Wystawa Napoleon i Polacy ma wyrażać szacunek dla legendy i tradycji, w roku jubileuszu dwustulecia koronacji cesarza Napoleona I. Był to fakt niesłychanie ważny, zamykający okres rewolucji francuskiej, otwierający drogę śmiałym, zmieniający oblicze Europy planom Bonapartego.

Jeden z wybitnych historyków francuskich stwierdził, iż Polska "jest bardziej napoleońska niż Francja". Choć ta uwaga wydaje się paradoksalna i przesadna, to przecież jedynie Polacy śpiewają o Bonapartem w hymnie narodowym. Postać Napoleona budziła spory, a ocena jego działań, stosunku do Polski i Polaków, to nadal temat dyskusji - od pełnego uwielbienia, do ostrych słów krytyki. Niezależnie od tych sporów, największą i najważniejszą zasługą Napoleona było wprowadzenie kwestii polskiej do polityki europejskiej.

Wystawa jest wspólnym przedsięwzięciem Muzeum Narodowego w Krakowie i Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Po raz pierwszy udało się zestawić tak różnorodny, pełny i bogaty zbiór najwspanialszych pamiątek krajowych. Wykorzystano zbiory Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, wraz z Muzeum i Biblioteką Książąt Czartoryskich. Wypożyczono obrazy z Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Galerii Pałacu w Wilanowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, oraz archiwalia z Państwowego Archiwum Akt Dawnych w Warszawie.

Na wystawie zbiory puławskie znajdują swoje szczególne miejsce. Mimo, że Czartoryscy należeli raczej do przeciwników Napoleona, księżna Izabela Czartoryska doceniała wielkość czynu patriotycznego Polaków w służbie Cesarza. Właśnie w zbiorach Czartoryskich znajdują się pamiątki po Henryku Dąbrowskim, Karolu Kniaziewiczu i po księciu Józefie Poniatowskim - te najważniejsze, związane z jego śmiercią na polach bitwy pod Lipskiem. Polscy oficerowie sami wzbogacali puławskie muzeum swoimi darowiznami, także trofeami przywiezionymi z różnych pól bitewnych.

Wystawa ma być także przypomnieniem naszych historycznych związków z Francją. Przez wieki byliśmy ważnym partnerem jej polityki. Silnie na nas oddziaływała francuska nauka, literatura i sztuka. We Francji szukały schronienia rzesze wychodźców po powstaniach narodowych. Wystawa ta jest okazją do przypomnienia pojęć tak żywych w czasach napoleońskich, patriotyzmu i honoru - wielokrotnie potwierdzanych przelewaną krwią.

Ekspozycja w sali Arsenału Muzeum Książąt Czartoryskich zostanie urządzona według kryteriów chronologicznych i podzielona na części tematyczne. Przy pomocy obrazów i rycin pochodzących z epoki, zostaną zilustrowane najważniejsze wydarzenia, obok głównych bohaterów - Napoleona Bonaparte i księcia Józefa Poniatowskiego - pokazane znaczące w tamtych czasach postacie Polaków, zachowane po nich mundury, broń, odznaczenia, pamiątki osobiste, dokumenty a nawet listy, zostanie przedstawione odrodzone wojsko polskie, jego broń i piękno mundurów oraz pamiątki i trofea z kolejnych kampanii.

Wernisaż wystawy: 22 października 2004, godz. 18:00.