Powrót do domu to temat uniwersalny; podobnie jak przewodni motyw tegorocznej edycji Festiwalu Dialogu Czterech Kultur – "terytorium". Nieprzerwany przepływ czasu, który przybiera formę historii, można postrzegać jako ciąg powrotów i wspomnień, w którym pamięć odgrywa rolę łącznika między przeszłością a teraźniejszością. Przestrzeń (terytorium) i miejsce (dom) wiążą się z doświadczeniem głębokiej tęsknoty (nostalgii i melancholii). Jedno i drugie bywa źródłem wewnętrznych konfliktów. Wystawa Anabasis. Rytuały powrotu do domu ukazuje różne wymiary powrotu: między intymnym i publicznym, uwewnętrznionym i upamiętnionym, między mitologiami osobistymi i zbiorowymi.

Wszyscy zaproszeni artyści funkcjonują w odniesieniu do napięcia, które z jednej strony wyznacza wewnętrzna podróż w Zwierciadle Andrieja Tarkowskiego (fetyszyzacja domu i konieczność emigracji wewnętrznej), z drugiej zaś - ironiczno-dekadenckie studium nostalgii w Pogardzie Jeana-Luca Godarda, z jego ironicznym przywołaniem Odysei jako jeszcze jednego symbolicznego ujęcia archetypowego tematu powrotu do domu. Niektórzy spośród artystów stworzyli projekty nawiązujące bezpośrednio do Łodzi, jej lokalizacji i tematu wystawy.

Wnętrza willi Ludwika Grohmana, źródło: www.4kultury.pl

Wystawa "Anabasis. Rytuały powrotu do domu" prezentowana jest w nastrojowych wnętrzach pochodzącej z końca XIX wieku willi niemieckiego przemysłowca Ludwika Grohmanna, jednej z pierwszych łódzkich luksusowych rezydencji, które świadczyły o ekonomicznej prospericie miasta na przełomie wieków. Willę zaprojektował w 1889 roku Hilary Majewski, a jej architektura nawiązuje do włoskiego renesansu. Istotna część wystawy, w tym unikatowy zbiór polaroidów Andrieja Tarkowskiego (Instant Light), znajduje się w pobliskiej willi Henryka Grohmanna (wybudowanej w roku 1892 i zaprojektowanej częściowo najprawdopodobniej przez Otto Wagnera), z eklektycznymi wnętrzami, nawiązującymi między innymi do wiedeńskiej secesji. W willi obecnie mieści się Muzeum Książki Artystycznej z niezwykłą kolekcją własności Jadwigi i Janusza Tryznów i jedyną w swoim rodzaju pracownią wyposażoną w stare maszyny drukarskie.

Kurator: Adam Budak.

Artyści: Lida Abdul, Helena Almeida, Mieke Bal, Yael Bartana, Rita Sobral Campos, Jonas Dahlberg, Edith Dekyndt, Elmgreen & Dragset, Famed, Jarosław Fliciński, Kasia Fudakowski, Lothar Hempel, Teresa Hubbard & Alexander Birchler, Marine Hugonnier, Danilczyk & Krakowska, Susanne Kriemann, Agnieszka Kurant, Sharon Lockhart, Ernesto Neto, Adrian Paci, Mai-Thu Perret, Agnieszka Polska, Pedro Cabrita Reis, Mathilde Rosier, Esther Stocker, Andriej Tarkowski.

Wernisaż: 5 września 2009, 17:00.
Wystawa czynna do 4 października 2009.

Adresy:

• willa Ludwika Grohmana, ul. Tylna 9/11
• Muzeum Książki Artystycznej, ul. Tymienieckiego 24