Aleksandar Battista Ilić (we współpracy z Ivaną Keser i Tomislavem Gotovacem), z cyklu "Sztuka weekendowa: chwała wzgórzom", 1995-2005, © Aleksandar Battista Illić

Na wystawie sproblematyzowane zostały trzy główne i przenikające się wątki: przemiany przemysłu, rozszerzony charakter współczesnej produktywności oraz praca i ekonomia artysty.

Na ile współczesne praktyki artystyczne - polegające m.in. na przetwarzaniu znaczeń i obrazów - związane są z aktualnymi przemianami kapitalizmu? Punktem wyjścia dla wystawy "Robotnicy opuszczają miejsca pracy" są współczesne przemiany pracy i produkcji, które badacze łączą z globalnym rozwojem społeczeństwa informacyjnego, sektora usług i ekonomii opartej na wiedzy.

Zysk można generować, przetwarzając informacje, obrazy, inicjując społeczne interakcje. Praca wkracza w obszary, od których kiedyś była oddzielana: czasu wolnego, rozrywki, doznań estetycznych, społecznego zaangażowania, politycznej akcji czy zajęć domowych.

Na wystawie sproblematyzowane zostały trzy główne i przenikające się wątki: transformacja przemysłu, poszerzony charakter współczesnej produktywności oraz praca i ekonomia artysty. I tak np. Harun Farocki skomponował swoją instalację ze scen z historii kina, które pokazują robotników opuszczających fabrykę: poczynając od pierwszego filmu braci Lumière aż po Tańcząc w ciemnościach. Filmowi robotnicy opuszczają swoje miejsca pracy i wkraczają do współczesnych fabryk, dla których modelem są m.in. muzea.

Mona Vătămanu i Florin Tudor konfrontują się ze zdegradowanymi resztkami po ciężkim przemyśle, niegdyś ideologicznym fundamencie gospodarczym ich rodzimej Rumunii. Stawiają jednocześnie pytania o niepewną przyszłość ekonomii postkomunistycznej włączoną obecnie w globalny kapitalizm.

Współczesna praca obejmuje większość sfer życia, odnosi się do wspólnych wszystkim zdolności, takich jak posługiwanie Natomiast Martha Rosler, konstruując alternatywny alfabet kobiety w kuchni, wydobywa niewidoczną, pozostającą w sferze prywatnej pracę domową jako część ekonomii.

Kwestia społecznej funkcji sztuki to punkt wyjścia dla projektu Świecie Artura Żmijewskiego. Polegał on na współpracy artystów i robotników na zorganizowanych przez artystę warsztatach. W czasie kolektywnego tworzenia rzeźby uczestnicy zastanawiają się: co znaczy dziś być robotnikiem? Czy po 1989 roku jest on bardziej podmiotem czy przedmiotem przemian społecznych i politycznych?

Na wideo Škartu amatorski chór, założony przez artystów po wojnie bałkańskiej, śpiewa w fabryce imienia Tito socjalistyczną piosenkę o budowie Jugosławii. Występ chóru, który dawniej stanowił ornament władzy, dziś - w innym kontekście - przywołuje raczej idee wspólnej pracy, solidarności i egalitaryzmu, a dawna fabryka im. Tito staje się znów aktywna dzięki sztuce.

Z kolei Miklos Erkhardt stworzył propozycję dla bezrobotnych mieszkańców osiedla Havanna na przedmieściach Budapesztu. Artysta uruchomił rodzaj nieformalnego biura, do którego mieszkańcy postkomunistycznego osiedla mieli zgłaszać pomysły na wyjście z patowej sytuacji.

Podczas wystawy powstają dwa nowe projekty: Janek Simon realizuje wyprawę do Nigerii, m.in. do Alaba International Market w Lagos - miejsca, do którego wysyłany jest zużyty sprzęt komputerowy i śmieci z całego świata. Tam podlegają one dalszej obróbce i wchodzą w nowe, nieformalne obiegi ekonomiczne. W efekcie podróży artysty powstaje rozwijająca się przez czas trwania wystawy instalacja.

Drugi projekt, Dzieje bomby Romana Dziadkiewicza, nawiązuje tytułem i karkołomnym zagęszczeniem motywów do modernistycznej powieści Andrzeja Struga Dzieje jednego pocisku. W instalacji, nakładające się na siebie obszary pracy, zabawy i walki, osiągają zagęszczenie mieszanki wybuchowej.

Artyści: Joseph Beuys, Rafał Bujnowski, Roman Dziadkiewicz, Miklós Erhardt, Harun Farocki, Aleksandar Battista Ilić (we współpracy z Ivaną Keser i Tomislavem Gotovac) Kristina Inčiūraitė, Piotr Jaros, Ali Kazma, Jean-Luc Moulène, Frédéric Moser & Philippe Schwinger, Peter Piller, Martha Rosler, Mika Rottenberg, Janek Simon, Škart, Mladen Stilinović, Mona Vătămanu & Florin Tudor, Ingo Vetter, Artur Żmijewski, Haegue Yang.

Kuratorka: Joanna Sokołowska.

Projekt "Robotnicy opuszczają miejsca pracy" stanowi rozwinięcie problemów zasygnalizowanych na wystawie "Arbeiter verlassen die Arbeitsstätte", która odbyła się w Galerie für Zeitgenössische Kunst w Lipsku w 2009 roku.

Otwarcie: 6 lipca 2010, godz. 18:00.
Wystawa czynna do 5 września 2010.Źródło: informacja prasowa