesną kulturę żydowską chcą zmierzyć się ze stereotypami i ograniczyć zjawiska zagrażające współczesnemu światu.

Inicjatywa utworzenia Muzeum Historii Żydów Polskich wyszła od Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny. Od końca 2005 roku Muzeum jest wspólną instytucją kultury Miasta Warszawy, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stowarzyszenia ŻIH. Nad powołaniem MHŻP pracuje międzynarodowy zespół kierowany przez dyrektora muzeum Jerzego Halbersztadta. Przygotowaniem stałej ekspozycji kieruje prof. Barbara Kirshenblatt-Gimblett z New York University, przy udziale ekspertów m.in. z Polski, Wielkiej Brytanii, Izraela i USA.

Budowa budynku, finansowana w większości z polskich środków publicznych, rozpocznie się w 2007, a zakończy w 2012 roku. Komitety poparcia w kilku krajach gromadzą już fundusze na wystawę i wyposażenie Muzeum.

Powierzchnia stałej ekspozycji Muzeum wyniesie 4,3 tys.m2, wystaw czasowych - 1,3 tys m2, centrum edukacyjnego - 500 m2, biblioteki i mediateki - 300 m2, audytorium - ok. 2 tys. m2, restauracji i księgarni - 500 m2.

Liczbę zwiedzających szacuje się na minimum 250 tys. rocznie. Inwestycja kosztować ma 58 - 60 mln USD.


Konkurs Architektoniczny

Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w lutym 2005 roku ogłosiło Międzynarodowy Konkurs Architektoniczny na budynek Muzeum Historii Żydów Polskich.Celem było wyłonienie jak najciekawszego projektu budynku, który stworzy optymalne warunki do realizacji gotowej już szczegółowej koncepcji programowej Muzeum i wniesie w nią nowy, twórczy wymiar. Konkurs był otwarty. Spośród 119 uczestników jury wyłoniło 11 architektów, którzy zostali zaproszeni do zaprojektowania budynku Muzeum. Stowarzyszenie powołało międzynarodowe jury pod przewodnictwem Bohdana Paczowskiego z Luksemburga.

Wstępnej selekcji kandydatów dokonano w taki sposób, że w grupie uczestników znaleźli się zarówno twórcy międzynarodowi budynków muzealnych, jak i architekci z Polski i innych krajów, którzy dotąd nie mieli okazji realizować takich obiektów.

Jury uznało za pracę zwycięską dzieło zespołu architektów z firmy Lahdelma & Mahlamäki Architects (Finlandia), kierowanego przez Rainera Mahlamäki.


Uzasadnienie Jury:

Sąd Konkursowy w swoich rozważaniach uznał, że ten projekt jest pracą najlepszą nie tylko ze względu na swoją zwartą formę i bardzo staranną wewnętrzną modularną organizację, ale również ze względu na sposób, w jaki definiuje wstrząsającą przestrzeń publiczną wokół pomnika powstania w getcie warszawskim. Zaprojektowany na planie kwadratu i o tych samych wymiarach jak zdefiniowana na nowo przestrzeń wokół pomnika, ten ortogonalny budynek otwiera się poprzez dramatyczną, plastyczną przestrzeń zarówno na pomnik jak i na park. Ta dramatycznie zakrzywiona przestrzeń, posiadająca fakturę wapienia i oświetlona od góry, została przez Autorów przyrównana do rozstąpienia się morza - Yam Suf - co można interpretować jako rytuał przejścia albo transcendencji pomiędzy długą drogą polsko-żydowskiej historii a symbolicznym i szczodrym otwarciem się na pokojową i płodną przyszłość. Forma ta wychodzi na centralną przestrzeń komunikacyjną, do której należą schody i windy, co pozwoli wizytującym na łatwe dostanie się do głównych powierzchni wystawowych Muzeum, do kondygnacji podziemnej zawierającej narracyjną ekspozycję i do kondygnacji górnej, zawierającej bibliotekę/mediatekę, jak również audytorium i centrum edukacyjne na pierwszym i drugim piętrze.

Oddzielając skrzydło administracyjne od skrzydła zawierającego funkcje muzealne, to przestrzenne pękniecie rozszerza się ku dołowi i oświetla główną ekspozycję tematyczną na niższej kondygnacji. Fakt, że ta przestrzeń została tak elastycznie zaprojektowana wokół centralnej części zapewniającej komunikację, był kluczowym kryterium, które Sąd Konkursowy wziął pod uwagę przyznając pierwszą nagrodę tej pracy. Należy zwrócić uwagę, że ta sekwencja jest naturalnie oświetlona w różnych miejscach z góry.

Chociaż szereg szczegółów będzie można bardziej dopracować, Sąd Konkursowy jest pewny, że na podstawie tego projektu będzie można zbudować budynek stosowny do jego przeznaczenia i dobrze wpisany w kontekst urbanistyczny i historyczny.

Muzeum Historii Żydów Polskich
Warecka 4/6
00-040 Warszawa
Województwo mazowieckie
Tel: (+48 22) 833 00 21
Fax: (+48 22) 832 20 43
WWW: www.jewishmuseum.org.pl
Email: museum@jewishmuseum.org.pl