fot. Marek Dusza

14 marca 2010 roku w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej odbędzie się premiera operyOresteia Iannisa Xenakisa w reżyserii Michała Zadary. Będzie to debiut operowy laureata Paszportu "Polityki" 2008 oraz pierwsza realizacja dzieła greckiego kompozytora w Polsce.

Oresteia w interpretacji Zadary będzie metaforą losów Polski.

" 'Oresteia' ma opowiedzieć o źródle naszej tożsamości politycznej. W dziwny sposób, to źródło jest identyczne zeźródłem demokracji ateńskiej, jak je przedstawia Ajschylos - państwo wyłania się z wielkiej wojny, którą niby wygrało, ale która spowodowała zniszczenie całego kraju. Po niej nastąpił okres brutalnych morderstw i zdrad, a następnie zrezygnowaliśmy z prawa zemsty na oprawcach po to, by żyćw dobrobycie i spokoju. W przypadku Aten jest to wojna trojańska, w przypadku Polski jest to druga wojna światowa - mówi reżyser. - 'Oresteia' jest zawsze mitem założycielskim danego społeczeństwa. My staramy się więc w spektaklu opowiedzieć mit założycielski współczesnej Polski, jakim jest okres od początku PRL-u do czasówEdwarda Gierka. Wtedy Polska przeszła od dyskursu mocno ideologicznego, politycznego, historycznego, do dyskursu postpolitycznego reprezentowanego poglądem, że ideologia się już nie liczy, chodzi jedynie o dobre życie obywateli, żeby się wszystkim dobrze wiodło, a poglądy właściwie są nieważne. Dzisiaj nadal mamy taką politykę, więc 'Oresteia' opowiada poniekąd o tym, jak do tego doszliśmy" - dodaje Zadara.

Czarno-biały afisz zapowiadający spektakl przedstawia gruzy zdewastowanego wojną miasta, obok których stoi wózek z kilkuletnią dziewczynką.

"Ta osoba na zdjęciu to moja mama, zdjęcie zrobił mójdziadek (...), w tle jest Warszawa z 1947 roku" - podkreśla reżyser.

Na warszawskiej scenie zobaczymy Holgera Falka w roli Kasandry i Tobiasa Hagge'a jako Koryfeusza. Wystąpią także: Barbara Wysocka, Juliusz Donajski, Sean Palmer i Mariusz Zaniewski. Solistom towarzyszyć będzie Chór i Orkiestra Opery Narodowej oraz Chór Alla Polacca pod dyrekcją francuskiego artysty Francka Ollu.

Iannis Xenakis to jeden z najwybitniejszych kompozytorów muzyki klasycznej XX wieku, a jednocześnie architekt, teoretyk muzyki i filozof. Jego Oresteia na podstawie dramatu Ajschylosa - opera odważna, rewolucyjna i wyrafinowana - miała swoją prapremierę w Gibellinie na Sycylii 21 sierpnia 1987 roku. Dzieło łączy brzmienie współczesnej muzyki klasycznej, antyczną grecką tragedię i japoński teatr nō. Kompozytor inspiruje się śpiewem prawosławnej cerkwi, sięga po niespotykane brzmienia instrumentalne i wokalne parlando - w efekcie na przemian prowokuje i urzeka słuchacza.

Historia rozpoczyna się od powrotu do domu Agamemnona ze zwycięskiej wojny trojańskiej. Stopniowo wyłaniają się skomplikowane relacje Agamemnona i jego rodziny: zazdrość małżonki o piękną brankę, Kasandrę i wizjonerskie zdolności przywiezionej z Troi księżniczki.

Spektakl jest częścią cyklu "Terytoria", którego celem jest prezentacja niemal nieobecnych na polskich scenach XX-wiecznych i najnowszych dzieł operowych i baletowych.

• Oresteia Iannisa Xenakisa. Opera (1965-66, wersja 1989-92) do libretta wg Ajschylosa. Premiera w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej 14 marca 2010 roku. Reżyseria: Michał Zadara, dyrygent: Franck Ollu, scenografia: Robert Rumas, kostiumy: Julia Kornacka, ruch sceniczny: Tomasz Wygoda, przygotowanie chóru: Bogdan Gola, przygotowanie chóru Alla Polacca: Sabina Włodarska, reżyseria świateł: Artur Sienicki, projekcje: Thomas Harzem, dramaturg: Daniel Przastek.

Źródło: www.teatrwielki.pl, PAP.