Wystawa ORZEŁ I TRZY KORONY. SĄSIEDZTWO POLSKO-SZWEDZKIE NAD BAŁTYKIEM W EPOCE NOWOŻYTNEJ (XVI-XVIII WIEK) jest kolejnym wielkim pokazem prezentującym historyczne związki Polski z sąsiadami. Nasze stosunki ze Szwecją układały się bardzo różnie. Mieliśmy wspólnych królów, toczyliśmy zażarte, krwawe wojny. Obecna wystawa, zrealizowana we współpracy z muzeami i kolekcjami szwedzkimi oraz polskimi, możliwie szeroko zarysowała dzieje trudnego sąsiedztwa Polski i Szwecji.

We wstępie do imponującego katalogu wystawy prof. Andrzej Rottermund, dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie, napisał: "Wystawa, podzielona na pięć części, ukazuje zarówno problemy historyczne, jak i artystyczne, podkreślając te momenty w historii, gdy stykały się losy Polski i Szwecji. W epoce nowożytnej oba sąsiadujące przez Bałtyk państwa zbliżyły się do siebie dzięki związkom dynastycznym zapoczątkowanym przez małżeństwo Jana, księcia Finlandii (późniejszego króla Szwecji Jana III) z Katarzyną Jagiellonką.Wydarzenie to oraz prezentacja obu dynastii - Wazów i Jagiellonów - stanowią treść pierwszej części wystawy. Kolejny temat to przeszło osiemdziesięcioletni okres panowania Wazów na tronie polskim, trwającym od momentu wstąpienia na tron w 1586 roku Zygmunta III - syna Jana III i Katarzyny, do abdykacji w 1668 roku króla Jana Kazimierza.Czas ten, pod względem politycznym skomplikowany i nierzadko trudny, budzący kontrowersje i rozmaicie oceniany przez historyków, stanowił źródło inspiracji artystycznej dla późniejszych pokoleń i do dziś jest żywy w świadomości Polaków, zwłaszcza dzięki literaturze. Eksponaty pokazywane na wystawie akcentują ważne wydarzenia polityczne epoki, dają wyobrażenie o działalności Zygmunta III i jego synów na polu architektury, sztuk plastycznych i sztuki zdobniczej, świadczą też o wysokiej klasie artystycznej królewskich zamówień i fundacji. Oddzielnym, obszernym tematem wystawy jest trudny i tragiczny w skutkach czas wojen polsko-szwedzkich prowadzonych w wieku XVII i na początku XVIII, począwszy od walk w Inflantach, poprzez wojnę w Prusach, "potop" szwedzki i zmagania podczas wojny północnej. Wystawę zamyka prezentacja sylwetek monarchów oświeceniowych Gustawa III i Stanisława Augusta, podkreślając typową dla epoki postawę obydwu władców - opiekunów nauki i sztuki, kolekcjonerów, inicjatorów przemysłu artystycznego - i ukazująca zbieżność ich działań i zainteresowań."

Na wystawie zgromadzono ponad 400 eksponatów, wśród których blisko 150 pochodzi ze zbiorów szwedzkich. Są wśród nich m.in.: PORTRET FAMILII JAGIELLOŃSKIEJ - obraz z pracowni Lucasa Cranacha młodszego, PORTRET KONNY ZYGMUNTA III z pracowni Petera Paula Rubensa, PORTRET GUSTAWA II ADOLFA, zwany PORTRETEM W STROJU POLSKIM - pędzla Matthäusa Meriana starszego, PORTRET KAROLA X GUSTAWA autorstwa Sebastiena Bourdona, zbroja paradna Zygmunta Augusta wykonana w norymberskiej pracowni Kunza Lochnera, słynna ROLKA SZTOKHOLMSKA upamiętniająca wjazd do Krakowa w 1602 roku Konstancji Austriaczki, drugiej żony Zygmunta III Wazy, chorągiew królewska Zygmunta III, polska KSIĘGA TURNIEJOWA z drugiej połowy XVI w., rysunek Erika Dahlberga ukazujący Panoramę Warszawy z 1656 r., kilkanaście przepięknych obiektów sztuki złotniczej i jubilerskiej, dwa złote puchary w kształcie globusa Ziemi i globusa Nieba, wykonane w warsztatach norymberskich w latach 1618-1620. Ponadto zaprezentowany został ekwipunek wojenny, wiele znakomitych przykładów broni białej i palnej, cyrkiel okrętowy i uchwyty do torby marynarskiej z poroża jelenia pochodzące ze szwedzkiego okrętu wojennego SOLEN, który zatonął w czasie bitwy morskiej pod Oliwą w listopadzie 1627 r., a także dokumenty, rysunki, grafika i medale, komentujące poszczególne wydarzenia kampanii wojennych.

Wystawie towarzyszy obszerny polsko-angielski katalog, zawierający eseje autorstwa polskich i szwedzkich badaczy poświęcone problemom historycznym i artystycznym oraz informacje na temat prezentowanych na wystawie zabytków i ilustracje wszystkich eksponatów.

Honorowymi gośćmi wernisażu wystawy ORZEŁ I TRZY KORONY byli król Szwecji Karol Gustaw XVI i królowa Sylwia.

Zamek Królewski
pl. Zamkowy 1, Warszawa
tel. (+48 22) 65 72 170
www.zamek-krolewski.art.pl