Podziemną "bibułę" - książki, prasę, plakaty, ulotki, kasety i sprzęt do drukowania - można obejrzeć na wystawie, dokumentującej działalność Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA, otwartej w środę w Warszawie, pod specjalnym namiotem na placu przed Politechniką Warszawską.

"4 czerwca 1989 roku wygraliśmy wybory parlamentarne - my - opozycja, my, podziemni wydawcy, drukarze, itd. Wydaje mi się, że rola prasy niezależnej, wydawnictw niezależnych w tym zwycięstwie była nie do przecenienia. I z tego to powodu wydało mi się istotnym, ażeby w dniu 4 czerwca zorganizować wystawę, która przypomni, że istniały wydawnictwa niezależne i że istniała Niezależna Oficyna Wydawnicza, której autorzy potem np. dostawali nagrody Nobla, że istniało takie wydawnictwo, które przełamywało monopol cenzury" - powiedział w środę współtwórca NOW-ej Mirosław Chojecki, jeden z organizatorów wystawy.

Jak dodał, chodziło też o to, aby pokazać atmosferę i ludzi tamtych lat - stąd na wystawie dużo zdjęć oraz sprzęt, z którego korzystali podziemni drukarze.

Tomasz Kuczborski - pomysłodawca wystawy powiedział, że na ekspozycji prezentowany jest nie tylko bogaty dorobek wydawniczy NOWEj, ale również to, w jaki sposób działali przeciwnicy Podziemnego Ruchu Wydawniczego. Drukarze byli represjonowani i osadzani w więzieniach. Brakowało wszystkiego, papieru i farby drukarskiej - dodał Kuczborski.

W latach 1977-1989 NOWA była największym w Polsce wydawnictwem niezależnym, które drukowało i wydawało poza cenzurą. Niezależna Oficyna Wydawnicza jako pierwsza wydała wszystkie dzieła Czesława Miłosza, jeszcze zanim otrzymał Nagrodę Nobla. Publikowała też książki, których nie chciano wydać oficjalnie , na przykład Miazgę Jerzego Andrzejewskiego, Małą Apokalipsę i Kompleks polski - Tadeusza Konwickiego.

W latach 1976-1989 wychodziło w podziemiu blisko 2.700 tytułów czasopism, wydano ponad 5 i pół tysiąca książek.

Wystawą Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA zainaugurowano w Warszawie Dni wolnego słowa. W tym roku, w ramach Dni wolnego słowa obok wystawy odbywać się będą spotkania i dyskusje panelowe, poświęcone dorobkowi wydawnictw niezależnych oraz podsumowaniu dokonań tego ruchu. W ramach obchodów, 12 czerwca odbędzie się spotkanie na temat współpracy wydawnictw niezależnych z Radiem "Wolna Europa". Wszystko zakończy się 14 czerwca "koncertem bardów" w sali Ratuszowej Pałacu Kultury, w którym udział wezmą m.in. Jacek Kleyff, Roman Kołakowski, Leszek Wójtowicz, Antonina Krzysztoń i inni.