Muzyka

Wiktor Zborowski

Muzyka
Monika Mokrzycka-Pokora
Wiktor Zborowski w przedstawieniu "Shitz" według sztuki Hanocha Levina "Szyc" w reżyserii Artura Tyszkiewicza; fot. Bartek Warzecha / Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza

Aktor teatralny i filmowy. Urodził się 10 stycznia 1951 roku w Warszawie. Specjalizuje się w rolach o komicznym rysie.

W 1973 roku ukończył Wydział Aktorski warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Był aktorem stołecznych scen - Teatru Narodowego (1973-1981, 1997-1998), Teatru Kwadrat (1981-1983), Teatru na Woli (1983-1987) oraz Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza (1987-2006).

Grał między innymi Chochlika w "Balladynie" Juliusza Słowackiego w głośnej inscenizacji Adama Hanuszkiewicza (1974, Teatr Narodowy), Sylwiusza w "Jak wam się podoba" Williama Szekspira w reżyserii Tadeusza Minca (1976, Teatr Narodowy), Ojca Scholastikusa w "Igraszkach z diabłem" Jana Drdy przygotowanych przez Tomasza Grochoczyńskiego (1984, Teatr na Woli w Warszawie) i Kałabuszkina w tragikomedii "Samobójca" Nikołaja Erdmana w reżyserii Andrzeja Rozhina (1988, Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie).

"Teatr to podstawa pracy aktora - mówi Zborowski - (…) przede wszystkim wymaga ogromnych umiejętności warsztatowych. (…) zwłaszcza klasyka tak naprawdę z młodego człowieka robi aktora. Bo tam trzeba po prostu umieć mówić, ruszać się. Nie da się za czymś schować. Nie da się oszukać, przemknąć tylko przez scenę." ("Polska Dziennik Bałtycki", 21 stycznia 2008).

Jednocześnie przyznaje, że chociaż kojarzony jest przede wszystkim z rolami komediowymi, chętnie przyjmuje także propozycje grania w innym repertuarze.

"Nie stronię od komedii - przyznaje - ale od czasu do czasu potrzebuję innych ról dla własnego rozwoju. Jeśli gra się do śmiechu, trzeba czasami spoważnieć, spróbować odnaleźć się również w innym repertuarze, uprawiać tzw. płodozmian." ("Temi" 2/2006).

Klasyczne pozycje w jego aktorskim dorobku to między innymi Szekspirowski błazen Trinkulo w "Burzy" reżyserowanej przez Krzysztofa Zaleskiego (1991, Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie), Aktor / Faust w "Nocy listopadowej" Stanisława Wyspiańskiego w inscenizacji Jerzego Grzegorzewskiego (1997, Teatr Narodowy) i Don Bazylio w "Cyruliku sewilskim" Pierre'a Beaumarchais, przedstawieniu zrealizowanym przez Gustawa Holoubka (2006, Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie). Doskonałą kreację Papkina stworzył we Fredrowskiej "Zemście" przygotowanej przez Holoubka na deskach Ateneum (1990).

"Ba, postacią wysuwającą się na pierwszy plan tym razem nie jest jeden z dwóch zaperzonych szlagonów, lecz Papkin w całej swej krasie: blagier, orator, żołnierz, samochwał, zalotnik tudzież niedoszły nieboszczyk - notował Jacek Sieradzki. - Wiktor Zborowski dysponuje ogromną siłą komiczną czasem nadużywaną; tu utrzymał ją na wodzy, co i tak dało jednego z najśmieszniejszych Papkinów, jacy chodzili po polskich scenach." ("Polityka" 9/1991).

Aktor ma na swoim koncie także kilkadziesiąt ról w Teatrze Telewizji. Na małym ekranie zagrał między innymi w "Bananowym interesie" Murraya Shisgala w reżyserii Marcina Sławińskiego, gdzie był biznesmenem ze wschodniej Europy usiłującym u progu dwudziestego wieku zrobić karierę w Stanach Zjednoczonych (1991). Z Krzysztofem Kowalewskim wcielili się w dwójkę policyjnych oficerów w pełnym czarnego humoru "Upiorze w kuchni" według tekstu i w reżyserii Janusza Majewskiego (1993). Zresztą w innej policyjnej roli, sierżanta Giggsona, Zborowski wystąpił także w poprzedniej realizacji tej kryminalnej kobry Majewskiego (1976). Z Pawłem Wawrzeckim grali parę głównych bohaterów w "Komedii sytuacyjnej" Johnniego Mortimera i Briana Cooke'a w reżyserii Anny Minkiewicz (1996). Aktor wystąpił w "Dobrze" na podstawie tekstu i w reżyserii Tomasza Mana (2006), w tym przedstawieniu jego scenicznym partnerem był Marian Opania, z którym na co dzień tworzy Kabaret Super Duo.   

Zborowski sprawdzał się też w komediowych produkcjach kinowych. Zagrał w "Koglu moglu" (1988) i "Galimatiasie, czyli Koglu moglu 2" (1989) Romana Załuskiego oraz "Goodbye Rockefeller" Waldemara Szarka (1993). Pracował z Łukaszem Wylężałkiem, wziął udział w jego filmach "Darmozjad polski" (1997) i "O dwóch takich co nic nie ukradli" (1999). Jednak najbardziej znanym komediowym wcieleniem Zborowskiego jest poczciwy i nieporadny Moryc Haber z filmowych "C.K. Dezerterów" (1985) i "Złota dezerterów" (1998) Janusza Majewskiego. Kreację stworzył w charakterystycznej roli Longinusa Podbipięty w ekranizacji "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza przygotowanej przez Jerzego Hoffmana (1999).

Komediowe role równoważył udziałem w takich filmowych projektach jak: "Siekierezada" Witolda Leszczyńskiego na podstawie prozy Edwarda Stachury (1985), polityczny film z powojenną historią kraju w tle - "Kuchnia polska" Jacka Bromskiego (1991) oraz "Wielki świat" (2001) –  telewizyjne przedstawienie Witolda Leszczyńskiego według opowiadania Radka Knappa, w którym grał głównego bohatera Frania - włóczęgę powracającego po latach do rodzinnej wsi z zamiarem popełnienia samobójstwa. Ostatnio wcielił się w postać gimnazjalnego profesora matematyki w opowiadającym o dorastaniu w trudnych powojennych czasach obrazie Janusza Majewskiego "Mała matura 1947" (2010).

W dorobku aktora ważne miejsce zajmuje teatr muzyczny. Na scenie Ateneum śpiewał w kameralnych przedstawieniach Wojciecha Młynarskiego ("Hemar. Piosenki i wiersze",1987; "Wysocki", 1989), Macieja Wojtyszki ("Dymny. Piosenki, wiersze i wymyślania", 1993), Krzysztofa Zaleskiego ("Okudżawa", 1997). Zagrał także Mackiego Majchra w "Operze za trzy grosze" Bertolta Brechta w inscenizacji Zaleskiego (1994, Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie), dekadę później wcielił się w postać Jonatana Peachuma z Brechtowskiego dramatu w realizacji Laco Adamika (2004, Teatr Syrena w Warszawie). Sukces przyniosły mu występy w widowiskach musicalowych, był Don Kichotem w "Człowieku z La Manchy" Mitcha Leigha w reżyserii Jerzego Gruzy (1994, Teatr Dramatyczny w Warszawie) i Panem Darlingiem / Kapitanem Hakiem w "Piotrusiu Panu" Jamesa Matthew Barrie'go, inscenizacji Janusza Józefowicza z warszawskiego Teatru Muzycznego Roma (2000).

"Na okręcie kapitana Haka z 'Piotrusia Pana' został niekoronowanym królem polskiego teatru muzycznego - pisał o aktorze Jacek Sieradzki. - Głos, dykcja, wdzięk sceniczny, umiejętność podawania dowcipu, kontakt z widownią. Gdybyśmy mieli normalny komercyjny przemysł teatralny, pod niego projektowano by repertuar." ("Polityka" 34/2000).

W 1997 roku Wiktor Zborowski został uhonorowany odznaczeniem Zasłużony Działacz Kultury.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, styczeń 2012

Opracował: JRK, styczeń 2012

Podobne

Film Piotr Machalica

Aktor teatralny i filmowy. Urodził się 13 lutego 1955 roku w Pszczynie...

Film Agnieszka Wosińska

Aktorka teatralna i filmowa. Urodziła się 12 września 1968 roku w Warszawie. W 1993 roku ukończyła...

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy