Pierwszym domem wybudowanym w stylu zakopiańskim była willa "Koliba", zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza, zbudowana w latach 1892-94, stojąca przy ul Kościeliskiej w Zakopanym. Znajdujące się dzisiaj w budynku muzeum przybliża zwiedzającym styl zakopiański, inspirowany regionalną sztuką Podhala.

O idei stylu zakopiańskiego Stanisław Witkiewicz pisał: "Szło nie o zbudowanie jeszcze jednej pięknej i typowej chaty, szło o co innego: o zbudowanie domu, w którym by były rozstrzygnięte wszelkie wątpliwości co do możności pogodzenia ludowego budownictwa z wymogami bardziej złożonych i wyrafinowanych potrzeb wygody i piękna, domu, który by z góry odpierał wszelkie zarzuty i rozbrajał wszelkie uprzedzenia, który by dowiódł, że można mieć dom i mieszkanie w stylu zakopiańskim, będąc pewnym, że się dom nie zawali, być w nim zabezpieczonym od słót, wichrów i chłodów, mieć wszelkie wygody, a jednocześnie być otoczonym atmosferą piękna i w dodatku polską."

Stanisław Witkiewicz (1851-1915) był człowiekiem o wielu talentach - krytykiem i teoretykiem sztuki, architektem, malarzem, powieściopisarzem, dziennikarzem, znanym głównie jako twórca stylu zakopiańskiego. Zrealizował kilka oryginalnych budowli zakopiańskich, m.in.: "Dom pod Jedlami" na Kozińcu, kaplicę na Jaszczurówce, willę "Okszę" przy Zamojskiego, gmach Muzeum Tatrzańskiego, kaplicę św. Jana Chrzciciela w kościele parafialnym p.w. Świętej Rodziny na Krupówkach, kapliczkę rodziny Korniłowiczów w Bystrem. Kolejnym wybitnym architektem, propagującym styl zakopiański, był Jan Witkiewicz-Koszyc (1881-1958), projektant m.in. willi "Witkiewiczówka" przy ul. Antałówka w Zakopanem, tzw. "Chaty" dla Stefana Żeromskiego w Nałęczowie, willi w Wiśle, Konstancinie i Milanówku pod Warszawą.

W architekturze Podhala styl zakopiański obowiązywał przez wiele lat. Do dzisiaj setki pensjonatów, willi i góralskich domów korzysta z wzorca witkiewiczowskiej architektury. Styl zakopiański rozpowszechnił się również poza Podhalem. W środowisku warszawskim pojawiły się próby jego zaadaptowania do budownictwa murowanego, m.in. projekty dworców kolejowych Czesława Domaniewskiego, kamienica przy ul. Chmielnej 30. W 1900 roku młody krakowski architekt Franciszek Mączyński projektem willi w stylu zakopiańskim wygrał międzynarodowy konkurs architektoniczny paryskiego pisma "Moniteur des Architectes".

Na wystawie STYL ZAKOPIAŃSKI W ARCHITEKTURZE POLSKIEJ zgromadzono fotografie obiektów wzniesionych w stylu zakopiańskim w Zakopanem, na Podhalu, jak i w innych regionach Polski.