Isabelle Huppert podczas prób do "Un Tramway" w Odeonie, fot. Pascal Victor/Odeon

Polski reżyser wystawia we Francji Tramwaj zwany pożądaniem według dramatu Tennessee Williamsa. Premiera odbędzie się 4 lutego w paryskim teatrze Odéon. W rolach głównych wystąpią: Isabelle Huppert i Andrzej Chyra.

W materiałach Odéonu widowisko zapowiadane jest jako jedno z najbardziej oczekiwanych europejskich przedsięwzięć roku. A jej twórca przedstawiany jako zdolny uczeń i asystent największych reżyserów światowego teatru: Giorgia Strehlera, Ingmara Bergmana, Petera Brooka i Krystiana Lupy. Dziś, jak oceniają twórcy strony internetowej teatru - sam Warlikowski jest jednym z najważniejszych i najbardziej wyrazistych reżyserów w Europie.

Teatr z dumą podkreśla pozyskanie do obsady Isabelle Huppert. Aktorki, która niezmiernie rzadko zamienia plan filmowy na scenę - jedynie wtedy, gdy widzi szanse na podjęcie artystycznego wyzwania. A taką wydaje jej się rola Blanche DuBois.

Jej partnerem w roli Stanleya Kowalskiego będzie Andrzej Chyra. Wspomniano jego role: Roya Cohna w Aniołach w Ameryce Kushnera w reżyserii Warlikowskiego i w filmowym dramacie historycznym Katyń w reżyserii Andrzeja Wajdy. Polski aktor uważa to przedstawienie za wielką przygodę, nie tylko z powodu pracy ze słynną francuską aktorką. Wyznał, że po raz pierwszy będzie grać na scenie w języku francuskim, którego dopiero zaczyna się uczyć.

Tramwaj zwany pożądaniem to historia opowiadana z punktu widzenia nadwrażliwej, znerwicowanej nauczycielki języka angielskiego Blanche DuBois. Przybywa do Nowego Orleanu, gdzie przez pewien czas ma zamiar mieszkać u siostry Stelli. Plan spotyka się jednak z dezaprobatą męża Stelli, Stanleya Kowalskiego, człowieka gwałtownego i nieokrzesanego. Jego niechęć do Blanche zwiększa się z każdym dniem, gdy ta wyśmiewa jego prostacki język i brak manier. Wkrótce odkrywa i cynicznie wykorzystuje wstydliwą tajemnicę Blanche. Konfrontacja przeciwstawnych charakterów obojga, w nieustannym emocjonalnym i erotycznym napięciu, zmierza prosto ku tragedii.

Tramwaj... to najsławniejszy tekst Tennessee Williamsa. Napisany w 1947 r. i wtedy też wystawiony na Broadwayu przez Elię Kazana, przyniósł autorowi światowy rozgłos. Cztery lata później reżyser dokonał ekranizacji sztuki. Film Kazana okazał się kasowym przebojem. Nominowany do Oscara w 14 kategoriach otrzymał cztery statuetki, z których trzy przypadły aktorom: Karlowi Maldenowi (Mitch), Kim Hunter (Stella) oraz Vivien Leigh, która jako Blanche DuBois zastąpiła Jessikę Tendy, grającą tę postać na scenie. Rola Stanleya Kowalskiego okazała się natomiast początkiem spektakularnej kariery Marlona Brando.

Théâtre de l'Odéon w Paryżu to jeden z najstarszych teatrów francuskich. Wzniesiony w latach 1779-1782, w 1841 r. uzyskał rangę drugiego Teatru Narodowego. W 1946 r. przyłączono go do Komedii Francuskiej. W latach 1959-1968 przemianowany został na Théâtre de France. Zdewastowany podczas rozruchów majowych 1968 r., odzyskał swą świetność wraz z nową nazwą Théâtre National de l'Odéon (1970).

Na jego scenie odnosili sukcesy wybitni twórcy. Tu m.in. debiutowała Sara Bernhardt i występował Jean-Louis Barrault, kierujący tym teatrem w latach 1959-1968. Odéon wyspecjalizował się w wystawianiu sztuk nowoczesnych, a nawet nowatorskich.

W grudniu 2007 r. Warlikowski pokazywał na tej scenie przedstawienie Krum Hanocha Levina, które dwa lata wcześniej gościło już we Francji na Festiwalu w Awinionie. Do Francji przywoził także m.in. Oczyszczonych, Dybuka i Anioły w Ameryce. W 2003 r. w Théâtre National w Nicei wystawił Sen nocy letniej Szekspira. Polski reżyser zdaje się być dobrze zadomowiony głównie w Operze Paryskiej, gdzie inscenizował Ifigenię w Taurydzie Glucka (2006), Sprawę Makropulosa Janaczka (2007), Parsifala Wagnera (2008) i Króla Rogera Szymanowskiego (2009).

Polska premiera przedstawienia odbędzie się 12 kwietnia na inaugurację 30. Warszawskich Spotkań Teatralnych; pozostałe pokazy: 13 i 14 kwietnia.

• Un Tramway na podstawie Streetcar Named Desire
  autor: Tennessee Williams
  tłumaczenie: Wajdi Mouawad
  adaptacja: Krzysztof Warlikowski, Wajdi Mouawad, Piotr Gruszczyński
  reżyseria: Krzysztof Warlikowski
  scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak
  światło: Felice Ross
  muzyka: Paweł Mykietyn
  występują: Isabelle Huppert, Andrzej Chyra, Yann Collette, Renate Jett, Cristian Soto, Florence Thomassin
  
  Théâtre de l'Odéon w Paryżu
  Place de l'Odeon, 75006 Paryż
  premiera: 4 lutego 2010
  kolejne przedstawienia: 5 lutego - 3 kwietnia 2010
  
  produkcja: Théâtre de l'Odéon w Paryżu i Nowy Teatr w Warszawie
  oraz Grand Theatre de Luxembourg, De Koninklijke Schouwburg den Haag, Holland Festival – Amsterdam, Comedie de Geneve, Emilia Romagna Teatro Fondazione, Berliner Festspiele, MC2: Grenoble.

Źródło: www.theatre-odeon.fr, www.nowyteatr.org.