fot. Piotr Lubomirski

W roku 1953 w Białymstoku powstała Państwowa Orkiestra Symfoniczna. W 1974 roku uzyskała ona status Filharmonii, a w 1976 roku przeniosła się do nowej siedziby z piękną salą koncertową, co umożliwiło realizację szerokiego, ambitnego repertuaru, od wielkich dzieł klasycznych, koncertów oratoryjno-kantatowych po recitale organowe, a także organizację festiwali, koncertów i konkursów. Estrada Filharmonii gościła światowej sławy solistów i dyrygentów. Są wśród nich: Jerzy Maksymiuk, Jan Krenz, Jerzy Katlewicz, Witold Lutosławski, Tadeusz Wojciechowski, Jacek Kaspszyk, Wojciech Michniewski, Tadeusz Strugała, Konstanty Andrzej Kulka, Krzysztof Jakowicz, Józef Stompel, Regina Smendzianka, Lidia Grychtołówna, Krystian Zimerman, Wanda Wiłkomirska, Kaja Danczowska, Światosław Richter, Shlomo Mintz, Piotr Paleczny, Piotr Anderszewski, Edward Auer, Nelson Goerner, Kevin Kenner, Kazimierz Kord, Garrick Ohlsson, Marek Pijarowski, Antoni Wit, Michael Zilm i wielu innych.

Kolejnymi dyrektorami instytucji od momentu powstania Orkiestry Symfonicznej byli dyrygenci: Kazimierz Złocki (1953-1955), Leon Hanek (1955-1958), Jan Kulaszewicz (1958-1971), Tadeusz Chachaj (1971-1989), Mirosław Jacek Błaszczyk (1990-1996), a od 1997 - Marcin Nałęcz-Niesiołowski.

Przez wiele lat Białystok był miejscem organizowania Ogólnopolskich Festiwali Muzyki i Poezji, Ogólnopolskich Prezentacji Młodych Talentów, Międzynarodowych Konkursów Akordeonowych. Od 1994 roku, co cztery lata, Filharmonia organizuje Ogólnopolski Przegląd Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego.

Z Filharmonią na stałe współpracują chóry: Białostocki Chór Kameralny "Cantica Cantamus", Chór Akademii Medycznej, Chór Uniwersytetu w Białymstoku.

W stałym cyklu koncertów monograficznych gościły światowej sławy kompozytorzy, tacy jak: Witold Lutosławski, Henryk Mikołaj Górecki, Jan Świder, Krzysztof Penderecki, Wojciech Kilar.

Orkiestra występuje gościnnie w kraju i za granicą, m.in. w Austrii, Belgii, Białorusi, Chinach, Estonii, Finlandii, Francji, Litwie, Łotwie, Niemczech, Rosji, Szwecji, na Ukrainie, w Wielkiej Brytanii oraz we Włoszech. W 1995 roku, podczas tournée po Stanach Zjednoczonych, zespół, pod batutą Mirosława Jacka Błaszczyka koncertował w prestiżowej nowojorskiej Carnegie Hall. W sierpnia 2005 roku białostocka Orkiestra pod dyrekcją Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego wystąpiła na uroczystym koncercie w Parlamencie Europejskim w Brukseli z okazji inauguracji europejskich obchodów 25. rocznicy powstania "Solidarności". W czerwcu 2006 roku w Sankt Petersburgu wykonała wraz z rosyjskimi artystami "Jutrznię" Krzysztofa Pendereckiego podczas koncertu z okazji obchodów 80-lecia Konsulatu Generalnego RP w Sankt Petersburgu. W 2007 roku podlascy filharmonicy wystąpili w Sali Kongresowej w Wilnie w ramach 16. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Litwą. W 2008 roku orkiestra dała koncerty w Helsinkach, Tallinie, Rydze i Wilnie w ramach obchodów 90. Rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę. W grudniu 2010 roku wystąpiła z trzema koncertami w Wielkiej Brytanii, w ramach obchodów Roku Polskiego "Polska! Year".

W 2005 roku, w związku z dynamicznym rozwojem artystyczno-organizacyjnym oraz planowanym na 2011 rok otwarciem nowego gmachu - sali operowej i koncertowej, Filharmonia Białostocka zmieniła swoją nazwę na Opera i Filharmonia Podlaska - Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku.

Orkiestra Opery i Filharmonii Podlaskiej pod dyrekcją Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego dokonała wielu nagrań płytowych z udziałem renomowanych solistów. Pierwsza płyta, nagrana w 1998 roku zyskała szerokie uznanie krytyki, czego wyrazem była nominacja do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego "Fryderyk ‘99". Wysoko oceniono także kolejne płyty orkiestry, nagrane ze skrzypkiem Jakubem Jakowiczem (2000), z udziałem tenora Kałudi Kałudowa (2001), z wybitną sopranistką Teresą Żylis-Gara (2001) i z pianistą Waldemarem Malickim (2003), a także nagrania kompozycji Aleksandra Tansmana (2006) i Zygmunta Stojowskiego (2008, wyróżniona "The Editor's Choice of Gramophone for the February edition"). Ostatnie nagranie płytowe zrealizowane zostało z okazji 100. rocznicy urodzin Grażyny Bacewicz i śmierci Mieczysława Karłowicza (2009).Przy Filharmonii od lat istnieje wiele zespołów kameralnych, m.in. Kwartet "Amabile", "Ars Juvenum", Kwartet "Noktorn", "Kwartet Podlaski" oraz "Kwartet Puzonowy".

Filharmonia Białostocka bardzo dużo czasu poświęca edukacji muzycznej dzieci i młodzieży. Organizuje tematyczne koncerty symfoniczne oraz audycje muzyczne dla dzieci przedszkolnych, szkół podstawowych, a także młodzieży szkół średnich w mieście i województwie.

Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, styczeń 2002, aktualizacja: grudzień 2010


Opera i Filharmonia Podlaska
Europejskie Centrum Sztuki
ul. Podleśna 2
15-227 Białystok
Województwo podlaskie
Tel: (+48 85) 732 17 86 (Dyrekcja i sekretariat)
(+48 85) 732 23 31, 732 73 43 (Centrala)
Tel/Fax: (+48 85) 741 67 09
WWW: www.filharmonia.bialystok.pl
Email: sekretariat@oifp.pl