Teofil Kwiatkowski, "Portret Chopina", ca 1844, rysunek tuszem, Bibliothèque nationale de France, Bibliothèque-musée de l'Opéra, fot. materiały prasowe

Fryderyk Chopin urodził się 1 marca 1810 roku. W 1831 wyjechał do Francji, gdzie mieszkał do śmierci w 1849 roku. W Paryżu, który w tym czasie był muzycznym stolicą Europy, szybko został uznany za wybitnego kompozytora. Berlioz określił Chopina jako "talent zupełnie innego rodzaju", Liszt mówił o nim, że uosabia "esencję wirtuozerii". Mimo to nawet u szczytu sławy i uwielbienia Chopin wolał grać w salonach dla garstki słuchaczy niż występować przed tłumami na koncertach w salach Paryża i innych miast Europy. Czuł się szczęśliwszy w intymnym towarzystwie przyjaciół i bliskich znajomych, szczególnie tych będących tak jak on emigrantami z Polski.

Wystawa zachęca do odkrywania muzycznego świata Chopina za pośrednictwem licznych manuskryptów i rzadkich wydań partytur na co dzień znajdujących się w Bibliothèque nationale de France, obrazów, rysunków i instrumentów z epoki. Wprowadza nas w tajniki warsztatu Chopina, próbując przybliżyć sposób, w jaki powstawała jego muzyka. Szczególny nacisk położono na dźwięk i przekaz audiowizualny (zwłaszcza w wersji zwiedzania dostosowanej do potrzeb najmłodszych gości). Wystawa dostarcza także narzędzi multimedialnych, przy pomocy których można docierać do genezy i ewolucji poszczególnych dzieł kompozytora.

Wystawa składa się z trzech części:

Pianopolis

W czasach Chopina w Paryżu szerzyła się "fortepianomania" - i to zarówno pośród profesjonalnych muzyków jak i amatorów, który dzięki fortepianowi mieli dostęp do bardziej zróżnicowanego repertuaru. Szczególną rolę w muzycznym życiu Paryża odgrywali konstruktorzy fortepianów, którzy przy swoich warsztatach organizowali salony stanowiące ważne miejsce koncertowe. Chopin swój pierwszy paryski koncert dał w 1832 roku właśnie w takim salonie Pleyela. Fortepianowa euforia pociągnęła za sobą rozwój dydaktyki pianistycznej, na którym to polu kompozytor także wyrobił sobie świetną renomę. Wystawa prezentuje zmiany w podejściu do nauczania poprzez zestawienie różnych metod gry na fortepianie a także innych instrumentach; niektóre z tych zbiorów nut i wprawek to oryginalne wydania, którymi w latach 1839-1841 w swojej pracy pedagogicznej posługiwał się sam Chopin (obecnie w kolekcji Musée de la musique).

Krąg przyjaciół i artystów

Życie muzyczne 1. połowy XIX wieku koncentrowało się w salonach, które stanowiły też centrum aktywności towarzyskiej klas wyższych. Salony były miejscem, gdzie spotykały się różne sztuki i gdzie Chopin, co pokazują dokumenty zgromadzone na wystawie, miał styczność z malarzami, pisarzami i dziennikarzami. Właśnie w takiej scenerii kompozytor poznał George Sand i jej krąg towarzyski. Z kolei jego przyjaźń z Delacroix pozwala nam śledzić związki Chopina z artystami sztuk pięknych.

Proces twórczy Chopina

Po 1835 roku Chopin w dużym stopniu zrezygnował z gry dla dużej publiczności i skoncentrował się na komponowaniu. Pisał krótkie utwory jak mazurki, nokturny czyetiudy, które przyniosły mu błyskawiczną sławę, z czasem zaczął komponować większe formy muzyczne (np. polonezy i ballady). Wystawa ujawnia genezę niektórych z tych utworów, pozwalając prześledzić ich ewolucję od fazy rękopisu po w pełni ukończone dzieło. Różne, opatrzone komentarzami wydania dzieł Chopina pokazują, w jaki sposób uczniowie kompozytora przyczynili się do rozpowszechnienia jego dzieł. To m.in. dzięki nim osoba Chopina bardzo szybko została otoczona quasi kultem, stając się postacią niemal mityczną; znajduje to odzwierciedlenie w takich artefaktach kultury jak jego maska pośmiertna czy już XX-wieczne filmy o artyście. Dzisiaj Chopin jest zgodnie postrzegany jako jedno z najbardziej doskonałych wcieleń romantycznego artysty.

Kuratorzy:

• Jean-Jacques Eigeldinger, muzykolog, Uniwersytet w Genewie;
• Cécile Reynaud, kurator Bibliothèque nationale de France;
• Thierry Maniguet, kurator Musée de la musique.

Wystawa otwarta od 8 marca do 6 czerwca 2010.
Organizator: Bibliothèque nationale de France i Musée de la musique.

Wystawie "Chopin - The Composer's Workshop" towarzyszy cykl koncertów w amfiteatrze Cité de la musique, zorganizowanych we współpracy z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina w Warszawie. Wszystkie dzieła Chopina zaprezentowane zostaną w porządku chronologicznym na instrumentach z epoki.

Musée de la musique
221, avenue Jean Jaurès
75019 Paris

Źródło: informacja prasowa