Fot. materiały prasowe

Polski neonowy boom rozbłysnął i przygasł wraz z dwoma niezwykłymi przełomami w dziejach powojennej Polski.

Wszystko zaczęło się krótko po odwilży 1956 roku, kiedy to kraj po latach stalinizmu zaczął się unowocześniać. W krajobrazie polskich miast pojawiła się nie tylko modernistyczna architektura - nocne ulice i place rozbłysły dziesiątkami świetlistych znaków. Neonowe szyldy i reklamy stawały się drogowskazami, wyznaczającymi charakterystyczne punkty w nocnym pejzażu miasta. Często projektowane przez najlepszych grafików czyniły z miasta żywą galerię świetnej typografii i niezwykłego wzornictwa, których znakami rozpoznawczymi były umiar, lekkość, klarowna kompozycja i charakterystyczna, miękka linia kreślona szklaną rurką wypełnioną świecącym gazem.

Ich zmierzch zaczął się zaraz po 1989 roku. Neony często traciły właścicieli, zastępowano je tanią, masową reklamą, która musiała nadążyć za ilością towarów, usług i firm nagle pojawiających się na rynku.

Współczesne polskie miasta migoczą tandetnym plastikiem, połyskują halogenowym światłem podświetlonych billboardów, pod kolorowymi płachtami reklam znikają całe budynki. Gdzieniegdzie można jednak dostrzec cudownie ocalałe reklamowe perełki - graficzne dzieła sztuki, których artystyczną wartość potrafimy docenić dopiero teraz, kiedy zachowało się ich tak niewiele.

Wystawa "Polski neon" Ilony Karwińskiej jest jednym z najciekawszych przedsięwzięć odkrywających na nowo fenomen polskich neonów lat 60. i 70. Artystka na co dzień mieszka i pracuje w Londynie. Na niezwykłość neonów zwrócili uwagę jej angielscy znajomi, których zabrała w odwiedziny do Polski w grudniu 2005 roku. Zaczęła dokumentować warszawskie neony w połowie 2006 roku, w kolejnych latach rozszerzając pole zainteresowań na całą Polskę.

Fotografie Ilony Karwińskiej to nie tylko dokumentacja znikającego świata dawnej reklamy, to niezwykła wyprawa w świat świetnej grafiki, która dziś powoli doczekuje się nobilitacji (podobnie jak wartościowa architektura z lat 1945-89), zyskując uznanie godne dzieł sztuki.

Wystawa w Muzeum Architektury jest kolejną odsłoną "Polskiego neonu", ale pierwszą, na której oprócz neonów warszawskich zaprezentowane zostaną najciekawsze przykłady z innych polskich miast, m.in. Katowic, Krakowa, Poznania, czy Wrocławia.

Obok zdjęć najbardziej znanych polskich neonów, prezentowanych w formie klasycznych, wielkoformatowych odbitek oraz podświetlanych kasetonów, zobaczyć można prawdziwe neony. Są to między innymi: uratowane przez artystkę "Kino Praha" (pochodzące ze zburzonego w 2004 roku budynku kina), szlaczek z "Tkanin Dekoracyjnych" (do niedawna zdobiący sklep z dywanami oraz tkaninami na ul. Nowowiejskiej) i odnowiony "Berlin" (wiszący nad sklepem ze sprzętem elektrycznym, a wcześniej z upominkami przy ul. Marszałkowskiej). Prezentowany jest także neon "Ambasador" pochodzący z restauracji o tej nazwie, mieszczącej się niegdyś w Alejach Ujazdowskich.

Ukoronowaniem i podsumowaniem zainteresowania warszawskimi neonami był wydany w grudniu 2008 roku album "Warszawa. Polski neon". Kolejna książka, prezentująca również neony z innych miast, jest obecnie w przygotowaniu. Premiera planowana jest na wiosnę.

Kurator: Michał Duda.

Otwarcie: 5 maja 2010, godz. 17:00.
Wystawa czynna do 13 czerwca 2010.Źródło: informacja prasowa