fot. Stowarzyszenie Willa Decjusza


Willa Decjusza powstała w roku 1535 w Krakowie, wybudował ją Alzatczyk Jost Ludwig Dietz, w Polsce znany jako Justus Ludwik Decjusz, który przybył z Węgier do Krakowa w 1508 roku.

W historycznym kompleksie Willi Decjusza działalność swą prowadzi, powstałe w 1996 roku Stowarzyszenie Willa Decjusza - pozarządowa organizacja i instytucja kultury. Wspiera, rozwija i propaguje twórczość artystyczną i literacką oraz międzynarodową współpracę kulturalną i intelektualną. U podstaw wszelkich programów Stowarzyszenia leży idea spotkań przedstawicieli różnych dziedzin nauki i kultury, narodowości i obszarów zainteresowań, idea wymiany myśli, promocja pluralizmu i tolerancji w życiu publicznym. Wiele projektów ma charakter interdyscyplinarny, umożliwiający wieloaspektowe spojrzenie na zagadnienia współpracy kulturalnej, politycznej i gospodarczej.

Stowarzyszenie Willa Decjusza będąc kontynuatorem idei i działalności fundatora i patrona Justusa Ludwika Decjusza, stworzyło forum wymiany myśli przedstawicieli różnych kultur, narodowości i obszarów zainteresowań oraz poszukiwań wzajemnych inspiracji dla pracy twórczej. W realizacji swych programów współpracuje z instytucjami krajowymi i zagranicznymi, które dążą do rozwoju żywotnych wartości istniejących w kulturach regionalnych, wspierają procesy integracji europejskiej oraz propagują humanistyczne dziedzictwo cywilizacji europejskiej.

20 lutego 2007 roku Stowarzyszenie Willa Decjusza uzyskało status organizacji pożytku publicznego.

Stowarzyszenie Willa Decjusza jest członkiem najpoważniejszych europejskich organizacji: European Cultural Foundation, Réseau Européen des Centres Culturels/Monuments Historiques (ACCR), Cultural Information and Research Centers Liaison in Europe (CIRCLE), The European Policy Centre oraz Associazione Per Il Premio Librex Montale.

Stowarzyszenie Willa Decjusza otrzymało dotychczas:

• I Nagrodę Pro Publico Bono, 2004;
• Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych prof. Adama Rotfelda za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie, 2005;
• Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych Ukrainy Borysa Tarasiuka za wytrwałe dążenia do budowania przyjaznych relacji między Polską a Ukrainą, maj 2005;
• Srebrny Medal Zasługi Ministerstwa Spraw Zagranicznych Słowacji za wybitne zasługi dla rozwoju słowacko-polskiej współpracy w nowych warunkach zjednoczonej Europy, październik 2005.

Pierwszym przewodniczącym Stowarzyszenia był prof. Jacek Woźniakowski. Obecnie Przewodniczącym jest prof. Aleksander Koj, a dyrektorem - Danuta Glondys.

Najważniejszymi projektami Stowarzyszenia są:

• Letnia Szkoła Wyszehradzka (realizowana corocznie od 2002 roku).
  
  Ideą Letniej Szkoły jest budowanie integracji europejskiej bez niszczenia tych aspektów kulturowych, które stanowią o odrębności i różnorodności naszej części Europy oraz przeciwdziałanie wzajemnym uprzedzeniom poprzez poznanie ich społecznych i psychologicznych źródeł oraz mechanizmów powstawania. Uczestnicy warsztatów to studenci, doktoranci, młodzi nauczyciele i dziennikarze z czterech krajów Grupy Wyszehradzkiej (po 10 osób z każdego kraju), wyłonieni na podstawie nadesłanych CV, listów motywacyjnych i referencyjnych, oraz - dodatkowo - obserwatorzy z innych krajów środkowo- i wschodnioeuropejskich.
  
  Letnia Szkoła Wyszehradzka objęta patronatem honorowym Prezydenta RP, stała się unikalnym i modelowym programem edukacji młodych elit Europy Środkowo-Wschodniej, przy którym współpracują międzynarodowi partnerzy: Fundacja Cracovia Express (Cracovia Expressz Alapitvány) z Budapesztu, Stowarzyszenie Spraw Międzynarodowych (Asociace pro Mezinárodni Otázky) z Pragi, Centrum Badawcze Etniczności i Kultury (Centrum pre Výskum Etnicity a Kultúry i Inštitút pre Verejne Otázky) z Bratysławy oraz Fundacja EuroRegio Ukraina (Інститут регіональних та євроінтеграційних досліджень) z Kijowa.
  
  Zajęcia (warsztaty, dyskusje) prowadzą wybitni specjaliści z całej Europy, w tym: Borys Tarasiuk, Stanisław Szuszkiewicz, Adam Rotfeld, Adam Michnik, Janina Paradowska, László Rajk, prof. Nina Witoszek-Fitzpatrick, prof. Michael Daxner i prof. Andrzej Zoll.
   
• Nagroda imienia Sergio Vieira de Mello, Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka (realizowana corocznie od 2003 roku).
  
  Nagroda przyznawana jest osobom i organizacjom pozarządowym za ich szczególne zasługi dla pokojowego współistnienia i współdziałania społeczeństw, religii i kultur. W Kapitule Nagrody zasiadają: Przedstawiciel Prezydenta RP, Przedstawiciel Ambasadora Federacyjnej Republiki Brazylii, Przedstawiciel Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, Przedstawiciele Ambasad i Konsulatów wspierających działania Stowarzyszenia w zakresie praw człowieka, Przedstawiciel Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich, Przedstawiciele Fundatorów oraz Przedstawiciele Inicjatorów Nagrody - Fundacji "ZNAK" i Stowarzyszenia Willa Decjusza. Laureatami pierwszej edycji Nagrody zostali: Tadeusz Mazowiecki i Stowarzyszenie Jeden Świat z Poznania; drugiej - Ojciec Marian Żelazek i Fundacja "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego; trzeciej - Alaksandr Milinkiewicz oraz Festiwal Kultury Żydowskiej.
   
• Międzynarodowe konferencje: Trójkąt Weimarski i Ukraina - Modele Kooperacji między Wschodem a Zachodem (2002, 2003); Odbudowa pokoju w społeczeństwach post-konfliktowych (2004); Łagodne rewolucje (2005); Społeczeństwo Dialogu (2006); Kobieta zza wschodniej granicy (2007); (Wy)tłumaczyć Słowiańszczyznę (2008); Pułapki Wolności (2009).
  
  Wśród ekspertów i gości konferencji znaleźli się ministrowie, politycy, dziennikarze, byli dysydenci, dyplomaci, naukowcy, w tym m.in. dr Erhard Busek, Bogdan Borusewicz, Martin Bútora, Luigi Geninazzi, prof. Danuta Hubner, Prof. Géza Jeszenszky, Jan Kavan, Tom Königs, Tadeusz Mazowiecki, JE Marcelo Andrade de Moraes Jardim, Jaroslava David-Moserova, Jacek Pałasiński, Janina Paradowska, László Rajk, prof. Adam D. Rotfeld, JE Jaime Ruiz de Santiago, Walid Salem, prof. Stanislau Shushkevich, Borys Tarasiuk, Petr Uhl, John Vinocur (The New York Times Magazine).
  
  Program stypendialny dla młodych pisarzy i tłumaczy z Polski, Niemiec, Ukrainy i Białorusi - Homines Urbani Stypendia "Homines Urbani" przyznawane są dwa razy w roku. Autorzy/tłumacze/krytycy z Niemiec, Polski, Białorusi i Ukrainy, przyjeżdżają do Willi Decjusza, aby tu pracować nad własnymi projektami i realizować projekty wspólne (wieczory autorskie, spotkania z innymi, zaproszonymi do dyskusji autorami, krytykami, dziennikarzami). Pobyty stypendialne trwają trzy miesiące, od kwietnia do czerwca i od września do listopada.
  
  Uczestnikami ubiegłorocznej edycji projektu byli: wielokrotna zwyciężczyni konkursów slamowych Xochil A. Schütz z Berlina, utalentowana debiutantka Adelajda Truścińska z Warszawy, krakowski twórca fantastyki Łukasz Orbitowski, prozaik i autor filmów krótkometrażowych Jens Rudolph z Weimaru, poeta i wybitny tłumacz Ostap Sływyński ze Lwowa oraz prozaik i performer Ilya Sin z Mińska.
  
  Partnerami projektu są: Instytut Książki, Korporacja Ha!Art, Niemiecki instytut Literatury w Lipsku (pisarze: Josef Haslinger, Hans-Ulrich Treichel), czasopismo internetowe "Potyah76" oraz jego założyciel i redaktor naczelny Jurij Andruchowycz (Ukraina).

Ważnym celem działalności Stowarzyszenia Willa Decjusza jest rozwijanie współpracy ze środowiskiem lokalnym, co realizowane jest za pomocą wieloletnich programów skupiających się na ochronie i rozwijaniu zarówno tradycji kulturowych Europy, jak i związanych z Willą Decjusza.

Stowarzyszenie od wielu lat współpracuje z krakowskimi uczelniami, szkołami, klubami kultury i innymi placówkami oświatowymi oraz z instytucjami samorządowymi realizując programy skierowane do otwartej publiczności, na które składają się plenery edukacyjne, wieczory artystyczne, koncerty muzyki dawnej i współczesnej, wystawy oraz prelekcje i spotkania.

Wśród najważniejszych projektów corocznie realizowanych we współpracy i na rzecz społeczeństwa Krakowa znajdują się:

• Klub Europejski - spotkania dyskusyjne studentów krakowskich uczelni na temat problemów społecznych, ekonomicznych i kulturowych krajów europejskich. W roku 2005 tematami spotkań były: Etyka w biznesie (warsztaty, debata, akcja plastyczna); Polska, Ukraina - niejeden most nas łączy (wieczór literacki, warsztaty, debata, wystawa fotografii, koncert pieśni ukraińskich); Unia Europejska - rzeczywistość gospodarcza i fikcja społeczna (warsztaty i dyskusja); Euro (warsztaty i dyskusja). Programy powstają we współpracy z partnerami: Koło Naukowe Kadra, AGH; NZS AE, Krakowska Szkoła Wyższa; NZS UJ. Wśród ekspertów znaleźli się m.in: Janusz Majcherek, etyk, publicysta, Bogdan Klich, Poseł do Parlamentu Europejskiego, Prof. Janusz Teczke, Prorektor Akademii Ekonomicznej, Volodymyr Pavliv, Radio Free Europe, Warszawa, Prof. Jan Czekaj, Członek Rady Polityki Pieniężnej, Roman Młodkowski, szef redakcji biznesowej TVN24.
   
• Niedziela u Decjusza - plener edukacyjny o charakterze pikniku rodzinnego. W programie: zabawy edukacyjne, wykłady, spektakl plenerowy, koncerty, spektakl multimedialny, wystawy i konkursy. Program corocznie powstaje we współpracy z krakowskimi partnerami, wśród których znajdują się miejskie kluby i ośrodki kultury, Szkoła Podstawowa nr 72 w Krakowie, Domowe Hospicjum dla Dzieci im. Ks. Józefa Tischnera w Krakowie, Stowarzyszenie Młodzi Muzycy dla Młodej Muzyki oraz studenci Akademii Muzycznej w Krakowie. W imprezie udział bierze min. 2500 osób.
   
• Letnia Akademia Sztuki i Warsztaty Tańców Dworskich - realizowane w ścisłej współpracy z Fundacją Ardente Sole, Konserwatorium Krakowskim im. Witolda Lutosławskiego mają na celu popularyzowanie idei nauki tańców historycznych, promowanie twórczych osiągnięć studentów i absolwentów uczelni artystycznych oraz umożliwienie współpracy z zagranicznymi ekspertami.
   
• Muzyka na Dworach Europy - wieloletni cykl muzyczny obejmujący koncerty muzyki dawnej, które ilustrowane są historycznymi tańcami dworskimi, i którym towarzyszy komentarz objaśniający najważniejsze osiągnięcia danej epoki. Celem projektu jest stworzenie atrakcyjnej oferty edukacji kulturowej skierowanej do miłośników sztuki wysokiej oraz kultury dworskiej, popularyzowanie muzyki tworzonej w najważniejszych ośrodkach dworskich minionych wieków. Program nawiązuje do tradycji muzycznych spotkań, jakie organizowali w Willi Decjusza jej poprzedni właściciele. Program promuje także osiągnięcia Zespołu Muzyki Dawnej Consortium Sedinum oraz Baletu Dworskiego Ardente Sole.
   
• Noc w Willi Decjusza - to eksperymentalny program edukacyjny z udziałem uczniów szkół podstawowych obejmujący wykłady, projekcje multimedialne, warsztaty: taneczny i plastyczny, wspólny posiłek oraz nocleg w salach Willi Decjusza. Celem projektu jest także udowodnienie, że obiekty zabytkowe mogą służyć także jako eksperymentalne laboratorium w nauczaniu historii i kultury, a efekty takiego nauczania są dużo trwalsze niż te, które uzyskuje się na drodze tradycyjnej. Program powstał we współpracy ze Szkołą Podstawową nr 72 w Krakowie oraz Fundacją Ardente Sole i wolontariuszami.
   
• Święto Dzielnicy VII - plener o charakterze pikniku rodzinnego, koncerty, wystawy, konkursy. Projekt jest inicjatywą Rady Dzielnicy VII i Ruchu Inicjatyw Osiedlowych, służy integracji lokalnej społeczności, prezentacji programu szkół i placówek oświatowych. Wśród współpracujących partnerów są także: Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm oraz studenci Akademii Muzycznej w Krakowie.

Informacja nadesłana; aktualizacja: pażdziernik 2009.


Stowarzyszenie Willa Decjusza
ul. 28 Lipca 1943 roku 17 A
30-233 Kraków
Województwo małopolskie
Tel: (+48 12) 425 36 38, 425 36 44, 425 36 23
Fax: (+48 12) 425 36 63
WWW: www.villa.org.pl