Związek Kompozytorów Polskich został utworzony podczas Ogólnopolskiego Zjazdu Kompozytorów w Krakowie w 1945 roku jako kontynuacja przedwojennej, założonej w 1925 roku organizacji - Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. Jego pierwszym prezesem był Piotr Perkowski, I wiceprezesem - Roman Palester, II wiceprezesem - Stanisław Wiechowicz, a sekretarzem i skarbnikiem - Witold Lutosławski. Do 1948 roku zrzeszał tylko kompozytorów, po tym czasie IV Walne Zebranie Członków ZKP powołało do życia Sekcję Muzykologów. Obecnie członkiem Związku może być kompozytor lub muzykolog "w trwały sposób związany z polską kulturą muzyczną". Obecnie istnieją kategorie członka honorowego, zwyczajnego, kandydata lub wspierającego.

Statutowym celem ZKP jest działanie na rzecz kultury muzycznej. Związek realizuje go poprzez organizowanie koncertów, festiwali, konferencji, kursów, wystaw i konkursów oraz poprzez działalność wydawniczą. Prowadzi bibliotekę (Bibliotekę-Fonotekę Związku Kompozytorów Polskich - Ośrodek Dokumentacji Polskiej Muzyki Współczesnej - Archiwum Festiwalu "Warszawska Jesień"), gdzie gromadzi i udostępnia zbiory muzyczne oraz informacje dotyczące kultury muzycznej, w szczególności współczesnej polskiej. ZKP stawia sobie za zadanie wypowiadanie się w istotnych kwestiach dotyczących kultury i innych spraw publicznych oraz stwarzanie swoim członkom udogodnień pomagających w pracy twórczej i naukowo-badawczej. Podejmuje również działania na rzecz ochrony praw autorskich i zawodowych środowiska kompozytorów i muzykologów. Ponadto stara się uczestniczyć w kulturze ogólnoświatowej poprzez nawiązywanie kontaktów zagranicznych, wymianę informacji i uczestnictwo w działalności innych organizacji międzynarodowych.

Do najważniejszych przedsięwzięć podejmowanych przez Zarząd Główny ZKP należy Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", zainicjowany w 1956 roku przez Tadeusza Bairda i Kazimierza Serockiego. Od 1988 roku organizuje także koncerty pod nazwą "Portrety kompozytorów".

Przy Związku działa również Koło Młodych ZKP, powołane do życia w 1949 roku. Jego głównym celem jest szkolenie, przygotowywanie młodych kompozytorów, teoretyków i muzykologów do członkostwa w organizacji i do twórczego uczestnictwa w życiu muzycznym. Promocji młodych twórców służy wiele imprez. Od 1958 roku organizowane są konkursy dla młodych kompozytorów - początkowo pod nazwą Konkursu Młodych Związku Kompozytorów Polskich, a obecnie jako Konkurs Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda. Ponadto od 1969 roku corocznie do programu festiwalu "Warszawska Jesień" włączany jest koncert Koła Młodych jako impreza towarzysząca.

Związek Kompozytorów Polskich od 1949 roku przyznaje Nagrody ZKP - do 1991 roku dla uhonorowania twórców i odtwórców za ich wybitne osiągnięcia w dziedzinie muzyki, a od 1991 roku - "polskim kompozytorom, wykonawcom, muzykologom, pedagogom i organizatorom życia muzycznego za wybitne osiągnięcia". Od 1971 roku przyznaje także Honorową Odznakę ZKP. Wyróżnienie to zostało ustanowione w 25-lecie istnienia Związku z myślą o osobach i instytucjach szczególnie zasłużonych w propagowaniu polskiej muzyki współczesnej.

Związek posiada 8 oddziałów - do 1987 roku zwanych kołami terenowymi - zrzeszających członków zamieszkałych na terenie objętym działalnością danego oddziału. Znajdują się one w Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Katowicach, Wrocławiu, Gdańsku, Warszawie i Lublinie.

Laureaci Nagrody ZKP

• 1949 - Piotr Perkowski
• 1950 - Tadeusz Ochlewski
• 1951 - Kazimierz Sikorski
• 1952 - Zofia Lissa
• 1953 - Stanisław Wiechowicz
• 1954 - Zygmunt Mycielski
• 1955 - Jadwiga i Marian Sobiescy
• 1956 - Artur Malawski
• 1957 - Zbigniew Turski
• 1958 - Bolesław Woytowicz
• 1959 - Witold Lutosławski
• 1960 - Grażyna Bacewicz
• 1961 - Bolesław Szabelski
• 1962 - Witold Rowicki
• 1963 - Tadeusz Szeligowski
• 1964 - Hieronim Feicht
• 1965 - Michał Spisak
• 1966 - Kazimierz Serocki
• 1967 - Tadeusz Baird
• 1968 - Bolesław Szabelski
• 1969 - Jan Krenz i Andrzej Markowski
• 1970 - Henryk Mikołaj Górecki i Krzysztof Penderecki
• 1971 - Stanisław Wisłocki
• 1972 - Andrzej Dobrowolski i Alojzy Andrzej Łuczak
• 1973 - Witold Lutosławski
• 1974 - Józef Patkowski, Stefan Śledziński i Mieczysław Tomaszewski
• 1975 - Wojciech Kilar, Kazimierz Sikorski i Bohdan Wodiczko
• 1976 - Józef Michał Chomiński i Włodzimierz Kotoński
• 1977 - Bogusław Schaeffer i Karol Stryja
• 1978 - Stefan Jarociński i Stefania Woytowicz
• 1979 - Florian Dąbrowski i Andrzej Hiolski
• 1980 - Jerzy Artysz i Bolesław Woytowicz
• 1981 - Augustyn Bloch i Tadeusz Marek
• 1982 - Stefan Kisielewski i Jerzy Maksymiuk
• 1983 - Michał Bristiger i Marek Stachowski
• 1984 - Zbigniew Bujarski i Antoni Wit
• 1985 - Ludwik Erhardt i Tadeusz Paciorkiewicz
• 1986 - Jerzy Katlewicz i Andrzej Koszewski
• 1987 - Kornel Michałowski i Zygmunt Mycielski
• 1988 - Zofia Helman i Krystyna Moszumańska-Nazar
• 1989 - Zygmunt Krauze i Jan Stęszewski
• 1990 - Mirosław Perz i Kwartet Wilanowski
• 1991 - Zbigniew Rudziński i Tadeusz Strugała
• 1992 - Roman Maciejewski i Krzysztof Meyer
• 1993 - Szabolcs Esztenyi i Paweł Szymański
• 1994 - Witold Szalonek i Kwartet Śląski
• 1995 - Romuald Twardowski i Zygmunt Szweykowski
• 1996 - Jan Krenz i Teresa Chylińska
• 1997 - Eugeniusz Knapik i Krzysztof Droba
• 1998 - Juliusz Łuciuk i Andrzej Chodkowski
• 1999 - Władysław Słowiński
• 2000 - Elżbieta Dziębowska i Andrzej Nikodemowicz
• 2001 - Ludwik Bielawski i Zbigniew Bargielski
• 2002 - Tadeusz A. Zieliński i Aleksander Lasoń
• 2003 - Krzysztof Knittel i Adam Walaciński
• 2004 - Irena Poniatowska i Grażyna Pstrokońska-Nawratil
• 2005 - Adam Sławiński, Rafał Augustyn, Alicja Matracka-Kościelny, Irina Nikolska, Marek Moś i Wojciech Michniewski
• 2006 - Zbigniew Bagiński i Alicja Jarzębska
• 2007 - ks. Karol Mrowiec, Elżbieta Szczepańska-Lange i Lidia Zielińska
• 2008 - Małgorzata Gąsiorowska i Tadeusz Wielecki

Związek Kompozytorów Polskich
Zarząd Główny Warszawa
Rynek Starego Miasta 27
00-272 Warszawa
Tel: (+48 22) 831 16 34
Tel/Fax: (+48 22) 831 17 41
WWW: www.zkp.org.pl
Email: zkp@zkp.org.pl