Bruno Schulz i Franz Kafka w Muzeum Żydowskim w Sztokholmie i na Festiwalu Filmowym Kinoteka Stockholm.

Wystawa "Franz Kafka i Bruno Schulz - mistrzowie pogranicza" w Muzeum Żydowskim przedstawia życie i twórczość dwóch spośród największych pisarzy XX wieku. Jest okazją do wejścia w zaginiony świat, który w poważnym stopniu zdecydował o kształcie dzisiejszej Europy.

- Znaleźliśmy skarb, którym chcemy podzielić się ze szwedzką publicznością. Jestem przekonana, że ta magiczna wystawa zapadnie w pamięć. Każdy znajdzie tu coś dla siebie, bez względu na wiek. Wystawa jest bardzo poglądowa i bogata w treści: współgrają w niej sztuka, literatura i historia. A wszystko to zostało zaprezentowane w sposób pobudzający wyobraźnię! - mówi Yvonne Jacobsson, dyrektor Muzeum Żydowskiego

Wystawie w Muzeum Żydowskim towarzyszyć będą liczne wydarzenia. Jednym z pierwszych stanie się październikowy przegląd filmów animowanych zainspirowanych twórczością Kafki i Schulza na organizowanym przez Instytut Polski w Sztokholmie festiwalu Kinoteka Stockholm.

Wystawa w Muzeum Żydowskim jest efektem współpracy szeregu instytucji, a jego kluczowymi partnerami są Instytut Polski w Sztokholmie (który był także inicjatorem i pomysłodawcą wystawy poświęconej Schulzowi) oraz Centrum Czeskie w Sztokholmie.

- Praca nad wystawą trwała ponad dwa lata i była bardzo interesującym procesem, któremu początek dała wizyta studyjna w Polsce, na którą wybrałyśmy się wspólnie z Yvonne Jacobsson, dyrektor Muzeum Żydowskiego w Sztokholmie - mówi dyrektor Instytutu Polskiego w Sztokholmie, Katarzyna Tubylewicz. Początkowo stworzona została grupa robocza, w której skład weszły trzy kobiety: dyrektor Muzeum Żydowskiego, Yvonne Jacobsson, dyrektor Centrum Czeskiego, Lucie Svobodova i ja. Potem dołączyła do nas jeszcze jedna ważna i opiniotwórcza postać, Agneta Pleijel, szwedzka pisarka i znawczyni prozy Schulza i Kafki. To ona stworzyła opowieść o Schulzu i Kafce, która stała się ramą tematyczną wystawy.

Wystawa "Franz Kafka i Bruno Schulz - mistrzowie pogranicza" ukazuje tworzącą się europejską tożsamość na pograniczu starego i nowego.

Obaj pisarze pochodzili z zasymilowanych rodzin żydowskich i pisali w językach ojczystych - po niemiecku i po polsku. Obracali się w intelektualnych kręgach i czuli silnie związani ze swoim środowiskiem.

Obszary wieloetniczne są charakterystyczne dla Europy, czego przykładem może być leżąca na granicy Polski, Rosji, Węgier i Ukrainy - Galicja. Ziemie te były przez lata zamieszkiwane przez różne narodowości, między innymi przez Ukraińców, Polaków, Rosjan, Żydów, Niemców, Rusinów i Ormian. Punktem wyjścia dla prezentowanej w Muzeum Żydowskim wystawy jest właśnie Galicja, dziś leżąca na terenie Polski i Ukrainy. Na jej charakter silny wpływ miała mieszkająca tu licznie społeczność żydowska. Był to świat żydowskich bibliotek, klubów, szkół, kawiarni i synagog, które całkowicie pochłonęła Zagłada.

Na wystawie w Sztokholmie zostaną między innymi pokazane prace Brunona Schulza ze zbiorów Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie (m.in. jedyny zachowany obraz olejny Schulza Spotkanie, scena na ulicy miasteczka z postaciami dwóch kobiet i młodego rabina), Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz z prywatnej kolekcji jedynego żyjącego krewnego pisarza i artysty, Marka Podstolskiego oraz oryginalne listy Franza Kafki.

- Dla szwedzkiej publiczności Kafka jest już ikoną. Bruno Schulz nie jest tak powszechnie znany, mamy więc nadzieję, że wystawa traktująca o tych dwóch wybitnych pisarzach sprawi, że miłośnicy Kafki odkryją także Schulza - mówi Katarzyna Tubylewicz.- Znam lepiej Kafkę niż Schulza - dodaje rzeczniczka prasowa Muzeum Żydowskiego w Sztokholmie Yael Fred - jednak ponowna lektura Kafki i poznanie Schulza pozwoliło mi odkryć zadziwiający świat, którego atmosferę da się moim zdaniem odczuć na wystawie. Zdałam sobie sprawę, jak wiele łączy ich pisarstwo i jak odzwierciedla ono utraconą rzeczywistość.

Podczas towarzyszącego wystawie przeglądu filmów animowanych "Bruno Schulz, Franz Kafka - karaluchy i krokodyle" na festiwalu filmowym Kinoteka Stockholm pokazane zostaną między innymi filmy Franz Kafka w reżyserii Piotra Dumały i Traktat o manekinach w reżyserii Wojciecha Brzozowskiego. Pokaz organizowany jest we współpracy z krakowskim festiwalem filmów animowanych OFAFA (wyboru filmów dokonał dyrektor festiwalu Mariusz Frukacz) oraz sztokholmskim festiwalem filmów animowanych FIA.

• "Franz Kafka i Bruno Schulz - mistrzowie pogranicza"
  Muzeum Żydowskie (Judiska Museet) w Sztokholmie
  4 października 2010 - 13 marca 2011
  Partnerzy: Instytut Polski w Sztokholmie, Centrum Czeskie, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie, Franz Kafka Society, Muzeum Literatury w Pradze, Biblioteka Żydowska, Wydział ds. kultury Gminy Żydowskiej w Sztokholmie, Biblioteka Żydowska w Sztokholmie, Benjamin Geissler, Agneta Pleijel.

• "Bruno Schulz, Franz Kafka - karaluchy i krokodyle, przegląd filmów animowanych"
  Kinoteka Stockholm www.kinoteka.se
  wrzesień - październik 2010
  Partnerzy: OFAFA, FIA, Bio Rio