Miron Białoszewski w przedstawieniu "Imiesłów" (1959) fot. Edward Hartwig © Narodowe Archiwum Cyfrowe

Twórczość Mirona Białoszewskiego (1922-1983) obejmująca nie tylko poezję ale także eksperymentalne sztuki i zupełnie niekonwencjonalne prozatorskie zapisy codziennej rzeczywistości, wydaje się nieprzetłumaczalna; I rzeczywiście, poza garścią wierszy zawartą w antologii Czesława Miłosza Postwar Polish Poetry, skromnego tomiku wierszy i jednego wydania Pamiętnika z powstania warszawskiego (oba zresztą na rynku od dawna są nieosiągalne), Białoszewski w świecie anglojęzycznym jest w zasadzie nieznany.

Powoli się to jednak zmienia. W niedawnej ankiecie dotyczącej najpilniejszych przekładowych dezyderatów opublikowanej na łamach The Quarterly Conversation, Ilya Kaminsky, poeta i redaktor Words without Borders, tak pisał o potrzebie angielskiej wersji dzieła polskiego poety: "Wiersze Mirona Białoszewskiego to książka, którą mam nadzieję pewnego dnia trzymać w dłoniach."

Nowy numer pisma literackiego Aufgabe, w znacznej części poświęcony polskiej poezji, to duży krok w tym kierunku. W numerze znalazł się obfity wybór nowych tłumaczeń Białoszewskiego, a także kilka wierszy w starszych przekładach, poza tym esej Kacpra Bartczaka oraz wiersze młodych poetów, m.in. Ewy Chruściel uważanej za kontynuatorkę eksperymentalnej tradycji reprezentowanej przez Białoszewskiego.

Podczas wieczoru poświęconego twórczości Białoszewskiego zaprezentowane zostaną jego wiersze, teksty pochodzące z Donosów rzeczywistości, fragmenty Pamiętnika z powstania warszawskiego, a także lingwistyczne zabawy znane z teatrzyka. Wśród czytających znajdą się amerykańscy poeci eksperymentatorzy: Peter Gizzi, Joan Retallack, Lisa Jarnot, Eugene Ostashevsky, Corina Copp i Paolo Javier, pojawią się także redaktor NYRB Classics Edwin Frank i poetka Ewa Chruściel. Profesor Uniwersytetu Harvarda Joanna Niżyńska wygłosi zagajenie, po którym planowana jest dyskusja.

Następnego dnia, we wtorek 20 kwietnia o godz. 22 w Nuyorican Poets Cafe pokazany zostanie film Andrzeja Barańskiego Parę osób, mały czas (Polska, 2005, 105 min) - dramat psychologiczny, którego scenariusz powstał w oparciu o pamiętniki Jadwigi Stańczakowej, niewidomej przyjaciółki Białoszewskiego pełniącej częściowo funkcję jego sekretarz. Obraz wyreżyserowany przez Andrzeja Barańskiego, reżysera bardzo osobnego, twórcę m.in. Dwóch księżyców i Kobiety z prowincji, nominowany był do nagrody dla najlepszego filmu na festiwalu w Karlowych Warach (2006). Odtwórcy głównych ról Andrzej Hudziak (którego nowojorska publiczność może kojarzyć z Kalkwerka Krystiana Lupy pokazywanego w zeszłym roku podczas Lincoln Center Festival) i Krystyna Janda za swoje kreacje zdobyli nagrody aktorskie na Feestiwalu w Gdyni w 2005 roku.

Dwa wieczory z Mironem Białoszewskim:

• Poniedziałek, 19 kwietnia 2010, godz. 20:00
  The Salt of Structure: A Celebration of Miron Białoszewski
  The Poetry Project at St Mark's Church
  131 E. 10th Street (at 2nd Ave.)
  Nowy Jork, NY
  
  
• Wtorek, 20 kwietnia 2010, godz. 22
  Parę osób, mały czas
  Nuyorican Poets Cafe
  236 E. 3rd Street (between Avenues B & C)
  Nowy Jork, NY

Źródło: www.polishculture-nyc.org