Wystawa prezentuje prace jednego z najwybitniejszych współczesnych malarzy, którego twórczość przyczyniła się w latach 90. do powrotu zainteresowania malarstwem, także w Polsce.

fotografie prac dzięki uprzejmości Zeno X Gallery

Luc Tuymans urodził się w 1958 roku w Mortsel w Belgii mieszka i pracuje w Antwerpii. Na przełomie lat 70. i 80. studiował w Brukseli malarstwo w Hogeschool Sint-Lukas i Ecole Nationale Supérieure des Arts Visuels la Cambre, a następnie w latach 1982-1986 historię sztuki na Vrije Universiteit. Jako malarz zadebiutował w 1985 roku wystawą w Ostendzie. Wcześniej eksperymentował też z filmem.

W swych pracach artysta bada możliwości reprezentacji w malarstwie. Łączy te zagadnienia z radykalną intensyfikacją treści obrazów. Jego metoda twórcza polega na redukowaniu tematu do kadru, fragmentu. Sens przedstawienia wynika z braku, pustki. Tematyka jego dzieł najczęściej dotyczy najnowszej historii postrzeganej w ujęciu katastroficznym i pozostaje w opozycji do oszczędnej formy obrazów. Faszyzm, nacjonalizm, kolonialna historia Belgii, rola Kościoła w historii narodów, przywołanie pamięci o słabszych czy poszkodowanych, poczucie braku, próby wyrażenia niewyrażalnych przeżyć - to najpopularniejsze motywy w twórczości Tuymansa. Źródłem jego obrazów są najczęściej materiały archiwalne: artykuły w gazetach, fotografie, kadry filmów, polaroidowe zdjęcia dostrzeżonych gdzieś przedmiotów czy sytuacji - ewokujące pewne skojarzenia, przywołujące zatarty ślad mrocznych historii. Krytycy często zwracają uwagę na fakt, że głęboka, nierzadko przerażająca treść prac Tuymansa, nigdy nie wyraża się w sposób prosty, a raczej za pośrednictwem niewygodnych, niepokojących obrazów.

fotografie prac dzięki uprzejmości Zeno X Gallery

Wystawa Luca Tuymansa w Zachęcie ma charakter monograficzny. Prezentowane na niej obrazy ułożone są raczej według wątków tematycznych, niż w sposób chronologiczny. Ekspozycja odnosi się do lokalnej historii i do architektury samej galerii. Szczególnie silnie uwypuklone zostały wątki nacjonalizmu oraz faszyzmu i jego zbrodni. Pokazane także będą obrazy należące do jednego z najbardziej znanych cyklów artysty zatytułowanego Spojrzenie diagnostyczne/Der Diagnostische Blick z 1992 roku. Oprócz obrazów na płótnie, w Sali Matejkowskiej Zachęty, Luc Tuymans stworzył specjalnie na tę wystawę mural, ścienną kompozycję malarską zatytułowaną Kościół - powiększenie obrazu z 2006 roku przedstawiającego wnętrze kościoła jezuitów we Wschodniej Europie. Tytuł wystawy jest jednocześnie tytułem jednego z ulubionych filmów jej autora - dzieła Elema Klimova z 1985 roku (roku debiutu Tuymansa) Idzi i smotri (Come and See) - historii chłopca ze spacyfikowanej białoruskiej wioski w czasie II wojny światowej. Film ten będzie można zobaczyć w kinie Zachęty podczas trwania ekspozycji.

fotografie prac dzięki uprzejmości Zeno X Gallery

Wystawa wpisuje się w cykl prezentacji twórczości najwybitniejszych światowych artystów współczesnych w Zachęcie. Zorganizowanie pokazu dzieł Luca Tuymansa planowany był od kilku lat. Została przygotowana we współpracy z Műcsarnok Kunsthalle w Budapeszcie i Haus der Kunst w Monachium, gdzie ekspozycje z różnym układem dzieł i odmiennym wydobyciem przez artystę wątków prezentowane były kolejno zimą 2007/2008 i wczesną wiosną 2008. Kuratorami poszczególnych ekspozycji są: Zsolt Petrányi i Ottilia Pribilla (Műcsarnok), Stephanie Rosenthal (Haus der Kunst) i Magda Kardasz (Zachęta).

fotografie prac dzięki uprzejmości Zeno X Gallery

Prace prezentowane na wystawie pochodzą z kolekcji publicznych i prywatnych, europejskich i amerykańskich. Będzie to pierwszy w Polsce tak obszerny pokaz dzieł Luca Tuymansa. Wcześniejsze związki artysty z Polską to wystawa indywidualna The Agony w Galerii Foksal w 1995 roku oraz artystyczna współpraca z Mirosławem Bałką, która zaowocowała wystawą Privacy w Fundaçao de Serralves w Porto w 1998 roku.

Ekspozycji towarzyszyć będzie książka wydana przez belgijskie wydawnictwo Stockmans. Do napisania teksów inspirowanych sztuką Luca Tuymansa zaproszono czworo pisarzy z Polski i Węgier, którzy poruszają w swojej twórczości pokrewne wątki. Ze strony polskiej są to Olga Stanisławska i Agata Tuszyńska.

31 maja - 17 sierpnia 2008