Międzynarodowa wystawa fotografii ZANIKANIE / LA DISPARITION jest nową wersją ekspozycji prezentowanej podczas Międzynarodowego Biennale Fotografii i Sztuk Wizualnych w Liège w Belgii (14 lutego - 31 marca 2002). Bierze w niej udział 16 artystów: Jocelyne Alloucherie, Patric Altman, Anna Beata Bohdziewicz, Eve Cadieux, Ronald Dagonnier, Charles Guilbert, Tomasz Konart, Cecile Michel, Natalia LL, Roberto Pellegrinuzzi, Anne Penders, Pol Pierart, Wojciech Prazmowski, Nicolas Renaud, Jean-Louis Vanesch, Stanisław J. Woś i grupa Collective BlowUp z Belgii, Kanady i Polski.


Prezentowane na wystawie fotografie, zapisy wideo i instalacje, inspirowane pojęciem "zanikanie", ilustrują zjawisko upływu czasu, przemijania, świadomości utraty, ale także dosłownej nietrwałości fotografii. Skupiają się na niezaspokojonym pragnieniu odzwierciedlania rzeczywistości i przeciwnej mu fascynacji powolnym zanikaniem. Wśród nich są prace odwołujące się do mitologii rodzinnych, silnie związanych z poczuciem miejsca, domu rodzinnego, do zjawiska zatrzymania w pamięci obrazów wyniesionych z dzieciństwa. Są prace będące szerszą refleksją nad upływającym czasem, którego odczucie warunkuje wiele czynników zewnętrznych. Fascynujące zdjęcia nawierzchni z kostki brukowej Jocelyne Alloucherie z serii CIENIE są propozycją wędrówki po obrazach oscylujących między obecnością i jej przeciwieństwem, między tym, co znajome a tym, co obce, między przyswojeniem a odrzuceniem. Ronald Dagonnier w swoich długich, panoramicznych zdjęciach i realizacjach wideo zestawia ze sobą wiele obrazów - okien otwierających się na zanikające rzeczywistości, np. piramid w Gizie, świątyń jerozolimskich, nowojorskiego metra, centrum Londynu. Rysuje w nich obraz świata w nieustannym budowaniu, ciągłej rekonstrukcji. Prace Roberta Pellegrinuzziego skupiają się wokół pytań dotykających historyczności fotografii i jej wartości artystycznych. Jean-Louis Vanesch w cyklu PEJZAŻE WEWNĘTRZNE poprzez cienie, niewyraźności obrazu tworzy poetyckie wizje wybranych miejsc; przekonuje nas, że w każdym jego fragmencie zawarta jest część kosmosu. Jego fotografie odzwierciedlają pejzaże duszy. Kluczem wyboru zdjęć z FOTODZIENNIKA Anny Beaty Bohdziewicz był kolor, a konkretnie - kolor czerwony. " W 2002 roku byłam w Chinach - pisze w katalogu wystawy autorka. Zafascynował mnie tam kolor czerwony. Od tej pory tropię go wszędzie, gdzie jestem. Postanowiłam na tę wystawę wybrać z FOTODZIENNIKA z ostatnich lat zdjęcia czerwone. Czerwień jest dla mnie najmocniejszym kolorem w życiu. Towarzyszy narodzinom i śmierci, to kolor miłości i kolor różnych ideologii, kolor odświętny i kolor ostrzegawczy. Jest wszechobecny. Poza wszystkim to bardzo piękny kolor".

Kolejna reprezentantka środowiska polskich fotografów - Natalia LL prezentuje cykl prac inspirowanych cielesnością, własnym wizerunkiem naznaczonym upływem czasu, poddanego nie tylko prawom transcendencji, ale również pewnych odniesień społecznych. Wprowadza często do swoich prac osobiste, wręcz intymne związki, poddaje je weryfikacji upływającego czasu. Kreuje różne pozy i maski, które oddać mają nastroje, jakie są udziałem każdego człowieka. Fotografie Wojciecha Prażmowskiego odnoszą się do przeszłości. Artysta konsekwentnie buduje szczególną ikonografię "straconego czasu". "Prace Prażmowskiego to wizualna alegoria pamięci - napisała w katalogu wystawy BLISKO I DALEKO Nelli Bekus. Wywołują one na widoczną powierzchnię to, co zamaskowane jest czasem i naturą ludzkiego zapomnienia. (...) Twórczość Prażmowskiego odzwierciedla określoną formę odpowiedzialności współczesnego człowieka za to, jak w jego doświadczeniu - artystycznym, kulturowym, egzystencjalnym - przedstawiona została historia". Artysta z kilku zachowanych zdjęć rekonstruuje historię dwojga przeciętnych ludzi, których dawno nie ma wśród żywych. Poszczególne obrazy: panieńskie zdjęcie kobiety na łące w towarzystwie przyjaciółek, zdjęcie z wakacji nad jeziorem, ślubny konterfekt to już tylko wspomnienia, to wszystko, co zachowało się z ich życia. O Stanisławie J. Wosiu, krytyk Marek Grygiel w katalogu wystawy pisze: "Oglądając jego prace nigdy nie ma się pewności, w którym miejscu przebiega granica między tym co realne, a tym co nierzeczywiste. Woś kreuje przestrzenie i mistyczne krajobrazy używając fragmentów świata zewnętrznego wziętych z otaczającej nas rzeczywistości. (...) Często fotografie Stanisława Wosia są jego komentarzem do problemów ostatecznych i nabierają szczególnego znaczenia w kontekście zagrożeń typu apokaliptycznego. Jest w nich ukryty niepokój. Pomimo statyczności i niemal matematycznej równowagi jego fotografie wywołują nastrój lęku i trwogi, chociaż nie ma na nich żadnych postaci i dramatycznych wydarzeń. (...) Prawie wszystkie fotografie Stanisława Wosia skierowane są ku przeszłości, i odnoszą się do podstawowych i najistotniejszych problemów egzystencjalnych każdego człowieka". Ostatni z artystów reprezentujących Polskę - Tomasz Konart związany jest z nurtem konceptualnym. Jego najnowszy, interdyscyplinarny projekt BRACIA I SIOSTRY obrazuje zagadnienia relacji czasu i pamięci. W każdym z jego zdjęć kryje się tysiące szczegółów, każde jest zbiorem fragmentów różnych nieodgadnionych całości. Taka sytuacja stwarza atmosferę niepokoju i powoduje poczucie zagubienia. Ten rodzaj fotografii każe nam spojrzeć wstecz z pokorą i ostrożnością dla szczegółów, by nie uronić niczego istotnego, gdyż to może całkowicie zmienić znaczenie tego co miało być utrwalone na zawsze. Dotyczy to nie tylko przedmiotów i krajobrazów, ale również i ludzi.

Wernisaż wystawy: 8 stycznia 2003, godz. 18:00.

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
Aleje Ujazdowskie 6, 00-461 Warszawa
tel. (+48 22) 628 76 83, 628 12 71-3, 628 64 08
fax (+48 22) 628 95 50
csw.art.pl