Artur Żmijewski, "Świecie", 2009, kadr z filmu, dzięki uprzejmości artysty i Galerii Fundacji Foksal, Warszawa © Artur Żmijewski

Filmy i fotografie Artura Żmijewskiego (ur. 1966), wychodząc od obserwacji niezwykłych bądź wymyślonych sytuacji, badają granice norm panujących w społeczeństwie. Żmijewski rolę artysty utożsamia z zadaniem "prowokatora sytuacji", w swoich pracach podejmuje często polityczne strategie działania, tworząc scenariusze, których zadaniem jest wprowadzić ferment pośród pasywnych uczestników, których reakcje są następnie dokumentowane na filmach artysty. Prace Żmijewskiego penetrują często obszary historycznej traumy, koncentrując się zwłaszcza na grupach zmarginalizowanych i pozbawionych praw.

Na wystawie "Projects 91" Żmijewski prezentuje wybór prac z ostatnich lat, a także najnowszy projekt filmowy. Ostatni film artysty, Świecie, który swoją premierę będzie miał właśnie w MoMA, stanowi rejestrację cyklu zainscenizowanych i zorganizowanych przez artystę warsztatów, podczas których uczestników zachęca się do tworzenia sztuki. Żmijewski poprosił siedmiu polskich artystów z różnych stron kraju, aby podjęli artystyczną współpracę z pracownikami huty stali w Świeciu, małym miasteczku w Polsce całkowicie odciętym od centrów współczesnej sztuki. Dochodzi do spotkania, w efekcie którego hutnicy i artyści korzystając z urządzeń, sprzętu i materiałów dostarczonych przez sponsora, tworzą i montują rzeźby przeznaczone do użytku publicznego.

Projekt powstał w nawiązaniu do podobnych przypadków współpracy artystów i robotników, zwłaszcza działań, które podjęto pod koniec lat 60. w Elblągu - wtedy wspólna praca motywowana była utopijnymi ideałami społeczeństwa bezklasowego i potrzebą scementowania przymierza miedzy sztuką a przemysłem. Poprzez gest ponownego odegrania konkretnego momentu w artystycznej i politycznej historii Polski, Żmijewski uwypukla społeczne i polityczne różnice, które dzielą ludzi dzisiaj, zadając fundamentalne pytanie, czy różnice te można w ogóle przezwyciężyć.

W związku z wystawą, w sali Theater 2 MoMA pokaże też krótkie filmy Żmijewskiego. Otwierająca wystawę rozmowa z artystą zatytułowana "In Conversation: Artur Żmijewski and Yael Bartana" odbędzie się we wtorek, 27. października.

W programie projektu "Short Films by Artur Żmijewski" znalazły się:

• Berek / The Game of Tag (1999)
• Lekcja śpiewu 2 / Singing Lesson 2 (2002)
• Patricia (2007)
• Yolanda (2007)
• Oni / Them (2007).

Wszystkie filmy wyświetlane będą po polsku z angielskimi napisami. Czas trwania całości: około 90 min.

Wystawa czynna od 28 października 2009 do 1 lutego 2010.

Organizator: Connie Butler.
Wystawa odbywa się przy wsparciu Polish Cultural Institute w Nowym Yorku.

The Museum of Modern Art
Projects Gallery
11 West 53 Street
Nowy Jork, NY 10019