Władysław Bartoszewski, fot. Adam Guźmierski

Profesor Władysław Bartoszewski - polityk, historyk, dziennikarz, pisarz - 19 lutego 2012 obchodzi swoje 90. urodziny.

Profesor Bartoszewski to polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz, więzień Auschwitz, żołnierz Armii Krajowej, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, uczestnik Powstania Warszawskiego, dwukrotnie minister spraw zagranicznych, kawaler Orderu Orła Białego, obecnie sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Jubileusz 90-lecia urodzin Władysława Bartoszewskiego odbędzie się 19 lutego 2012 na Zamku Królewskim w Warszawie. Na 28 lutego w warszawskim kinie "Kultura" planowana jest premiera filmu "Bartoszewski-Droga" w reżyserii Artura Więcka "Barona".

Z jubileuszem zbiegło się wydanie kolejnej książki Bartoszewskiego. Tom "Wiosna jesienią. Październik'56" opatrzony podtytułem "Moje środowisko niepokorne 1955-63. Marzenia, nadzieje, rzeczywistość" to zbiór rozmów Bartoszewskiego z Michałem Komarem. Bartoszewski opowiada o ludziach, którzy znacząco wpłynęli na jego życie, ale też mieli udział w kształtowaniu polskiej polityki, kultury i historii przez kilka pierwszych lat po październiku 1956 roku m.in. o Stefanie Kisielewskim, Zofii Lewinównie, Marku Edelmanie, Janie Józefie Lipskim, Aleksandrze Kamińskim, Pawle Jasienicy.

Odwilż gomułkowska, nazywana także polskim październikiem, październikiem 1956 lub odwilżą październikową to fala zmian polityki wewnętrznej PRL-u. W październiku 1956 roku do władzy doszedł Władysław Gomułka, który w jednym z pierwszych przemówień potępił stalinizm i zapowiedział reformy, mające na celu demokratyzację ustroju politycznego. Uwolniono część więźniów politycznych i duchowieństwa, w tym kard. Stefana Wyszyńskiego. Był to czas, w którym wielu Polaków liczyło na liberalizację skostniałego systemu, zwiększenie wolności obywatelskich i wolności słowa.

Bartoszewski we wstępie do książki pisze:

"Obecny tom poświecony jest oddechowi zaczerpniętemu w płuca i próbie odnalezienia się polskiej inteligencji, do której należałem, w nowej rzeczywistości, kiedy się budziła nadzieja, że coś się da zrobić."

On sam odbierał popaździernikową odwilż tym mocniej, że niedługo przedtem, w marcu 1954 roku, sam wyszedł z więzienia.

"W najnowszej historii Polski ostatnich trzech pokoleń bardzo ważną rolę odegrał rok 1956. Jego znaczenie polegało na tym, że po śmierci Stalina i Berii w ciągu niewielu miesięcy u nas właśnie zarysowała się gotowość do daleko idącego zaangażowania ludzi na rzecz testowania granic możliwości, na rzecz rozszerzenia granic wolności. Wyszedłem z murów, jak żartowałem - z klatki na wybieg, który jest ogrodzony, zabezpieczony i z którego można w każdej chwili być cofniętym do klatki. A na tym wybiegu człowiek tyle zje, ile mu pozwolą, tyle pooddycha świeżym powietrzem, ile mu pozwolą, ale w każdej chwili pozwolenie może być cofnięte. Moje własne doświadczenia i moja własna sytuacja były doświadczeniami i sytuacją pars pro toto bardzo znacznej części Polaków. I to mnie ośmiela do refleksji, do wracania do tych doświadczeń i poprzez sylwetki ludzi, których już nie ma między nami, do przypomnienia, jaką rolę dogrywali w kształtowaniu nie tylko moich poglądów, ale w wielu przypadkach zachowań innych ludzi, których motywowali do czegoś dobrego" - pisze Bartoszewski.

Książka "Wiosna jesienią. Październik '56" ukazała się w serii "Na dwa głosy" nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN.

Czas i miejsce wydarzeń:

• 19 lutego 2012: Zamek Królewski w Warszawie - jubileusz 90-lecia urodzin Władysława Bartoszewskiego;
   
• 28 lutego 2012: kino "Kultura" w Warszawie - premiera filmu "Bartoszewski-Droga" w reżyserii Artura Więcka "Barona".

Władysław Bartoszewski jest autorem ponad 40 książek i blisko 1,5 tys. artykułów, przede wszystkim poświęconych Powstaniu Warszawskiemu, stosunkom polsko-żydowskim i polsko-niemieckim. Pisał o sprawach drażliwych lub o takich, o których w obiegu oficjalnym cenzura w bloku wschodnim nie pozwalała pisać. W 1962 roku ukazały się: "Konspiracyjne Varsaviana poetyckie 1939-44" wydane w Warszawie. W Krakowie w 1967 "Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945", zaś w 1974 "1859 dni Warszawy".

Źródło: PAP, materiały własne