Pokaz jednego obrazu Kazimierza Malewicza (1878-1935) SUPREMUS. KOMPOZYCJA BEZPRZEDMIOTOWA (1916) ze zbiorów Muzeum Sztuk Pięknych w Jekaterynburgu rozpoczyna Dni Malewicza organizowane przez Instytut Adama Mickiewicza z okazji 125. rocznicy urodzin artysty. Dni Malewicza są zwiastunem dużego polsko-rosyjskiego projektu Warszawa - Moskwa / Moskwa - Warszawa 1900-2000 pokazującego związki artystyczne pomiędzy Polską a Rosją w XX wieku. Program tego międzynarodowego projektu przewiduje szereg wydarzeń kulturalnych, m.in. wystawę WARSZAWA - MOSKWA / MOSKWA - WARSZAWA 1900-2000 w warszawskiej "Zachęcie", wystawę najnowszej sztuki rosyjskiej ZA CZERWONYM HORYZONTEM w stołecznym Centrum Sztuki Współczesnej, pokaz poświęcony idei Władysława Strzemińskiego utworzenia w latach 20. ubiegłego wieku w Smoleńsku Muzeum Kultury Artystycznej (Muzeum Sztuki w Łodzi), projekty literackie i teatralne, kilkadziesiąt koncertów współczesnej muzyki rosyjskiej, cykl koncertów kameralnych ROSYJSKA AWANGARDA MUZYCZNA W XX WIEKU, przegląd rosyjskich filmów awangardowych z lat 20. i 30. XX wieku.

Kazimierz Malewicz, rosyjski malarz i teoretyk sztuki, twórca suprematyzmu, wywarł znaczący wpływ na rozwój sztuki XX wieku. Urodził się w polskiej rodzinie, deportowanej na Ukrainę po upadku powstania styczniowego. Lata dzieciństwa upłynęły mu w atmosferze polskiej kultury. Początki jego twórczości, związane z realizmem i późnym romantyzmem w malarstwie pejzażowym, nie są znane. Artysta spalił cały swój dorobek z tego okresu twórczości w 1906 roku, w momencie gdy przenosił się z Kurska do Moskwy. Zapatrzony w główne kierunki malarstwa zachodnioeuropejskiego: symbolizm, fowizm, kubizm, zaproponował własną odmianę zasad ustalonych przez najnowsze europejskie tendencje w sztuce. W grudniu 1910 roku wystawiał po raz pierwszy jako przedstawiciel awangardy fowistyczno-ekspresjonistycznej. Malewicza pochłonęły kolejne eksperymenty malarskie, całkowite odrzucenie świata przedmiotowego. W czerwcu 1915 roku namalował obraz CZARNY KWADRAT NA BIAŁYM TLE, na którym widnieje na białym tle pojedynczy obiekt malarski: czarny czworobok. Ten czworobok stał się malarskim bytem, zawierał w sobie ruch. Pierwszy cykl prac, powstałych bezpośrednio po tym, był manifestacją czystego koloru, występującego pod postacią dwuwymiarowych płaszczyzn barwnych. Artysta nazwał ten rodzaj sztuki "bezprzedmiotową" i określił wymyślony przez siebie system artystyczny mianem "suprematyzmu". Celem suprematyzmu była sztuka sama w sobie, czyli wolna od wszelkich naturalistycznych odniesień, skupiona na własnych możliwościach. Pierwsza wystawa dzieł suprematystycznych miała miejsce w Sankt Petersburgu w grudniu 1915 roku. Sztuka suprematystyczna Malewicza znalazła swój najpełniejszy wyraz w monochromatycznej kompozycji BIAŁY KWADRAT NA BIAŁYM TLE z 1918 roku. Twórczość Kazimierza Malewicza zapowiadała minimalistyczne malarstwo z lat 60. i 70. XX wieku.

Wystawa została zaprojektowana przez prof. Andrzeja Turowskiego, autora opublikowanej w roku ubiegłym książki dotyczącej twórczości Malewicza a obecnie autora katalogu wystawy, zawierającego m.in. teksty "O obrazie Malewicza", "O sztuce Malewicza", "Biografia Malewicza", "ABC... Malewicza".

Wernisaż pokazu: 9 lutego 2004, godz. 18:00.Polecamy artykuł Andrzeja Turowskiego: "Supremus" Kazimierza Malewicza w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa w 125 rocznicę urodzin: 10-29 lutego 2004.