Sztuki wizualne

ALINA SZAPOCZNIKOW W GALERII BROADWAY 1602

Sztuki wizualne

Nowy Jork, 18.11.2007 - 05.01.2008

Photosculpture 1973, courtesy Brodway 1602

Alina Szapocznikow (1926-1973) zajmuje wyjątkowe miejsce w historii powojennej awangardy europejskiej. Była jedną z pierwszych artystek, która w latach 60. i na początku 70. eksperymentowała z poliestrem - używała go do odlewów części własnej twarzy i ciała, które następnie łączyła w groteskowe asamblaże o erotycznych podtekstach. Jej rysunki i rzeźby to pionierska fuzja późnego, ciemnego surrealizmu z jasną i erotycznie prowokacyjną stroną popartu. Spuścizna Szapocznikow obejmuje twórczość od lat 50. do przedwczesnej śmierci artystki w 1973 roku.

Po studiach i latach podróży między Pragą, Paryżem i Warszawą, w 1963 Szapocznikow przeprowadziła się do Francji, gdzie nawiązała bliskie relacje z członkami ruchu Nouveau Réalisme i Marcelem Duchampem promującym jej prace w Stanach Zjednoczonych. Wystawa jest retrospektywnym spojrzeniem na twórczość Szapocznikow od późnych lat 40. do wczesnych 70., koncentruje się na konceptualnym powiązaniu rysunków i rzeźb artystki.

Szapocznikow obok rzeźb tworzyła wiele rysunków i monotypii, w których eksperymentowała z abstrakcyjnymi i figuratywnymi formami wyrazu. Wiele spośród tych delikatnych prac na papierze to szkice i studia do przyszłych rzeźb i projektów publicznych, częściowo nigdy niezrealizowanych z powodu przedwczesnej śmierci artystki.

Grupę rysunków prezentowaną w Brodway 1602 otwierają klasyczne, ale niezwykle intymne studia robotników z lat 1948-54, które prowadziły do udziału Szapocznikow w zamówieniach publicznych na rzeźby w późnym okresie stalinowskim. Następnie prezentowane są eksperymenty formalne z późnych lat 50. i 60. w stylu kojarzonym w tym czasie z "abstrakcją organiczną". W połowie lat 60. Szapocznikow poszła w kierunku radykalnej figuracji i asamblaży. Na wystawie będzie można zobaczyć studia do takich rzeźb jak Złoty palec (1965) i Podróż (1967).

Trzon nowojorskiej prezentacji to grupa rzeźb - od intensywnie kolorowych Deserów (1970-71), do białych nagich figurynek Szalona narzeczona (Fiancée Folle) i Szalona narzeczona zaślubiona (Fiancée Folle Mariée) z tego samego roku. Obie grupy projektów wykonane są z poliestru, eksponują i fragmentują kobiece ciało w prowokacyjny i przewrotny sposób, jak gdyby przeznaczały je do konsumpcji czy zabawy.

W późnych latach 60. Szapocznikow uczestniczyła w neo-awangardowej fali "demokratyzacji sztuki". Charakterystyczne prace z tego okresu, jak jej radosne Lampy-usta (1966), i poliuretanowe odlewy Brzuch-poduszka (1968), były w rzeczywistości prototypami projektów przeznaczonymi do masowej produkcji i codziennego użytku, dziełami sztuki przeznaczonymi dla przeciętnego człowieka. We wczesnych latach 70. Szapocznikow odchodziła od skończonych prac rzeźbiarskich i skupiła się na samym procesie twórczym i pracy konceptualnej. Na wystawie zaprezentowano dwie rzeźby charakterystyczne dla tego okresu. W Photosculpture z 1971 (prezentowanych w 2007 na documenta 12), Szapocznikow użyła seryjnej czarno-białej fotografii by pokazać 20 wariacji gumy do żucia uformowanej w jej ustach w rzeźbę. W poemacie prozą będącym wprowadzeniem do pracy napisała:

"Prawdziwa sztuka mieści się między marzeniem, a wydarzeniami z codzienności." (Malakoff, 22 czerwca 1971).

Ostatnia z serii jej rzeźb poliestrowych, Popielniczka Słomianego Wdowca (Cendrier de Célibataire), 1972, miała składać się z kawałka masła z wetkniętymi weń w przypadkowy sposób niedopałkami papierosów. Praca została zrealizowana i sfotografowana w studio artystki w eksperymentalnej fazie. Ponieważ Szapocznikow była już bardzo chora, zredagowała list z instrukcjami dla przyjaciółki, artystki Anette Messager, prosząc ją o realizację pracy na wystawę w Paryżu w 1972 roku.

Retrospektywa Aliny Szapocznikow w galerii Brodway 1602 jest jej pierwszą wystawą w Stanach Zjednoczonych; towarzyszyć jej będzie katalog opublikowany w końcu 2007 roku we współpracy z Instytutem Kultury Polskiej w Nowym Jorku.

18 listopada 2007 - 5 stycznia 2008