Jiři Kolař, "Collage", 1974, fot. MNWr

Wykonywane za pomocą maszyny do pisania rysunki Vladimira Preclika, "dźwiękowe" prace Milana Grygara czy poetyckie, papierowe reliefy Adrieny Šimotovej - to niektóre z prac prezentowanych na wystawie. W sumie można zobaczyć kilkadziesiąt grafik i rysunków autorstwa jedenastu czeskich artystów. Wszystkie dzieła pochodzą z kolekcji Janiny Ojrzyńskiej.

Większość twórców pokazywanych na wystawie należy do generacji urodzonej w latach dwudziestych XX wieku. To środowisko wyrosłe na gruncie przedwojennej awangardy, podsycanej bliskimi kontaktami z francuskimi artystami: kubistami, konstruktywistami, abstrakcjonistami. Bliskie im były takie założenia jak: kameralność, konkretyzm, funkcjonalność, prostota, znakomity warsztat i rzemieślnicza precyzja.

We wrocławskim Muzeum Narodowym można zobaczyć m.in. prace dwóch najwybitniejszych artystów czeskich XX wieku - Jiři'ego Kolařa i Stanislava Kolibala.

"W sztuce Kolařa wszelkie gatunkowe granice są przekraczane, wszelkie środki i metody artystyczne są dozwolone, wszelkie prawa estetyczne gwałcone z ogromnym temperamentem i nieokiełznaną fantazją" - pisze Janina Ojrzyńska.

Prezentowana jest tylko jedna praca Kolařa - collage, w którym w miejsca wycięte z reprodukcji obrazu, artysta wkleił części mapy Europy, uzyskując w ten sposób inny wymiar - w sensie dosłownym i filozoficznym.

Wyjątkowe miejsce w kolekcji przekazanej wrocławskiemu muzeum zajmuje także zbiór trzydziestu Strojokreseb czyli maszynorysunków Vladimira Preclika. Są to rysunki tworzone na maszynie do pisania, pisane od góry do dołu jak list.

"Rzadko zwracamy uwagę na formę artystyczną liter, a ich kształt interesuje nas tylko w szkole podstawowej. Później chodzimy po świecie z okularami, jakie nam założył nasz zawód - to moje okulary rzeźbiarza widzą zbiegowiska liter na podobieństwo rzeźb" - pisał artysta w tekście "Strojokresby".

Na uwagę zasługują też prace Milana Grygara, jednego z najbardziej konsekwentnych twórców współczesnej sztuki czeskiej, i Adrieny Šimotovej - artystki związanej z kręgiem emocjonalnego surrealizmu. Grygar stworzył własny "poetycko-dźwiękowy" program artystyczny, polegający na badaniu relacji zachodzących między zapisem malarskim i graficznym a dźwiękiem powstającym w czasie pracy nad dziełem. Wśród jego prac są obrazy wystukiwane drewnianym, umoczonym w farbie klockiem prezentowane jednocześnie w zarejestrowanym dźwiękiem. Adriena Šimotová własne refleksje, szczególnie intensywne po stracie męża, a potem syna, wyraża abstrakcyjnymi lub imitującymi maskę reliefami z pogniecionej bibuły. Jej prace z perforowanych, gniecionych umyślnie kartek mają w sobie niezwykłą delikatność, piękno i zmysłowość.

Kuratorka: Magdalena Szafkowska.

Wystawa czynna od 8 lutego do 14 marca 2010.Źródło: informacja prasowa