W przeddzień katastrofy pod Smoleńskiem, 9 kwietnia, środowiska twórcze rozpoczęły zbieranie podpisów pod apelem do premiera, by przeznaczyć na kulturę jeden procent budżetu państwa. Z oczywistych względów do szerszej akcji społecznej w tamtym okresie nie doszło. Obecnie sprawa, być może jeszcze pilniejsza, powraca na wokandę.

Środowisko twórców wystosowało list do Premiera, w którym postuluje się zwiększenie wydatków Państwa na kulturę do wysokości co najmniej 1 % budżetu. Aby postulat był słyszalny, organizatorzy - jak w przypadku obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej - postanowili zebrać co najmniej 100 000 podpisów poparcia pod petycją w tej sprawie. Świetną do tego okazją będzie Noc Muzeów, kiedy kilkaset tysięcy ludzi w Polsce odwiedza muzea i inne przybytki kultury, potwierdzając tym samym, że kultura jest polskiemu społeczeństwu potrzebna.

Swój podpis pod petycją cały czas można złożyć w internecie na stronie www.obywatelekultury.org

Autorzy petycji argumentują:

"W tej chwili budżet państwa przeznacza na kulturę - a to oznacza: na rozwój kreatywności, podnoszenie jakości życia, kształtowanie zdolności pozwalających mierzyć się z nowymi wyzwaniami - jedynie 0,36 %. Wydatki te od kilku lat regularnie spadają, mimo że PKB w Polsce rośnie. Stać nas na więcej! To kultura może być kołem zamachowym rozwoju, także ekonomicznego."

Poniżej zamieszczamy in extenso Apel Obywateli Kultury do Prezesa Rady Ministrów:

Warszawa, 25 lutego 2010

Szanowny Pan
Donald Tusk
Prezes Rady Ministrów

Panie Premierze,
Nad Polską wisi groźba regresu cywilizacyjnego. Wiele obszarów kraju to pustynie, którychmieszkańcy wykluczeni są z dostępu do kultury, czego skutkiem jest pogłębienie analfabetyzmu funkcjonalnego i hamuje rozwój kapitału intelektualnego społeczeństwa. Dzieje się to mimosukcesów polskiej sztuki, teatru, filmu, muzyki i literatury, które są powodem głoszonej publicznienaszej wspólnej dumy.

Kongres Kultury Polskiej, który odbył się we wrześniu 2009 roku, uświadomił koniecznośćprzywrócenia kultury do życia publicznego. Prawdziwe reformy w kulturze zaczynają się odwprowadzenia edukacji medialnej i kulturowej do systemu szkolnictwa, od gruntownych zmianprawnych w zakresie finansowania i udostępniania dóbr kultury, od inwestycji w infrastrukturękulturalną i stworzenia programów wspierania twórców, bibliotek, organizacji pozarządowych iinstytucji publicznych. Dziś kultura jest dobrem nielicznych. Naszym podstawowym celem jestumożliwienie wszystkim - zgodnie z artykułem 73. Konstytucji - korzystania z dóbr kultury iuczestnictwa w kulturze współczesnej.

Edukacja medialna i kulturowa, rozumiana jako umiejętność obcowania z tradycją, wzorcami ikodami, czytania tekstów kultury i poruszanie się w świecie wiedzy i współczesnych mediów, jestfundamentem, na którym można budować twórcze, aktywne i obywatelskie postawy nowoczesnegospołeczeństwa.

Apelujemy do Pana jako Prezesa Rady Ministrów:

• o jak najszybszą zmianę zasad finansowania kultury i edukacji kulturalnej w Polsce;
• o przeznaczenie 1 procentu budżetu na kulturę do dyspozycji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
• o zmianę przepisów skarbowych pozwalającą na to, aby 1 procent z odpisów CIT i PIT mógł być przekazywany na cele kulturalne i edukacyjne – tak jak dzieje się to z wielką korzyścią społeczną w przypadku organizacji pożytku publicznego;
• o utrzymanie stałego, zapisanego w ustawie procentu na kulturę z podatku od gier losowych i zakładów wzajemnych;
• o przejrzystość procedur i procesu stanowienia prawa, zwłaszcza o otwarte konsultacjespołeczne, przejrzyste zasady dysponowania środkami publicznymi i czytelne zasady wyboruna stanowiska dyrektorskie w instytucjach publicznych.

Panie Premierze,
Polski nie stać na ignorowanie kwestii dostępu do kultury. Po 20 latach należy wreszcie wstrzymaćprocesy grożące społeczną zapaścią, a do tego prowadzą zaniechania klasy politycznej i drastyczneoszczędności na edukacji i kulturze wbrew modelowi nowoczesnego państwa. Jesteśmy szóstą unijnągospodarką (PKB liczone według parytetu siły nabywczej), ale nakłady Państwa na kulturę per capitasytuują nas na przedostatnim miejscu. Mamy prawo oczekiwać, by zlikwidowanie tej dysproporcjistało się ambicją Pańskiego gabinetu.

Chcemy wspierać Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przygotowaniu i wdrażaniureform, zapowiedzianych przez ministra Bogdana Zdrojewskiego w exposé z 20 stycznia 2010 roku.Wiele możemy zrobić też sami.Dlatego domagamy się powołania komitetu, składającego się z przedstawicieli rządu, w tymMinisterstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Edukacji Narodowej, MinisterstwaNauki, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Pracy, Kancelarii Premiera oraz reprezentantówinstytucji kultury, organizacji pozarządowych i porozumienia Obywatele Kultury, który natychmiastpodejmie prace zmierzające do powstrzymania regresu cywilizacyjnego i działania na rzecz rozwojukapitału intelektualnego w Polsce w perspektywie najbliższych 20 lat. Domagamy sięprzeprowadzenia badań na temat stanu kultury i roli tego sektora w gospodarce. Badania takie niebyły prowadzone w Polsce od 20 lat, a wedle szacunków kultura generuje ok. 4-5 procent PKB.

Przypominamy: Każda złotówka zainwestowana w kulturę zwraca się dwukrotnie, przyczyniając się domodernizacji i podniesienia jakości życia obywateli. Sektor kultury, z którym bezpośredniozwiązanych jest pół miliona osób, tworzy nowe miejsca pracy, podnosi kapitał intelektualny igeneruje potencjał kreatywny społeczeństwa. Nie godzimy się, by w budżecie państwa największeoszczędności robione były właśnie na kulturze i edukacji, jak stało się to w Ustawie budżetowej na rok2010. Dlatego też w nadchodzących wyborach będziemy domagać się od kandydatów na prezydenta,posłów i radnych przedstawienia programu działań w sprawie kultury i edukacji w Polsce.

Panie Premierze,
Dzięki Pana woli politycznej pojawiły się wreszcie w Polsce boiska sportowe. Czas na inicjatywę napolu kultury i edukacji.

W imieniu sygnatariuszy:
Magdalena Abakanowicz (rzeźbiarka, odznaczona Krzyżem Komandorskimz Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski), Jacek Bocheński (pisarz, b. prezes Polskiego PEN Clubu, odznaczony Złotym Medalem Zasłużony KulturzeGloria Artis), Filip Berkowicz (pełnomocnik Prezydenta Krakowa ds. Kultury,dyrektor artystyczny Festiwali Misteria Paschaliai Sacrum Profanum), Krzysztof Czyżewski (animator kultury, eseista, tłumacz, dyrektorOśrodka "Pogranicze – sztuk, kultur, narodów"w Sejnach, ambasador Europejskiego RokuDialogu Międzykulturowego), Zofia Gołubiew (dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie),Julia Hartwig (poetka, odznaczona Medalem ZasłużonyKulturze Gloria Artis), Waldemar Janaszkiewicz (Przewodniczący Stowarzyszenia KsięgarzyPolskich), Krystyna Janda (aktorka, odznaczona Krzyżem Oficerskim OrderuOdrodzenia Polski), Maria Janion (historyczka literatury, profesor w InstytucieBadań Literackich PAN, laureatka NagrodyWielkiej Fundacji Kultury), Jacek Korczakowski (prezes Związku Polskich Autorów iKompozytorów ZAKR), Jerzy Kornowicz (kompozytor, prezes Związku KompozytorówPolskich), Wojciech Krukowski (dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej ZamekUjazdowski w Warszawie), Olga Krzyżanowska (lekarz, b. wicemarszałek Sejmu RP),Krystian Lupa (reżyser i pedagog, laureat Europejskiej NagrodyTeatralnej), Marcel Łoziński (reżyser filmowy i dokumentalista, laureatnagrody FIPRESCI), Tomasz Makowski (dyrektor Biblioteki Narodowej, przewodniczącyKrajowej Rady Bibliotecznej), Wojciech Marczewski (reżyser i scenarzysta, wykładowca Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy), Michał Merczyński (dyrektor Narodowego Instytutu Audiowizualnego NInA i Malta Festival Poznań), Agnieszka Morawińska (dyrektor Zachęty Narodowej Galerii Sztuki),Joanna Mytkowska (dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej wWarszawie), Jan Ołdakowski (dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego,poseł na Sejm RP V i VI kadencji), Krzysztof Penderecki (kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny,odznaczony Orderem Orła Białego), Piotr Piotrowski (historyk sztuki, profesor Uniwersytetu im.Adama Mickiewicza w Poznaniu, dyrektorMuzeum Narodowego w Warszawie), Adam Pomorski (tłumacz, prezes Polskiego PEN Clubu), Maria Anna Potocka (krytyk i kuratorka sztuki, dyrektorka MuzeumSztuki Współczesnej w Krakowie), Andrzej Rottermund (historyk sztuki, muzeolog, profesor nauk humanistycznych, dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie), Tadeusz Różewicz (poeta i dramaturg, laureat Złotego MedaluZasłużony Kulturze Gloria Artis i EuropejskiejNagrody Literackiej), Wilhelm Sasnal (malarz, rysownik, laureat europejskiej nagrodyartystycznej Vincent van Gogh Biennial Awardfor Contemporary Art), Elżbieta Stefańczyk (Przewodnicząca Stowarzyszenia BibliotekarzyPolskich), Sergiusz Sterna-Wachowiak (prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich),Wojciech Suchocki (dyrektor Muzeum Narodowego w Poznaniu,profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza), Andrzej Szczerski (historyk i krytyk sztuki, prezes sekcji polskiejMiędzynarodowego Stowarzyszenia KrytykówSztuki AICA), Wisława Szymborska (poetka, laureatka Nagrody Nobla), Krzysztof Warlikowski (reżyser teatralny, dyrektor artystyczny NowegoTeatru w Warszawie), Artur Żmijewski (artysta, laureat Nagrody Ordway)

Źródło: www.obywatelekultury.pl