Ekspozycja prezentowana w Muzeum Narodowym w Warszawie jest powtórzeniem wystawy zorganizowanej we Francji oraz pierwszą dla polskiej publiczności prezentacją tak ważnego dla historii i kultury polskiej zjawiska.


Pomysł narodził się w 2004 roku - w ramach Sezonu Polskiego we Francji "Nova Polska" Muzeum Narodowe w Warszawie zorganizowało w Bretanii, w Quimper wystawę Malarze polscy w Bretanii (1890-1939), czynną od 24 czerwca do 7 listopada 2004 roku, na której zaprezentowano 110 obrazów, rysunków i grafik malarzy związanych z polską kolonią artystyczną we Francji od końca XIX wieku do II wojny światowej. Artyści ci są jednocześnie najwybitniejszymi przedstawicielami polskiej historii malarstwa. Na wystawie pokazano m.in. prace Olgi Boznańskiej, Władysława Ślewińskiego, Józefa Pankiewicza, Tadeusza Makowskiego, Meli Muter, Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego), Eugeniusza Zaka, Mojżesza Kislinga.

Dzieła pochodziły z muzeów i kolekcji prywatnych w Polsce, a także z muzeów francuskich (m.in. z Centre Pompidou w Paryżu) i szwajcarskich (Musée du Petit Palais w Genewie). Wystawa cieszyła się ogromnym powodzeniem u publiczności (rekord frekwencji Muzeum w Quimper). Cały nakład pięknie wydanego katalogu został sprzedany w całości. W prasie francuskiej (i polskiej) ukazały się liczne artykuły. Najważniejsze anglojęzyczne pismo dotyczące sztuki, wychodzący w Londynie "The Burlington Magazine" zamieścił obszerny artykuł o wystawie.

Tadeusz Makowski, Szewc, 1930

Władyslaw Ślewiński, Portret chłopca

W Bretanii, tak chętnie i licznie odwiedzanej przez polskich artystów, powstały znane i ważne dla polskiej sztuki dzieła, jak np. Szewc Makowskiego, słynne morskie pejzaże i portrety Bretończyków Ślewińskiego, najlepsze dzieła (pełne ekspresji portrety) Meli Muter. W Bretanii Henryk Sienkiewicz pisał Quo vadis, a polska dramatopisarka i aktorka Gabriela Zapolska, zaprzyjaźniona z Paulem Gauguinem, posiadała kolekcję jego prac.

Artystyczne związki polsko-bretońskie były bardzo silne. Są one widoczne zarówno w Polsce, jak i w Bretanii. Szczególnym miejscem w Bretanii, do którego pielgrzymują liczni mieszkańcy tego kraju, jest skalisty półwysep Pointe du Raz i stojąca tam ogromna figura Matki Boskiej Rozbitków, poświęcona pamięci tych, którzy nie wrócili z morza. Jej autorem był polski rzeźbiarz działający we Francji, Cyprian Godebski (twórca m.in. warszawskiego pomnika Adama Mickiewicza).

1.	2.
3.

Ilustracje:

1. Henryk Hayden, Fete nautique w Le Pouldu, 1909
2. Mela Muter, Stara Bretonka z dzieckiem, 1911
3. Władyslaw Ślewiński, Dwie Bretonki z koszem jabłek, 1897

Polska jest ciągle obecna w Bretanii. Liczni przebywający tam artyści z Polski pozostali w pamięci Bretończyków, natomiast polskiej publiczności należy Bretanię przybliżyć, ów kraj z jego ciekawą (podobną zresztą do polskiej) historią, kulturą, obyczajem, sztuką. Dlatego też wystawie będzie towarzyszył pokaz ponad 200 eksponatów - obrazów, rysunków, barwnych bretońskich strojów, słynnej w świecie ceramiki z Quimper, ludowej grafiki, dzięki którym chcielibyśmy oddać klimat duchowy i kulturalny tego kraju, pokazać "semantyczny pejzaż" Bretanii, tak chętnie malowany i opisywany przez polskich artystów.

Źródło: Muzeum Narodowe w Warszawie