"Prezentacja Establishment (jako źródło cierpień) to manifestacja najnowszej generacji sztuki polskiej. Około roku 2000 dominującą pozycję na polskiej scenie artystycznej zdobyło urodzone w latach 1970. pokolenie artystów prezentowane pod szyldem 'młodej sztuki z Polski', w której odbijały się realia i paradoksy czasów transformacji i ponowoczesnej rzeczywistości. Wystawa jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy w obliczu instytucjonalizacji pokoleniowej 'aksamitnej rewolucji' sprzed kilku lat, twórcy, którzy dziś wchodzą na scenę, mają potencjał tworzenia nowych jakości, czy też ich ambicje ograniczają się do dołączania do istniejącego establishmentu.

Establishment powstał z przekonania, że ponieważ od prezentacji takich projektów jak Novart.pl, Relax, Pop-elita czy Rzeczywiście, młodzi są realistami, upłynęło już sporo czasu, warto ponownie przyjrzeć się kondycji i przemianom polskiej sceny artystycznej w formule wystawy zbiorowej.

Debiutujący dziś artyści wchodzą na zupełnie inną scenę. Postępująca instytucjonalizacja sztuki, poszerzony dyskurs krytyczny związany z lawinowo powstającymi internetowymi pismami i blogami o sztuce, równie skokowy przyrost komercyjnych galerii, niedaleka perspektywa powstania nowych publicznych instytucji artystycznych i ściślejsze powiązania sceny lokalnej z międzynarodową. Więcej możliwości, więcej pokus, większa ilość graczy działających w świecie sztuki, gęstsze otoczenie krytyczne, szybsze kariery, poprzeczka oczekiwań wysoko ustawiona przez poprzedników.

Celem wystawy jest przedstawienie postaw formujących się wobec wyżej nakreślonych uwarunkowań. Czy można wobec nowej sztuki zarysować jakąkolwiek wspólnotę wrażliwości, estetyk, strategii i tematyki? Czy też młoda scena artystyczna to zatomizowany zbiór indywidualności? Czy młodzi wciąż rzeczywiście są realistami, czy też ich obszar zainteresowań leży już gdzie indziej, poza rzeczywistością definiowaną na poziomie potocznej codzienności?

Wystawa jest nie tylko przeglądem tego, 'co słychać' w sztuce, lecz również okazją do refleksji nad mitologią artysty, okazją do zadania pytania o podmiotowość twórcy w 'epoce kuratorów' - w momencie, w którym sztuka jest z jednej strony poddana totalnej instytucjonalizacji, a z drugiej komercjalizacji zmieniającej indywidualność artysty w znak towarowy. Kluczowa staje się kategoria postawy jako fundamentu niepodległości artysty.

Tytuł prezentacji nawiązuje do słynnej pracy Zygmunta Freuda, w której ojciec psychoanalizy podjął się krytyki kultury jako 'źródła cierpień' (Das Unbehagen in der Kultur, 1930). W przyjęciu takiego tytułu wystawy jest element prowokacji, a także akt przyznania się do winy ze strony kuratorów, którzy, realizując projekt w dużej instytucji w stolicy, sami są częścią establishmentu. Establishment to pojęcie budzące ambiwalentne uczucia, przedmiot tajemnych tęsknot i zrazem nieśmiertelny przedmiot kontestacji."

Artyści: Wojciech Bąkowski, Olaf Brzeski, Dwaesha, Łukasz Jastrubczak, Szymon Kobylarz, Tomasz Kowalski, Norman Leto, Tomasz Mróz, Radosław Szlaga, Iza Tarasewicz, Mariusz Tarkawian, Truth, Anna i Adam Witkowscy, Zorka Wollny oraz Grzegorz Drozd

Otwarcie wystawy: piątek 27 czerwca 2008, godz. 19.00
Wystawa czynna do 31 sierpnia 2008
Kuratorzy: Marcin Krasny i Stach Szabłowski

Koncerty na otwarcie: Capitan Commodore + Piotr Gwadera, Samorządowcy, KOT