Sztuki wizualne

"W kręgu Schulza"

Sztuki wizualne

Łódź,  23.04.2004 - 20.05.2004
Kiejstut Bereźnicki, Bez tytułu
Wystawa W KRĘGU SCHULZA jest wędrówką po świecie wyobraźni Brunona Schulza (1892-1942), znakomitego prozaika (SKLEPY CYNAMONOWE, SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ, MESJASZ), rysownika i grafika, w której udział biorą współcześni polscy artyści: Kiejstut Bereźnicki, Roman Cieślewicz, Edward Dwurnik, Andrzej Dudziński, Statys Eidrigevičius, Janusz Kapusta, Franciszek Maśluszczak, Rafał Olbiński, Henryk Sawka, Ella Schulz-Podstolska, Franciszek Starowieyski, Wojciech Siudmak, Henryk Waniek. W ramach ekspozycji prezentowane są także fragmenty filmów: SANATORIUM POD KLEPSYDRĄ Wojciecha Hasa (więcej informacji na temat filmu), FRANZ KAFKA Piotra Dumały oraz scenografia Allana Starskiego do filmu Jensa Carla Ehlersa REPUBLIKA MARZEŃ.

Niezwykły świat Schulzowskiej prozy, ściśle spleciony z jego twórczością rysunkową i graficzną, stał się źródłem inspiracji wielu współczesnych twórców, jest kłębkiem z którego oni snują swoje opowieści, wplatając w nie świat własnych wizji i metafor. Z dorobku Kiejstuta Bereźnickiego na wystawę wybrano dwa jego obrazy i cztery rysunki prezentujące koloryt żydowskich miasteczek istniejących na pograniczu dwóch kultur, znakomicie korespondujący z klimatem Drohobycza, w którym Bruno Schulz się urodził, spędził większość życia i tragicznie zginął. Roman Cieślewicz w powstałych w 1963 roku dwunastu fotomontażach (cztery z nich znajdują się na wystawie) odniósł się do konkretnych postaci i zdarzeń z schulzowskich opowiadań. Tworząc je, artysta posłużył się fragmentami zdjęć, różnymi elementami z epoki (karty pocztowe, druki reklamowe, opakowania handlowe) nawiązującymi do galicyjskich realiów okresu międzywojennego. Połączył je w nowe figuracje, tak, by powstał komunikat plastyczny będący nie ilustracją, lecz odpowiednikiem prozy Schulza, uwzględniającym jej złożoność i specyfikę. Twórczość autora SKLEPÓW CYNAMONOWYCH stała się dla Cieślewicza rodzajem olśnienia, odkrycia, bez którego jego dalsza droga artystyczna ukształtowałby się zupełnie inaczej. Podobnie jest w przypadku twórczości Franciszka Maśluszczaka, który podkreśla że to właśnie lektura dwu tomów opowiadań pisarza z Drohobycza wskazała mu drogę ku wolności artystycznej, nauczyła samodzielnego myślenia, odpowiedzialności za siebie i wreszcie zmieniła w sposób zasadniczy spojrzenie na wiele spraw, zrodziła bunt przeciw akademizmowi w sztuce, utrwalanym przez szkołę tematom i kompozycjom. Andrzej Dudziński wypełnił swe prace symbolicznymi, często dowcipkującymi zwierzętami. Niektóre z nich, zwłaszcza ptak Dudi oraz Pokrak, jak uważa ich autor, mają swoich krewnych na kartkach opowiadań Brunona Schulza. Dudziński, podobnie ja Schulz, wchodząc w brzydotę i pokraczność, wyzwala piękno i urok ukryty w codzienności. Dla Allana Starskiego spotkanie z twórczością Schulza było dużym wyzwaniem podczas pracy nad filmem REPUBLIKA MARZEŃ przygotowywanym z reżyserem Jensem Carlem Ehlersem. Wyobraźnia Schulza okazała się bardzo trudna do przełożenia na obraz filmowy. Przygotowania do filmu poprzedzone zostały dokładnym rozpoznaniem miejsc jego obecności: Drohobycza i Truskawca, cmentarza żydowskiego, synagogi, ulic, szkoły w której uczył. Przestrzenie, w których starał się Allan Starski umiejscowić Brunona Schulza pozwoliły mu zbliżyć się do jego prozy. Inaczej proces oddania wewnętrznej retrospekcji wygląda w filmie Piotra Dumały FRANZ KAFKA (więcej informacji na temat filmu...). Reżysera tego znakomitego filmu animowanego interesuje świat, który rozgrywa się w psychice bohatera schulzowskiej prozy, to, co się działo w jego myślach i nastrojach.

Miasto Schulza stało się tematem obrazu Edwarda Dwurnika DROHOBYCZ z cyklu PODRÓŻE AUTOSTOPEM. Pisarz w swojej twórczości nie przedstawiał rodzinnego miasteczka dosłownie, stało się ono raczej archetypem miasta w którym toczy się akcja jego opowiadań. Wprowadził w nie jednak liczne realia, jak rynek, park miejski, ulicę Stryjską (Krokodyli), klasztor Bazylianów, Teatr Miejski, ulicę Podwale. Drohobycz Dwurnika też jest miastem odmaterializowanym, zatopionym w błękicie, kolorze o którym Wasilly Kandinsky napisał, że: "wiąże człowieka z nieskończonością i wyzwala w nim potrzebę czystości i pragnienie ponadnaturalnego".

Wernisaż wystawy: 22 kwietnia 2004, godz. 17:00.

Podobne

Muzyka Leszek Możdżer gra Komedę w Czarnym Diamencie

Muzyka Kopenhaga, 11.02.2012

11 lutego w ramach festiwalu jazzowego Winter Jazz Festival, w prestiżowej kopenhaskiej sali...

Teatr "Słownik chazarski. Dzieci snów" Pawła Passiniego

Teatr Opole, 11.02.2012

Powieść serbskiego pisarza Milorada Pavicia - uznana za arcydzieło porównywane z utworami Borgesa...

Przejdź do kalendarza wydarzeń

Z bazy wiedzy

Literatura Noblowski tydzień Wisławy Szymborskiej, Sztokholm 1996

"W osobie Wisławy Szymborskiej Akademia Szwedzka pragnie uczcić przedstawiciela poezji. Poezji jako...

Przejdź do bazy wiedzy