Alina Szapocznikow (1926-1973) była jedną z najbardziej oryginalnych rzeźbiarek współczesnych, wywarła znaczący wpływ na sztukę XX wieku. Korzystając z osobistych doświadczeń walki z nieuleczalną chorobą, stworzyła odrębny, fascynujący język wypowiedzi artystycznej, budowała bardzo osobiste formy symboliczno-biologiczne. W jej pracach dominowała problematyka egzystencjalna, zagadnienia kondycji ciała ludzkiego i spraw ostatecznych. Korzystała z nowych technologii rzeźbiarskich, stosowała m.in. masy plastyczne, cement, żywice syntetyczne. W nich tworzyła "rzeźbiarskie odciski" własnego ciała. Wiele z dzieł artystki należy do najbardziej przejmujących, dramatycznych obrazów sensu ludzkiego istnienia. W ostatnich latach życia artystka stworzyła bezprecedensowy w sztuce światowej cykl NOWOTWORY - dramatyczne, ekspresyjne rzeźbiarskie "portrety" guzów nowotworowych, syntezę okrutnej, biologicznej destrukcji oraz ZIELNIK - trzynaście odcisków ciała syna artystki, symbolicznych śladów przemijania ludzkiego ciała.

Alina Szapocznikow przeżyła grozę getta w Piabanicach i Łodzi oraz obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu, Bergen-Bergen i Teresinie. Po wyzwoleniu rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Artystyczno-Przemysłowej w Pradze (1946-47) i École Nationale Supérieure des Beaux-Arts w pracowni Paula Niclausse'a w Paryżu (1947-50). W 1951 roku powróciła do kraju. Pracowała przy rekonstrukcji rzeźb na warszawskiej i gdańskiej Starówce, brała udział w wielu konkursach na socrealistyczne pomniki (m.in. POMNIK PRZYJAŹNI POLSKO-RADZIECKIEJ, ustawiony w holu wejściowym Pałacu Kultury i Nauki, 1954). W 1955 roku stworzyła rzeźbę EKSHUMOWANY, będącą hołdem dla Lászlo Rajka, węgierskiego działacza zamordowanego przez komunistów w 1949 roku. Dwa lata później, na zlecenie telewizji francuskiej Roman Polański nakręcił film o artystce. W 1957 roku otwarto jej pierwszą wystawę indywidualną. Zauważona przez krytykę, była zapraszana do udziału w międzynarodowych wystawach sztuki polskiej, uczestniczyła w wielu prestiżowych wydarzeniach artystycznych w kraju. W roku 1963 artystka wyjechała do Paryża i zamieszkała w nim na stałe. Włączyła się w nurt twórczości grupy Nouveau Réalisme (należeli do niej m.in. Arman, César, Raymond Hains, Yves Klein, Niki de Saint Phalle, Jean Tinguely, Villeglé), której przewodził krytyk sztuki Pierre Restany. Została laureatką prestiżowej nagrody Fundacji Copleya (za rzeźbę GOLDFINGER, 1965), przyznanej jej przez znakomite grono artystów: Marcela Duchampa, Jeana Arpa, Maxa Ernsta, Roberto Mattę. Na początku 1969 roku artystka zachorowała, wykryto u niej raka piersi. Była kilkakrotnie operowana. Do końca życia nie traciła ironicznego dystansu do siebie samej i swojego nieszczęścia.

Na wystawie ZATRZYMAĆ ŻYCIE zgromadzono 60 rzeźb (m.in.: BALET, 1958; MARTWY PTAK, 1961; GŁOWA III, 1960; ROZŁUPANY, 1960; FERDYDURKE, 1961; SAMOGŁOSKA, 1962; SPÓŁGŁOSKA, 1962; RZEŹBA BIOLOGICZNA, 1964; FILOZOF, 1965; KROCZĄCE USTA, 1966; BUSTE ÉTICELANT I, 1967; PORTRET WIELOKROTNY, 1967; ILUMINOWANA, 1966-67; OKRĄGŁĄ, 1968; SCULPTURE - LAMPE IV, 1970; FETYSZE I, FETYSZE V, 1970-71; FAJRANT, 1971; SZALONA BIAŁA NARZECZONA, 1971), około 120 rysunków, akwarel i grafik, w większości dotychczas nie eksponowanych oraz cykl 20 fotografii Romana Cieślewicza dokumentujących rzeźbiarskie obiekty wykonane ustami artystki w gumie do żucia. Prezentowane prace pochodzą ze zbiorów rodziny Aliny Szapocznikow.

Wernisaż wystawy: 13 maja 2004, godz. 19:00.

Galeria IRSA Fine Art
ul. Krakowskie Przedmieście 33, Warszawa
tel. (+48 22) 827 00 50
www.finearts.pl