Andrzej Wróblewski, "Czaszka zielona", 1956, kolekcja Jerzego i Elżbiety Stelmachów

"To the Margin and Back / Do krawędzi i z powrotem" jest pierwszą zagraniczną wystawą indywidualną Andrzeja Wróblewskiego (1927-1957), zorganizowaną ponad pięćdziesiąt lat po śmierci artysty.

Prezentacja jest próbą krytycznego spojrzenia na dorobek artysty i odczytania go przez pryzmat osobistej biografii na tle skomplikowanej i gwałtownie zmieniającej się sytuacji w powojennej Polsce. Wróblewski to jedna z kluczowych postaci sztuki Europy Środkowej i Wschodniej po 1945 roku. Szalenie intensywna, lecz krótka działalność artysty pełna jest dramatycznych kontrastów, rozpięta między abstrakcją a realizmem, dwoma biegunami artystycznych idiomów, jest świadectwem kształtowania się własnej postawy, której znaczenie ma dziś możliwość ocenić międzynarodowa publiczność.

Wystawa, na której znalazło się siedemdziesiąt prac pochodzących ze zbiorów muzealnych i prywatnych, pozwala prześledzić artystyczne poszukiwania Wróblewskiego - od wczesnych, wykonanych pod kierunkiem matki (artystki i uczennicy Ludomira Slendzińskiego) prac graficznych, przez abstrakcyjne płótna powstałe po przystąpieniu artysty do krakowskiej grupy nowoczesnych, wyjątkową próbę oddania wojennej traumy za pomocą "realizmu bezpośredniego", po alians z formułą socrealizmu, prowadzący ostatecznie do odrzucenia go i powrotu do własnych poszukiwań. Jednak tytułowa krawędź to nie tylko margines wolności twórczej, a także wewnętrzna, bardziej metaforyczna granica lęków i przynależności - z nią wiąże się poczucie "niezakorzenienia", braku miejsca i jego poszukiwania, które artystycznej prowadził na różnych poziomach.

Na wystawie "To the Margin and Back" prezentowane są kluczowe dla artysty płótna zarówno z okresu wczesnych poszukiwań i abstrakcji (Szofer niebieski, 1948; Niebo nad górami, 1948; Zatopione miasto I, 1948), jak i późniejszych serii Rozstrzelań (Rozstrzelanie z chłopczykiem, 1949; Rozstrzelanie z gestapowcem, 1949), "ukrzesłowień" (Kolejka trwa, 1956; Ukrzesłowienie I, 1956) i przedstawień ludzkiego ciała (Portret organiczny, 1967). Obok nich zobaczyć można wybitne i rzadko prezentowane prace na papierze, gwasze i monotypie. "To the Margin and Back" przedstawia też widzom wybór dokumentów, zapisków i fotografii artysty.

Wystawie towarzyszy bogato ilustrowana publikacja w języku angielskim, na którą składa się obszerny wybór tekstów Andrzeja Wróblewskiego, recenzji z wystaw, artykułów oraz fragmentów nieznanych dotąd osobistych notatek, którym towarzyszą im głosy krytyczne: historyczny tekst Andrzeja Kostołowskiego z 1968 roku i współczesny esej Joanny Kordjak-Piotrowskiej.

Kuratorka: Magdalena Ziółkowska.

Otwarcie: 10 kwietnia 2010, godz. 16:00.
Wystawa czynna do 15 sierpnia 2010.

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
Eindhoven
Holandia

Źródło: informacja prasowa