W roku 2006 przypada setna rocznica urodzin Jerzego Giedroycia i sześćdziesiąta rocznica założenia Instytutu Literackiego w Rzymie. W tym samym roku 2006 mija trzydzieści lat od śmierci Juliusza Mieroszewskiego (1906-1976) - wielkiego pisarza politycznego i najbliższego współpracownika Redaktora Giedroycia. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, pragnąc oddać hołd Wielkiemu Polakowi i dziełu Jego życia ogłosił rok 2006 Rokiem Jerzego Giedroycia.

Redaktor nie celebrował rocznic, niechętny był fetowaniu jubileuszy, lubił jednak w "Kulturze" noszącej okrągły numer zgromadzić stałych autorów. Idąc za jego przykładem, chcielibyśmy zaprosić wszystkich, którym dzieło i myśl polityczna Jerzego Giedroycia są bliskie, którzy czynią je przedmiotem swojej interpretacji i refleksji, do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej poświęconej Redaktorowi "Kultury" jako jednemu z wielkich Europejczyków, którzy odmienili oblicze XX wieku.

Patronat honorowy:
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Rektor Uniwersytetu Warszawskiego



25 września 2006 (poniedziałek) I dzień - Audytorium Starej Biblioteki UW (ul. Krakowskie Przedmieście 26/28)

• godz. 9:30 - Uroczyste otwarcie: JM Rektor, prof. dr hab. Katarzyna Chałasińska-Macukow, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Kazimierz M. Ujazdowski
  List Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego
  List Henryka Giedroycia
  
  
• godz. 10:00 - Znaczenie wizji politycznej Jerzego Giedroycia
  Mowy:
  Władysław Bartoszewski
  Jerzy Kłoczowski
  Krzysztof Pomian
  
  
• godz. 11:30 - Odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Jerzemu Giedroyciowi, studentowi i doktorowi honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego (Hall Starej Biblioteki)
  
  
• godz. 12:00 - Wśród przyjaciół i sąsiadów (część I)
  Litwa: Vytautas Landsbergis, Egidijus Aleksandravičius
  Ukraina: Bohdan Osadczuk, Jarosław Hrycak
  Białoruś: Stanisław Szuszkiewicz, Lavon Barszczeuski
  
  
• godz. 15:00 - Wśród przyjaciół i sąsiadów (część II)
  Rosja: Siergiej Kowaliow, Natalia Gorbaniewska
  Niemcy: Heinrich Olschowsky, Basil Kerski
  Francja: Daniel Beauvois, Maria Delaperierre
  Izrael: Szewach Weiss
  Węgry: Csaba G. Kiss
  
  
• godz. 18:00 - Wieczór redaktorów
  Czesław Bielecki ("cdn"), Jacek Bocheński ("Zapis"), Mirosław Chojecki ("Kontakt"), Krzysztof Czyżewski ("Krasnogruda"), Wojciech Duda ("Przegląd Polityczny"), Tomasz Jastrun ("Wezwanie"), Jan Malicki ("Obóz"), Jerzy Pomianowski ("Nowaja Polsza"), Jerzy Stachurski ("Archipelag"), Barbara Toruńczyk ("Zeszyty Literackie")
  Prowadzenie: Leszek Szaruga

26 września 2006 (wtorek) II dzień - Sala Wystawowa Zbiorów Specjalnych BUW (ul. Dobra 56/66, sala 316)

• godz. 9:30 - Otwarcie wystawy "JERZY GIEDROYC I 'DZIUPLA KULTURY' " poświęconej Jerzemu Giedroyciowi oraz Instytutowi Literackiemu
  (organizatorzy: Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego, Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego)
  
  
• godz. 10:00 - Jerzy Giedroyc: Portret wielokrotny (sesja I)
  "Jerzy Giedroyc - Juliusz Mieroszewski": Adam Michnik; Andrzej Friszke
  "Jerzy Giedroyc - Czesław Miłosz": Marek Zaleski; Andrzej Franaszek, Aleksander Fiut
  "Jerzy Giedroyc - Jerzy Stempowski": Małgorzata Szpakowska
  "Jerzy Giedroyc - Konstanty Jeleński": Piotr Kłoczowski; Andrzej Skrendo
  
  
• godz. 12:00 - Dyskusja
  
  
• godz. 15:00 - Jerzy Giedroyc: Portret wielokrotny (sesja II)
  "Jerzy Giedroyc - Adolf Bocheński": Kazimierz M. Ujazdowski; Dariusz Gawin
  "Jerzy Giedroyc - Jan Nowak-Jeziorański": Adolf Juzwenko; Jarosław Kurski
  "Jerzy Giedroyc - Gustaw Herling-Grudziński": Leszek Szaruga; Zdzisław Kudelski
  "Jerzy Giedroyc - Andrzej Bobkowski": Paweł Rodak; Wacław Lewandowski, Joanna Podolska
  
  
• godz. 17:00 - Dyskusja
  
  
• godz. 18:00 - Wieczór Jubileuszowy Bohdana Osadczuka
  Bogumiła Berdychowska (prowadzenie), Basil Kerski, Jerzy Kłoczowski, Myrosław Popowycz
  
  

27 września 2006 (środa) III dzień - Sala Wystawowa Zbiorów Specjalnych BUW

• godz. 10:00 - Jerzy Giedroyc - Portret wielokrotny (sesja III)
  "Jerzy Giedroyc - Witold Gombrowicz": Janusz Margański; Józef Olejniczak
  "Jerzy Giedroyc - Józef Czapski": Andrzej S. Kowalczyk
  "Jerzy Giedroyc - Wiktor Weintraub": Jerzy Jarzębski
  "Jerzy Giedroyc - Melchior Wańkowicz": Janusz Korek; Paweł Kądziela, Małgorzata Ptasińska-Wójcik
  "Wobec polskiego Londynu": Rafał Habielski
  
  
• godz. 13:00 - Dyskusja
  
  
• godz. 14:00 - Podsumowanie
  Bohdan Osadczuk, Krzysztof Pomian, Jerzy Pomianowski, Leopold Unger
  
  
• godz. 18:00 - Dom Literatury, ul. Krakowskie Przedmieście 87/89
  Wieczór poetycki Natalii Gorbaniewskiej

Konferencja jest otwarta dla wszystkich zainteresowanych. W dniach 24-28 września 2006 będzie czynny sekretariat konferencji w budynku Instytutu Kultury Polskiej:
dawny Szpital św. Rocha, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, pokój 13.

Program i organizacja konferencji:
Prof. dr hab. Andrzej Mencwel, prof. dr hab. Andrzej S. Kowalczyk, prof. dr hab. Leszek Szaruga, Bogumiła Berdychowska, Jan Malicki, dr Małgorzata Litwinowicz, dr Zuzanna Grębecka (Stowarzyszenie "Katedra Kultury"),
mgr Katarzyna Hagmajer, dr Paweł Majewski, mgr Igor Piotrowski, mgr Anna Ptak, mgr Joanna Zięba

Oficjalna strona konferencji: www.giedroyc.uw.edu.pl

Organizatorzy:
Wydział Polonistyki,
Instytut Kultury Polskiej,
Instytut Literatury Polskiej,
Studium Europy Wschodniej
Współpraca:
Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego,
Towarzystwo Opieki nad Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu

Patronat medialny:
Polskie Radio, "Rzeczpospolita", TVP Kultura, www.culture.pl

Źródło: Instytut Kultury Polskiej UW

O uczestnikach konferencji:

Egidijus Aleksandravičius - urodził się w 1956 roku, historyk, przewodniczący Litewskiego Komitetu Nauk Historycznych, dyrektor Centrum Badań nad Uchodźstwem Litewskim, specjalizuje się w problematyce litewskiego odrodzenia narodowego, ze szczególnym uwzględnieniem roli szkolnictwa w procesie kształtowania się nowoczesnego narodu litewskiego oraz zagadnień przemian społecznych na Litwie w XIX wieku. Należy do pomysłodawców wydawanej od 1990 roku serii "Studia historyczne nad litewskim odrodzeniem".

Lavon Barszczeuski - urodził się w 1958 roku, prezes białoruskiego PEN Clubu, założyciel i zastępca dyrektora Białoruskiego Liceum Humanistycznego im. Jakuba Kołasa w Mińsku (zlikwidowanego przez Łukaszenkę), jeden z liderów BNF, były opozycyjny deputowany, tłumacz (jego nazwisko znajduje się na czarnej liście Wydziału Ideologicznego Administracji Prezydenta Łukaszenki), lingwista.

Władysław Bartoszewski - urodził się w 1922 roku, mąż stanu, polityk, działacz społeczny, dziennikarz i pisarz. Autor około czterdziestu książek i licznych artykułów, głównie poświęconych okupacji niemieckiej. W czasie II wojny światowej działacz Polskiego Państwa Podziemnego, żołnierz Armii Krajowej, więzień Auschwitz, uczestnik Powstania Warszawskiego. Działacz Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, a następnie Rady Pomocy Żydom w Polsce. W latach 1945-1955 ofiara represji stalinowskich. Działacz opozycji antykomunistycznej, w latach 1970-1974 objęty zakazem druku w Polsce. Posiada tytuł profesorski nadany mu decyzją rządu Bawarii, gdzie wykładał na uniwersytetach w latach osiemdziesiątych XX wieku. Kawaler Orderu Orła Białego oraz wielu innych odznaczeń. Laureat wielu nagród literackich. Doktor honoris causa czterech uniwersytetów. Autor ok. 40 książek i ponad 1200 artykułów, głównie na temat okupacji niemieckiej, wśród nich takich, jak: "Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945" (1967, oprac. wspólnie z Zofią Lewinówną), "Warszawski pierścień śmierci 1939-1944" (1967), "1859 dni Warszawy" (1974), "Dni walczącej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego" (1984), "Warto być przyzwoitym" (1990 - pierwsze oficjalne wydanie w Polsce). Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Przewodniczył również Radzie Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Od września 1990 do marca 1995 ambasador RP w Austrii. W latach 1995 oraz 2000-2001 minister spraw zagranicznych. W latach 1997-2001 był senatorem IV kadencji, członkiem Senackiej Komisji Praw Człowieka i Praworządności.

Daniel Beauvois - urodził się w 1938 roku, francuski historyk, pisarz, autor artykułów i tłumaczeń. Członek Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności i Ukraińskiej Akademii Nauk. Otrzymał tytuł doktora honoris causa uniwersytetów Wrocławskiego, Warszawskiego i Jagiellońskiego. W latach 1969-1972 pełnił funkcję dyrektora Ośrodka Kultury Francuskiej przy UW. W latach 1993-1998 kierownik Ośrodka Historii Słowian na Sorbonie. Opublikował m.in. książki: "Polacy na Ukrainie 1831-1863: szlachta polska na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie", "Walka o ziemię: szlachta polska na Ukrainie prawobrzeżnej pomiędzy caratem a ludem ukraińskim 1863-1914" oraz "Trójkąt ukraiński. Szlachta, carat i lud na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie 1793-1914" (2005).

Bogumiła Berdychowska - publicystka, szefowa programu stypendialnego Gaude Polonia w Narodowym Centrum Kultury. W latach 1989-1994 kierownik biura ds. Mniejszości Narodowych w MKiS. Stale współpracuje z "Tygodnikiem Powszechnym". Opublikowała m.in. "Bunt pokolenia: rozmowy z intelektualistami ukraińskimi" (współautorka: Ola Hnatiuk, 2000, 2001) oraz wybór "Emigracja ukraińska. Listy 1950-1982" (2005).

Czesław Bielecki - urodził się w 1948 roku. Architekt, projektant, publicysta, polityk. Członek konspiracyjnej grupy "Polska Walcząca", Polskiego Porozumienia Niepodległościowego (PPN), działacz podziemia. Dwukrotnie aresztowany: w 1983 i 1985. Był doradcą w rządzie Jana Olszewskiego, członek rad prezydenckich: ds. samorządu oraz stosunków polsko-żydowskich. Założyciel Ruchu Stu, przekształconego w partię Ruch Stu - RS. Były poseł na Sejm, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu (1997-2001). Współautor "Małego Konspiratora", wieloletni współpracownik "Kultury".

Jacek Bocheński - urodził się w 1926 roku, prozaik, eseista i publicysta, tłumacz literatury niemieckiej i rzymskiej. W latach siedemdziesiątych działacz opozycji demokratycznej. Współzałożyciel i redaktor "Zapisu". Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1999-1999 prezes Polskiego PEN Clubu. Autor licznych esejów, artykułów oraz książek, m.in.: "Pożegnanie z panną Syngilu albo słoń a sprawa polska" (1960), "Tabu" (1965), "Stan po zapaści" (1987), "Retro" (1990).

Mirosław Chojecki - urodził się w 1949 roku, chemik, pracownik Instytutu Badań Jądrowych. W marcu 1968 uczestnik strajku studentów na Politechnice Warszawskiej, w czerwcu 1976 jeden z pierwszych uczestników akcji pomocy represjonowanym robotnikom Ursusa i Radomia. Organizator niezależnej działalności wydawniczej, w 1977 twórca Niezależnej Oficyny Wydawniczej, wydawca "Zapisu". W latach 1981-1990 na emigracji, gdzie wydawał miesięcznik "Kontakt" i organizował pomoc sprzętową dla podziemia w Polsce. W latach 90. m.in. doradca ministra kultury. Obecnie prowadzi przedsiębiorstwo Media Kontakt.

Krzysztof Czyżewski - urodził się w 1954 roku, po studiach polonistycznych na UAM w Poznaniu związany ze Stowarzyszeniem Teatralnym "Gardzienice" i pismem "Czas Kultury". Założyciel Fundacji "Pogranicze - sztuk, kultur, narodów" i dyrektor Ośrodka o tej samej nazwie działających w Sejnach od 1991 roku. Pisarz, eseista, tłumacz i wydawca. Obecnie jest redaktorem naczelnym pisma "Krasnogruda", redaktorem serii wydawniczej "Meridian", członkiem zespołów redakcyjnych pism "Frahmenty" (Mińsk) i "Kulturen Život" (Skopje). Uhonorowany licznymi nagrodami i odznaczeniami, otrzymał m.in. nagrodę paryskiej "Kultury" (1996).

Maria Delaperriere - profesor, dyrektor sekcji polonistyki w Państwowym Instytucie Języków i Cywilizacji Wschodnich (Institut National des Langues et Civilisations Orientales, INALCO) w Paryżu. Jest autorką wielu książek poświęconych literaturze polskiej w języku francuskim i polskim (m.in. "Dialog z dystansu. Studia i szkice Kraków" 1998, "Polskie awangardy a poezja europejska. Studium wyobraźni poetyckiej" Katowice 2004, "Pod znakiem antynomii. Studia i szkice o polskiej literaturze XX wieku" Krakow 2006). Pod jej redakcją ukazało się 14 tomów, m.in. "La littérature face a l'Histoire" 2005.

Wojciech Duda - historyk, dziennikarz "Tygodnika Samorządność" (1981); współzałożyciel "Przeglądu Politycznego" (1983), jego redaktor naczelny i wydawca (od 1991); współautor serii albumowej "Był sobie Gdańsk".

Aleksander Fiut - urodził się w 1945 roku, historyk literatury, krytyk literacki, eseista. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim W 1974 obronił doktorat dotyczący twórczości Wilhelma Macha. Zajmował się od lat 70. twórczością Czesława Miłosza, przeprowadził z pisarzem serię rozmów, które ukazywały się wielokrotnie w wydaniach książkowych. W 1988 na podstawie pracy "Moment wieczny. Poezja Czesława Miłosza" otrzymał tytuł doktora habilitowanego. Tytuł naukowy profesora uzyskał w 1996, w 2002 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Jest kierownikiem Katedry Literatury Polskiej XX wieku Instytutu Polonistyki UJ, wykładał na wielu uczelniach zagranicznych. Członek Rady Programowej The Institute of Czesław Miłosz (USA). Autor licznych prac, przede wszystkim dotyczących twórczości Czesława Miłosza, m.in. "Moment wieczny. Poezja Czesława Miłosza" (1987), "Być (albo nie być) Środkowoeuropejczykiem" (1999), "W stronę Miłosza" (2003).

Andrzej Franaszek - literaturoznawca, redaktor "Tygodnika Powszchnego", autor m.in. książki "Ciemne źródło (o twórczości Zbigniewa Herberta)" (1998). Przygotowuje biografię Czesława Miłosza.

Andrzej Friszke - urodził się w 1956 roku, historyk, od 1982 redaktor działu historycznego miesięcznika "Więź" i członek kolegium pisma. Przed 1989 publikował również w wydawnictwach podziemnych i emigracyjnych. Od 1990 pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN w pracowni badania historii najnowszej. Autor prac dotyczących dziejów polskiej myśli politycznej przed 1945, w ostatnich latach zajmował się różnymi aspektami historii PRL. Od 1998 wykładowca dziejów Polski XX wieku w Collegium Civitas. Wcześniej członek a od 2000 roku przewodniczący Stowarzyszenia "Archiwum Solidarności". W 1999 członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Za swoją pracę naukową otrzymał nagrody: "Odry" (1994), Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (1995) oraz "Za osiągnięcia w badaniach polonijnych" Nagrodę Naukową im. Jerzego Giedroycia (2000). Autor kilku książek i kilkudziesięciu artykułów naukowych, m.in.: "KOR. Ludzie-działania-idee" (wydana pod pseudonimem Witold Wolski, 1983), "O kształt Niepodległej" (1989), "Życie polityczne Emigracji" (1999), "Polska. Losy państwa i narodu 1939-1989" (2003).

Dariusz Gawin - urodził się w 1964 roku, doktor filozofii, adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Zajmuje się historią filozofii politycznej. Publikował między innymi w "Znaku", "Res Publice Nowej", "Twórczości", "Przeglądzie Politycznym", "Tygodniku Powszechnym" i "Życiu". Opublikował tom esejów "Polska, wieczny romans" (2005).

Natalia Gorbaniewska - urodziła się w 1936 roku, rosyjska poetka, tłumaczka literatury polskiej (m.in. Miłosza, Herlinga-Grudzińskiego). Aktywna uczestniczka rosyjskiego samizdatu, twórczyni i pierwszy redaktor legendarnej "Kroniki Wydarzeń Bieżących". Jedna z ośmiorga uczestników demonstracji na Placu Czerwonym 25 sierpnia 1968 roku przeciw wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji, co przypłaciła więzieniem psychiatrycznym. Od 1975 roku na emigracji, od 1976 roku mieszka w Paryżu. Współpracowniczka rosyjskich pism emigracyjnych "Kontinient" i "Russkaja Mysl", w których między innymi od 1981 roku do końca lat osiemdziesiątych relacjonowała wydarzenia w Polsce. Członek redakcji wydawanego w Polsce rosyjskojęzycznego miesięcznika "Nowaja Polsza". Za przekłady literatury polskiej nagrodzona przez Polski PEN Club (1992). Laureatka Nagrody im. Jerzego Giedroycia.

Rafał Habielski - urodził się w 1957 roku, absolwent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, docent w Instytucie Badań Literackich PAN. Zajmuje się dziejami polskiej emigracji po II wojnie światowej. Napisał m.in. książki: "W kręgu 'Wiadomości' 1940-1981. Emigracyjne horyzonty i dylematy" (1988), "Życie społeczne i kulturalne emigracji" (2001), "Polski Londyn" (2004). Laureat Nagrody Naukowej im. Jerzego Giedroycia.

Jarosław Hrycak - urodził się w 1960 roku, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, gościnnie wykładowca Uniwersytetu Centralno-Europejskiego. W latach 1977-1982 student wydziału historycznego, w 1987 roku otrzymał stopień doktora, w 1996 roku habilitację. Wykładał na uczelniach m.in. w Budapeszcie i Kanadzie. Autor licznych prac o najnowszej historii Ukrainy i Europy Wschodniej, m.in. książki "Historia Ukrainy 1772-1999" (2000), nagrodzonej przez "Przegląd Wschodni".

Jerzy Jarzębski - urodził się w 1947 roku, filolog polonista, historyk literatury polskiej, krytyk literacki. W latach 1965-1970 studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, tam też obronił pracę doktorską i habilitacyjną. Obecnie profesor Instytutu Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Przemyślu, wykładał na uniwersytetach zagranicznych. Autor wielu książek, między innymi "Gra o Gombrowicza", "Powieść jako autokreacja", "W Polsce czyli wszędzie", "Apetyt na przemianę", "Pożegnanie z emigracją", "Wszechświat Lema". Laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody im. Kazimierza Wyki. Członek Komisji Nauk o Literaturze PAN oraz Zarządu Polskiego PEN-Clubu.

Tomasz Jastrun - urodził się w 1950 roku, poeta, prozaik, eseista i krytyk literacki. Pracował w redakcji "Tygodnika Powszechnego". Działacz "Solidarności". Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Autor kilkunastu tomów wierszy (publikowanych także za granicą), kilku książek - reportaży, scenariuszy filmowych. Felietonista paryskiej "Kultury". Laureat wielu nagród, m.in. Fundacji Roberta Gravesa, Fundacji im. Kościelskich oraz nagrody literackiej paryskiej "Kultury". W latach 1990-94 Dyrektor Instytutu Polskiego w Sztokholmie i attaché kulturalny w Szwecji.

Adolf Juzwenko - urodził się w 1939 roku, historyk, działacz opozycji demokratycznej. Studiował i doktoryzował się na Uniwersytecie Wrocławskim. Zajmował się dziejami polskiego ruchu niepodległościowego i stosunków polsko-rosyjskich w XIX i XX w. oraz historią Rosji. Od 1990 do 1995 dyrektor Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich PAN. Po restytucji fundacji dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Od 1994 członek Polsko-Ukraińskiej Komisji ds. Wspólnego Dziedzictwa Kulturalnego. Autor wielu publikacji historycznych, dotyczących zwłaszcza stosunków polsko-rosyjskich.

Paweł Kądziela - urodził się w 1958 roku, historyk literatury, edytor, od 1986 dyrektor oficyny Biblioteka "Więzi" w Warszawie. Ogłosił wiele szkiców na temat współczesnej literatury polskiej i życia kulturalnego na emigracji po 1939 roku. Wydawca pism Kazimierza Wierzyńskiego, Zbigniewa Herberta, Józefa Czapskiego, Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów, Andrzeja Bobkowskiego.

Basil Kerski - urodził się w 1969 roku, dziennikarz, politolog, redaktor naczelny dwujęzycznego Magazynu Polsko-Niemieckiego "DIALOG", mieszka w Berlinie. Jest redaktorem ukazującego się w Gdańsku kwartalnika "Przegląd Polityczny", współwydawcą rocznika historii stosunków polsko-niemieckich "Inter Finitimos", członkiem rady redakcyjnej olsztyńskiej "Borussii". Jako autor i redaktor Kerski opublikował w języku polskim i niemieckim liczne książki oraz artykuły o historii, kulturze i polityce Niemiec, o stosunkach polsko-niemieckich i polsko-ukraińskich. W 2005 roku Basil Kerski otrzymał Nagrodę im. Jabłonowskiego Uniwersytetu w Lipsku i Towarzystwa Naukowego Societas Jablonoviana.

Csaba Gy. Kiss - urodził się w 1945 roku, węgierski historyk literatury, eseista; 1992-1995 dyrektor Instytutu Europy Środkowej Węgierskiej Akademii Nauk; wykładowca Uniwersytetu im. L. Eőtvősa w Budapeszcie; znawca literatury środkowoeuropejskiej, zwłaszcza polskiej; autor m.in. rozpraw o twórczości Stanisława Vincenza, Witolda Gombrowicza, Czesława Miłosza, także prac o charakterze komparatystycznym; wydał m.in.: "Közép-Európa, nemzetek, kisebbségek" [Europa Środkowa, narody, mniejszości narodowe] (1992), "Nálunk és szomséd nemzeteknél" [U nas i u narodów sąsiednich] (1994), "Lengyel napló" [Polski dziennik] (1997).

Jerzy Kłoczowski - urodził się w 1924 roku, historyk, mediewista. Od 1950 roku pracownik naukowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1956-1974 profesor. Od 1991 roku Dyrektor Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej. Przewodniczący Polskiej Komisji ds. UNESCO od 1991 roku. Żołnierz ZWZ i Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego 1944. Przewodniczący Komitetu Obywatelskiego (1989-1990). Sędzia Trybunału Stanu (1989-1990), Senator R.P. (1990-91). Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari (1944), Orderem Orła Białego (2004). Autor kilkuset prac naukowych, m.in.: "Młodsza Europa. Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza", "Dzieje chrześcijaństwa polskiego", "Historia Europy Środkowo-Wschodniej" (redaktor naukowy).

Piotr Kłoczowski - eseista, edytor, wykładowca Akademii Teatralnej w Warszawie, wicedyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie i kurator jego oddziału, Instytutu Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską, kurator z ramienia Jerzego Giedroycia "Archiwum 'Kultury'" wydawanego staraniem Instytutu Literackiego w Paryżu przez S.W. Czytelnik. Edytor m.in. "Zbiegów okoliczności K.A. Jeleńskiego" (1981), "13 wierszy Zbigniewa Herberta" (1983), "Granic duszy Nicola Chiaromonte" (1985). W wydawnictwie słowo/obraz terytoria prowadzi Bibliotekę Mnemosyne. W 2001 roku wydał swoje rozmowy z Józefem Czapskim "Świat w moich oczach".

Janusz Korek - urodził się w 1955 roku, historyk literatury i tłumacz. Autor książki "Paradoksy paryskiej 'Kultury'", traktującej o stylu i tradycjach myślenia politycznego pisma (Sztokholm 1998, wyd. II Lublin 2000). Współredaktor wydawanego pod auspicjami Uniwersytetu w Uppsali pisma "Acta Sueco-Polonica". Od 1998 roku pracownik naukowy University College of South Stockholm. Mieszka w Szwecji.

Andrzej Stanisław Kowalczyk - historyk literatury, edytor epistolografii i eseistyki polskiej XX w.; profesor UW. Pracuje w Instytucie Literatury Polskiej UW, w Zakładzie Literatury Polskiej XX wieku. Obok książek eseistycznych, m.in. "Pan Petlura?" (1998, nagroda Fundacji Kultury oraz nominacja do nagrody Nike) i "Miejskie" (2003) opublikował książki historycznoliterackie: "Kryzys świadomości europejskiej w eseistyce polskiej 1945-1977. Vincenz - Stempowski - Miłosz" (1990), "Nieśpieszny przechodzień i paradoksy. Rzecz o Jerzym Stempowskim" (1997), "Giedroyc i 'Kultura'" (1999), "Od Bukaresztu do Laffitów. Jerzego Giedroycia rzeczpospolita epistolarna" (2006). Wraz z Basilem Kerskim ogłosił tom "Wiek ukraińsko-polski. Rozmowy z Bohdanem Osadczukiem" (2001).

Siergiej A. Kowaliow - urodził się w 1930 roku, rosyjski obrońca praw człowieka, z wykształcenia biolog; jeden z wydawców samizdatowej "Kroniki Wydarzeń Bieżących"; od 1969 współpracownik Andrieja Sacharowa, z którym utworzył pierwszą w ZSRR organizację obrońców praw człowieka; 1974-1987 - w łagrze i na zesłaniu; 1990 - jako przewodniczący Komisji Praw Człowieka Rady Najwyższej ZSRR przygotował amnestię dla więźniów politycznych; 1993-1996 - przewodniczący Komisji Praw Człowieka przy prezydencie Rosji; 1994-1995 - rzecznik praw obywatelskich; laureat wielu międzynarodowych nagród za działalność na rzecz praw człowieka.

Zdzisław Kudelski - pracownik polonistyki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, od 1988 roku redaktor wielu krajowych wydań twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, m.in. 12-tomowych "Pism zebranych" (1994-2002). Autor m.in. książki "Studia o Herlingu-Grudzińskim. Twórczość - recepcja - biografia" (1998).

Jarosław Kurski - urodził się w 1963 roku dziennikarz, publicysta, w czasach PRL działacz opozycji demokratycznej. Z opozycją demokratyczną związał się pod koniec lat 70. Należał do Ruchu Młodej Polski, publikował w prasie podziemnej. Redagował "Biuletyn Informacyjny Solidarności". Od 1988 korespondent hiszpańskiej agencji EFE, w latach 1988-1991 dziennikarz "Tygodnika Gdańskiego". Od października 1989 do lipca 1990 był rzecznikiem prasowym Lecha Wałęsy. Jest autorem pierwszej biografii Kuriera z Warszawy - "Jan Nowak-Jeziorański" (2005), a także biografii Raymonda Arona "Pokój z widokiem na historię" wydanej w 2005.

Vytautas Landsbergis - urodził się w 1932 roku, polityk i muzykolog. W latach 1978-1990 profesor historii muzyki w Litewskiej Akademii Muzyki. W 1990 roku wybrany przewodniczącym Litewskiej SRR (jednocześnie głową państwa), przewodniczył sesji Rady, która proklamowała powstanie niepodległej Republiki Litewskiej. Od 2004 roku deputowany do Parlamentu Europejskiego.

Wacław Lewandowski - doktor habilitowany, pracownik Instytutu Literatury Polskiej UMK w Toruniu, zastępca red. naczelnego i redaktor działu historycznoliterackiego "Archiwum Emigracji". Historyk literatury, edytor. Opublikował m.in. monografię "Józef Mackiewicz. Artyzm. Biografia. Recepcja" (Londyn 2000), " '...strofy dla mew i mgieł...' Z dziejów literatury Drugiej Emigracji (i jej relacji komunikacyjnych)" (Toruń 2005) oraz komentowane edycje utworów Bolesława Leśmiana, Marii Danilewicz-Zielińskiej, J. Kościałkowskiej, Józefa Mackiewicza, Tadeusza Nowakowskiego.

Jan Malicki - studiował historię i filologię klasyczną, współtwórca (1981) i redaktor poświęconego problemom europy środkowo-wschodniej czasopisma "Obóz". Od 1991 roku wydawca "Przeglądu Wschodniego". W roku 1985 aresztowany, wyrok dwa lata w zawieszeniu na cztery dostał za wydawanie nielegalnych pozycji. Współtwórca i dyrektor Studium Europy Wschodniej.

Janusz Margański - urodził się w 1956 roku, literaturoznawca i tłumacz. Zajmuje się przekładami literatury filozoficznej (J. Derrrida, E. Levinas, R. Rorty), a ostatnio także pięknej (m.in. M. Proust, D. Mitchell). Przygotował do druku wybór esejów H.G. Gadamera, polski numer austriackiego pisma "Wespennest" (2000).

Andrzej Mencwel - urodził się w 1940 roku, profesor w Instytucie Kultury Polskiej UW, eseista, krytyk, publicysta, współzałożyciel Katedry Kultury Polskiej na Wydziale Polonistyki UW. Od roku 1992 - kierownik Katedry Kultury Polskiej, od roku 1998 wraz z jej przekształceniem w Instytut Kultury Polskiej - jego dyrektor (do roku 2005). Członek Kapituły Nagrody Naukowej im. Jerzego Giedroycia. Członek Komitetu Nauk o Kulturze PAN (wiceprzewodniczący) oraz Komitetu Nauk o Literaturze PAN, członek-korespondent Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Prezes Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego (do października 2005 następnie wybrany prezesem honorowym). Autor kilkuset publikacji z historii kultury i literatury polskiej. Odznaczony medalem Zasłużony Kulturze "Gloria artis" (2005). Opublikował m.in.: "Stanisław Brzozowski. Kształtowanie myśli krytycznej" (1976), "Etos lewicy. Esej o narodzinach kulturalizmu polskiego" (1990), "Przedwiośnie czy potop. Studium postaw polskich w XX wieku" (1997).

Adam Michnik - urodził się w 1946 roku, redaktor naczelny "Gazety Wyborczej". W latach 1968-1989 jeden z czołowych organizatorów nielegalnej, demokratycznej opozycji, historyk, eseista, publicysta polityczny. Od 1964 roku studiował na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Dwukrotnie zawieszony, a po Wydarzeniach Marcowych 1968 roku relegowany z uczelni i skazany na trzy lata więzienia. Ukończył studia na Wydziale Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 70. działał w licznych organizacjach opozycyjnych i brał udział w wydawaniu wielu pism drugiego obiegu. W latach 80. dwukrotnie aresztowany za działania przeciwko PZPR i zwalniany na mocy amnestii. Uczestnik obrad Okrągłego Stołu w 1989, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Uhonorowany licznymi odznaczeniami i tytułami doktora honoris causa. Autor wielu głośnych publikacji i artykułów w czasopismach z całego świata.

Józef Olejniczak - urodził się w 1957 roku, profesor w Instytucie Nauk o Literaturze Uniwersytetu Śląskiego. Opublikował: "Arkadia i małe ojczyzny" (1994), "Czytanie Miłosza" (Katowice 1997), "Emigracje. Szkice - studia - sylwetki" (1999), "W-Tajemniczanie. Aleksander Wat" (1999).

Heinrich Olschowsky - urodził się w 1939 roku, niemiecki publicysta, krytyk literacki, historyk i tłumacz literatury polskiej. Profesor Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, badacz poezji Tadeusza Różewicza, wydał zbiorek aforyzmów polskich autorów (1972); tłumaczył między innymi Kornela Filipowicza, Brunona Jasieńskiego, Henryka Sienkiewicza. Jest autorem szkiców i esejów, między innymi o poezji Juliana Przybosia i Władysława Broniewskiego i o poezji proletariackiej dwudziestolecia międzywojennego, zajmował się również stosunkiem literatury powojennej do wojny i okupacji.

Bohdan Osadczuk - urodził się w 1920 roku, ukraiński publicysta i dziennikarz, badacz historii Europy Środkowo-Wschodniej. W czasie wojny m.in. pracownik Ukraińskiego Komitetu Społecznego w Chełmie Lubelskim, od 1941 studiował w Berlinie historię krajów Europy Wschodniej i Bałkanów, prawo międzynarodowe i języki wschodnie. Po wojnie krótko pracownik Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie, publikował następnie w "Die Neue Zeitung". W czerwcu 1950 uczestnik berlińskiego antykomunistycznego Kongresu Wolności Kultury. Wspólnie z Jerzym Prądzyńskim od czerwca 1952 do stycznia 1953 wydawca niemieckojęzycznego biuletynu informacyjnego: "Stimmen zu Osteuropäischen Fragen" ("Głosy na temat kwestii Europy Wschodniej") finansowanego ze środków Instytutu Literackiego w Paryżu. Współpracownik paryskiej "Kultury", na której łamach publikował przez kilkadziesiąt lat "Kronikę Ukraińską". Doktoryzował się w Wolnym Ukraińskim Uniwersytecie w Berlinie. Był następnie docentem, profesorem i wreszcie prorektorem tego uniwersytetu. Od lat 50. i 60. dziennikarz i korespondent kilku pism oraz komentator w niemieckim programie telewizyjnym "Internationaler Frühschoppen". Od 1966 profesor historii najnowszej Europy Wschodniej w Otto-Suhr-Institut na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. W latach 80. wydawca pisma niezależnych intelektualistów ukraińskich na emigracji "Widnowa". Odznaczony Orderem Orła Białego. Autor wielu prac o Europie środkowo-wschodniej, m.in. "Die Entwicklung der kommunistischen Parteien Ostmittelseuropas" (1962), "Weisse Adler, Kreuz und Rote Fahne. Chronik der Krisen des kommunistischen Herrschaftssystems in Polen 1956-1982" (1982) oraz "Ukraina, Polska, świat. Wybór reportaży i artykułów".

Joanna Podolska - dziennikarka, publicystka, pisze o wielokulturowej Łodzi. Jedna ze współzałożycielek, a od 2003 roku prezes Stowarzyszenia "Instytut Tolerancji". Współautorka m.in. książki: "Litzmannstadt Getto. Ślady. Przewodnik po przeszłości".

Krzysztof Pomian - urodził się w 1934 roku, polski filozof, historyk, eseista. W latach 1952-57 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, tam też obronił pracę doktorską i habilitacyjną. W 1968 usunięty z uczelni za publiczną krytykę władz państwowych i partyjnych. Po 1973 na emigracji we Francji, gdzie od 1984 roku jest profesorem Centre National de la Recherche Scientifique. Od 1999 jest także profesorem Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Krzysztof Pomian pełni funkcję dyrektora naukowego tworzonego w Brukseli Muzeum Europy. W roku 2003 Uniwersytet im. Marii Curie-Skłodowskiej przyznał mu tytuł doktora honoris causa. Jest autorem kilkuset prac naukowych, między innymi: "Przeszłość jako przedmiot wiary. Historia i filozofia w myśli średniowiecza", "Człowiek pośród rzeczy. Szkice historyczno-filozoficzne", "Zbieracze i osobliwości: Paryż-Wenecja XVI-XVIII", "Europa i jej narody", "W kręgu Giedroycia", "Oblicza dwudziestego wieku".

Jerzy Pomianowski - urodził się w 1921 roku, prozaik, eseista, specjalista ds. historii Europy Wschodniej, scenarzysta filmowy, krytyk teatralny, tłumacz literatury pięknej z języka rosyjskiego. Współpracował z paryską "Kulturą". Redaktor naczelny "Nowaja Polsza". Autor licznych szkiców teatralnych, powieści i dramatów, m.in.: "Faryzeusze i grzesznik" (1950), "Z widowni" (kilka serii szkiców teatralnych), "Doktor Antoni Czechow przyjmuje" (1965), "Ruski miesiąc z hakiem" (1997), "Na wschód od Zachodu: jak być z Rosją?" (2004).

Myrosław Popowycz - urodził się w 1930 roku, filozof, profesor Ukraińskiej Akademii Nauk, działacz opozycji antykomunistycznej, członek Komitetu Pomocy Bezrobotnym Dziennikarzom. Od roku 1972 kierownik wydziału logiki i metodologii nauki Akademii Nauk, od 1990 prezydent Towarzystwa Filozoficznego Ukrainy; od 2002 dyrektor Instytutu Filozofii Akademii Nauk Ukrainy, w latach 1992-93 prorektor do spraw naukowych Uniwersytetu Akademia Kijowsko-Mohylańska. Obecnie jego wykładowca. Ostatnio wydał "Narys istorii kultury Ukrajiny" (Kyjiw 1999, 2001).

Małgorzata Ptasińska-Wójcik - historyk literatury, pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, autorka książki "Wydawnictwa książkowe Instytutu Literackiego w Paryżu w latach 1946-1966" (2005).

Paweł Rodak - urodził się w 1967 roku, historyk literatury i kultury polskiej, kulturoznawca, adiunkt w Instytucie Kultury Polskiej UW. Zajmuje się historią literatury i kultury polskiej XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem okresu wojennego i diarystyki. Autor książki "Wizje kultury pokolenia wojennego" (2000) oraz opracowania "Pamiętnika Andrzeja Trzebińskiego" (Warszawa 2001), współredaktor tomu "Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów" (2005), współautor podręcznika do wiedzy o kulturze dla szkół ponadgimnazjalnych "Człowiek w kulturze" (2006). Przygotowuje rozprawę habilitacyjną o dziennikach polskich pisarzy w XX wieku.

Andrzej Skrendo - urodził się w 1970 roku, ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Szczecińskim, pracuje w Zakładzie Teorii Literatury Instytutu Filologii Polskiej (1994-2001 jako asystent, od 2001 jako adiunkt). Autor książki "Tadeusz Różewicz i granice literatury. Poetyka i etyka transgresji" (Kraków 2002, Nagroda MEN). Publikował m.in. w "Pamiętniku Literackim".

Jerzy Stachurski - współtwórca i redaktor emigracyjnego pisma literackiego "Archipelag", z którym współpracowali m.in. Tymoteusz Karpowicz, Włodzimierz Odojewski i Witold Wirpsza. Pismo zostało założone w latach 80. w Berlinie Zachodnim.

Leszek Szaruga - pracownik naukowy Wydziału Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich UW, członek zespołów redakcyjnych "Nowej Polszy" i "Przeglądu Politycznego", prezes oddziału warszawskiego SPP i członek PEN-Clubu. W latach 1996-2000 doradca redaktora "Kultury" odpowiedzialny za dział literacki.

Małgorzata Szpakowska - urodziła się w 1940, historyk idei, historyk kultury polskiej i obyczaju XX wieku, krytyk literacki. Absolwentka wydziałów Filologii Polskiej i Filozofii UW, doktor nauk humianistycznych IBL PAN (1975), doktor habilitowana UW (1996), profesor UW (2004). W latach 1966-1969 doktorantka na wydziale filozoficznym UW. W marcu 1969 aresztowana pod zarzutem działalności polityczno-publicystycznej, następnie w 1970 roku skazana na 3 lata więzienia w procesie taterników (sprawa współpracy z miesięcznikiem "Kultura"). W latach 1972-2002 kierownik działu eseistyki w miesięczniku "Dialog". Od 1991 roku adiunkt, potem profesor nadzwyczajny w Katedrze, a później Instytucie Kultury UW. Autorka i tłumaczka, opublikowała m.in.: "Światopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza" (1976), "Dyskusje ze Stanisławem Lemem" (1996, 1997), "Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian" (2003).

Stanisław Szuszkiewicz - urodził się w 1934 roku, początkowo naukowiec - matematyk i fizyk, członek-korespondent Białoruskiej Akademii Nauk. Później działacz państwowy - przewodniczący Rady Najwyższej Białoruskiej SSR. Z Borysem Jelcynem i Leonidem Krawczukiem sygnował 8 grudnia 1991 roku umowę w Wiskuli (tzw. umowa białowieska) rozwiązującą ZSRR i powołującą do życia nową organizację integracyjną. W pierwszym rządzie niepodległej Białorusi (za czasów rządów premiera Kiebicza). Przewodniczący Rady Najwyższej Republiki Białoruś, zwolennik neutralności wojskowej Białorusi, polityki dialogu i partnerstwa z Zachodem i reform gospodarczych. Laureat nagrody Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Barbara Toruńczyk - urodziła się w 1946 roku, od 1968 działaczka na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, w latach 70. organizowała pomoc dla rodzin członków antykomunistycznej organizacji Ruch, udzielała pomocy robotnikom represjonowanym po protestach w czerwcu 1976 w Radomiu i Ursusie, aresztowana na dwa lata. Z Wiktorem Woroszylskim stworzyła niezależny kwartalnik literacki "Zapis" (ukazywał się do 1981). Współpracowała z "Biuletynem Informacyjnym" i "Krytyką", była członkiem redakcji "Res Publiki". W Paryżu założyła kwartalnik "Zeszyty Literackie". W redakcji znaleźli się m.in. Stanisław Barańczak, Petr Král, Josif Brodski, Adam Zagajewski, Tomas Venclova. W 1992 przeniosła redakcję "ZL" do Polski. W 2002 została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Autorka książki "Narodowa demokracja. Antologia myśli politycznej 'Przeglądu Wszechpolskiego'  1895-1905".

Kazimierz Michał Ujazdowski - urodził się w 1964 roku, doktor nauk prawnych, nauczyciel akademicki, polityk. W latach osiemdziesiątych działacz Ruchu Młodej Polski. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego. W latach 1992-1997 wykładał w Szkole Głównej Handlowej. W 2004 roku uzyskał tytuł doktora nauk prawnych na Uniwersytecie Łódzkim. Poseł (1991-93 i od 1997), w latach 2004-2005 roku wicemarszałek Sejmu. W latach 2000-2001 i od 2005 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Publicysta, autor tekstów poświęconych polityce kulturalnej i historycznej oraz zagadnieniom ustrojowym i konstytucyjnym. Założyciel i redaktor "Kwartalnika Konserwatywnego". W 2005 roku wydał książkę "Żywotność konserwatyzmu" poświęconą życiu i myśli politycznej Adolfa Bocheńskiego.

Leopold Unger - urodził się w 1922 roku, dziennikarz i redaktor, w latach 1948-1967 dziennikarz "Życia Warszawy", w latach 1962-1963 korespondent Polskiej Agencji Prasowej na Kubie. Od 1969 roku na emigracji. W latach 1969-2000 współpracownik "Kultury" oraz redaktor w sekcji polskiej Radia Wolna Europa (1978-1990). Autor wielu prac na temat Europy Środkowo-Wschodniej, m.in. "Orzeł i Reszta", "Z Brukseli", "Intruz" oraz "Wypędzanie Szatana".

Szewach Weiss - urodził się w 1935 roku polityk, profesor nauk politycznych, były ambasador Izraela w Polsce. Urodził się w Borysławiu w Polsce (obecnie Ukraina). Przeżył Holokaust, w 1947 wyjechał do Izraela. Jest absolwentem Wydziału Nauk Politycznych Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie i Wydziału Prawa Uniwersytetu w Tel-Awiwie. W 1975 był współzałożycielem Wydziału Mediów na Uniwersytecie w Hajfie i w tym roku został profesorem nauk politycznych na tej uczelni. W latach 1988-1992 był wiceprzewodniczącym, a następnie w latach 1992-1996 przewodniczącym Knessetu. W latach 2000-2003 pełnił funkcję ambasadora Izraela w Polsce. W styczniu 2004 odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Autor kilkudziesięciu książek z dziedziny nauk politycznych i społecznych, książek dla dzieci i młodzieży, podejmuje w nich również problematykę zagłady Żydów.

Marek Zaleski - urodził się w 1952 roku, krytyk literacki, historyk literatury, pracownik Instytutu Badań Literackich PAN oraz współredaktor kwartalnika "Res Publica Nowa". Juror Nagrody Nike. Autor książek i szkiców poświęconych polskiej literaturze współczesnej, m.in. "Przygoda drugiej awangardy", "Formy pamięci" oraz "Zamiast. O twórczości Czesława Miłosza".

Źródło: www.giedroyc.uw.edu.pl