Aktor teatralny. Pedagog, profesor Akademii Teatralnej w Warszawie. Urodził się 15 stycznia 1949 roku w Wiśniczu Nowym koło Bochni.

W 1971 roku ukończył wydział aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie.

"(...) jestem wychowankiem szkoły krakowskiej" - powie Komasa po latach - "uczyli mnie tacy profesorowie, jak Zofia Jaroszewska, Danuta Michałowska, Jerzy Jarocki. Byliśmy wychowani w duchu wielkiej pokory i wielkiego szaleństwa" ("Goniec Teatralny" 05.06.1992).

Aktor debiutował na scenie kaliskiego Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego rolą Albina w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry w reżyserii Macieja Prusa (1971). W 1973 roku, wraz z częścią zespołu i dyrektor kaliskiej sceny Izabellą Cywińską, przeniósł się do Teatru Nowego w Poznaniu i spędził tam piętnaście lat. W 1988 roku wyjechał do Warszawy, gdzie na początku był związany z zespołem Janusza Wiśniewskiego. Poświęcił się pracy pedagogicznej, w 1988 roku został wykładowcą warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, a w 1995 roku profesorem tej uczelni. W Warszawie kontynuował swoją wielką pasję nauczycielską. Wcześniej, w Poznaniu, uczył na wydziale wokalno-aktorskim Akademii Muzycznej. W latach 90. grał na różnych warszawskich scenach, w Teatrze Szwedzka 2/4, Dramatycznym, Powszechnym, Studio, a także m.in. w Teatrze Miejskim w Gdyni i Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu.

Od 1973 roku współtworzył świetny zespół poznańskiego Teatru Nowego. Pierwszą dużą rolą aktora była brawurowo zagrana postać Pietrka z A jak królem, a jak katem będziesz wg prozy Tadeusza Nowaka w reżyserii Janusza Nyczaka (1973). Kolejnym tekstem podejmującym problematykę moralną wywiedzioną ze źródeł ludowych, w którym zagrał Komasa, były Wijuny Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz w inscenizacji Izabelli Cywińskiej (1976), wcielił się tutaj w postać Mikołaja.

Równocześnie przygotowywał monodramy, by móc w pełni wypowiedzieć siebie. Trochę ze strachu, jak sam przyznawał, że dostanie nieodpowiednie role, w których nie będzie mógł tego uczynić. Programy poetyckie pozwalały Komasie na szczerą, intymną rozmowę z widzami, zresztą aktor za istotę aktorstwa zawsze uważał spotkanie z drugim człowiekiem.

"Od samego początku wydawało mi się, że w teatrze jednego aktora nie można grać" - pisał Komasa - "trzeba być, że ten teatr nie znosi kłamstwa, że musi tam być po prostu człowiek, ze swoimi problemami, przemyśleniami, radościami, smutkami i odkryciami świata czy życia, nawet tymi najbardziej banalnymi, ale najprawdziwszymi na danym etapie świadomości" ("Scena" 1978, nr 5).

W latach 70. powstały monodramy: Wołający na motywach Starego Testamentu oraz poezji Kochanowskiego, Baczyńskiego, Różewicza, Bursy i Broniewskiego (1971), Moja bajka na motywach Stachury, Tagorego i Hessego (1973), Odejście Kaina wg tekstu wrocławskiej poetki Marianny Bocian (1973) i Z kilkoma małymi poprawkami oparty na opowiadaniu Brat Andrzeja Pastuszki (1975). O aktorze w 1976 roku po wrocławskim Festiwalu Jednego Aktora, na którym Komasa zdobył pierwszą nagrodę i nagrodę publiczności za monodram Z kilkoma małymi poprawkami Stanisław Srokowski pisał:

"(...) chłopak z ogromnym temperamentem artystycznym, z oryginalnymi pomysłami, umiejący zaaranżować niezafałszowane sytuacje; pali tego człowieka ogień wewnętrzny, to się czuje, wiadomo, że w sztuce, którą prezentuje, broni tych wartości w życiu, które uważa za najcenniejsze. Rzekłbym, że Komasa tworzy teatr moralny, czy lepiej powiedzieć, teatr moralnej pasji, a że robi to na takim poziomie, że nie puści obcej sobie nuty, warto Komasie zaufać" ("Opole" 1976, nr 1).

Na scenie Teatru Nowego aktor nadal współpracował z Nyczakiem, zagrał u niego Własa w Letnikach Maksyma Gorkiego (1976).

"Nie zabrakło w przedstawieniu akcentu wykraczającego poza naturalność" - notował Jerzy Zagórski. - "Jest to kreacja Wiesława Komasy w roli Własa, która wywołała największy spór między widzami (...). Włas grany naturalistycznie bywa postacią epizodyczną. Zagrany przez Komasę, w stylu Arlekina, przeniesionego żywcem z teatru nie naśladującego świata, lecz go przekształcającego, stał się podpora widowiska. Jest w gronie postaci stworzonych przez Gorkiego pewną nieprawidłowością, ale taką, bez której doskonałość stałaby się martwotą" ("Kurier Polski" 17.11.1977).

Komasa występował w kolejnych realizacjach Nyczaka - jako m.in. Toffolo w Awanturze w Chioggi Carla Goldoniego (1975), Ismet w przedstawieniu Czerwony kogut leci wprost do nieba wg powieści Miodraga Bulatovicia (1978), Fikalski w Domu otwartym Michała Bałuckiego (1983), Andrzej w Trzech siostrach Antoniego Czechowa (1985) i Gospodarz w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (1987). Izabella Cywińska powierzyła mu wiele ról w swoich realizacjach, m.in. Pachomowa w Śmierci Tarełkina Aleksandra Suchowo-Kobylina (1973), Chlestakowa w Rewizorze Mikołaja Gogola (1980), Abrahama w Judaszu z Kariothu Karola Huberta Rostworowskiego (1981). Aktor zagrał także m.in. Haimona w Antygonie Sofoklesa (1979) i w Emigrantach Sławomira Mrożka (1978) - spektaklach Wojciecha Szulczyńskiego.

W społecznie i politycznie zaangażowanym teatrze prowadzonym przez Cywińską, Komasa wyreżyserował poetyckie widowisko Ojczyzna chochołów na podstawie tekstów m.in. Jasieńskego, Kasprowicza, Młodożeńca, Przybosia, Staffa, Wierzyńskiego i Wyspiańskiego (1979). Brał udział w innych realizacjach tego nurtu wystawianych przez Cywińską - prapremierze Wiernych blizn Jerzego Grzymkowskiego (1979) i publicystycznym widowisku o poznańskim Czerwcu '56 Oskarżony czerwiec '56 (1981).

Na scenie poznańskiego Teatru Nowego rozpoczęła się też wieloletnia współpraca Komasy z Januszem Wiśniewskim. Aktor zagrał Stracha w Balladynie Juliusza Słowackiego (1979), a później w słynnych autorskich przedstawieniach Wiśniewskiego o końcu cywilizacji - Panopticum à la Madame Tussaud. Wielkie umieranie, czyli czarna śmierć. Paris 1680. (1982) i Końcu europy (1983). Wcielił się także w postać Ojca w Modlitwie chorego przed nocą Wiśniewskiego (1987). Natomiast rolą Brzozy z Cmentarzy wg Marka Hłaski w reżyserii Cywińskiej (1988) Komasa żegnał się z poznańską sceną, by powędrować wraz z grupą teatralną Wiśniewskiego, Zespołem Janusza Wiśniewskiego, do Warszawy.

Po rozpadzie w 1991 roku zespołu Wiśniewskiego, z którym Komasa przygotował jeszcze Olśnienie (1989), aktor poświęcił się przede wszystkim pracy w warszawskiej szkole teatralnej. Dziś jest uznanym pedagogiem, który, podobnie jak w teatrze, bardzo ceni indywidualną rozmowę ze studentem.

"Wiem, że tego zawodu nauczyć nie można, co mówię zawsze studentom na dzień dobry" - przyznaje Komasa. - "Jeśli ktoś otrzymał niezwykły dar w postaci talentu, mogę mu pokazać sposób na zmaganie się z tym darem, spróbować wytyczyć drogę, po jakiej powinien kroczyć. (...) Każdy człowiek to karta do zapisania, dlatego uważnie przyglądam się moim studentom: co się w nich zmienia, jak odbija się w nich to, czego doświadczyli; ja umiem oddzielić aktora od człowieka" ("Goniec Teatralny" 05.06.1992).

Wiesław Komasa jest autorem poetyckiej książki "Mieć jak rzeka swoje źródło" (1996), która jest owocem wieloletnich spotkań ze studentami i przemyśleń związanych z nauczaniem aktorstwa.

W latach 90. Komasę nadal można było zobaczyć na scenie. W Teatrze Szwedzka 2/4 zagrał rolę tytułową w Woyzecku Georga Büchnera w reżyserii Wojciecha Maryańskiego (1993) i Nieznajomego w Do Damaszku Augusta Strindberga w inscenizacji Marcina Jarnuszkiewicza (1994), a także m.in. Bohatera w Kartotece Tadeusza Różewicza w reżyserii Piotra Łazarkiewicza w Teatrze im. Norwida w Jeleniej Górze (2002). Aktor reżyserował też z powodzeniem przedstawienia dyplomowe w warszawskiej szkole teatralnej, m.in. Awanturę w Chioggi Carla Goldoniego (1991) i Kabaret modernistyczny na motywach tekstów Bałuckiego, Witkiewicza i Gombrowicza (1995). W swoim reżyserskim dorobku ma także pracę nad Matką Stanisława Ignacego Witkiewicza (spektakle O Beri, Beri przygotowane m.in. w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, 1994 i Teatrze Romain Rolland w Paryżu, 1999) oraz zrealizowaną w warszawskim Teatrze Studio wspólnie z Ireną Jun Filozofię po góralsku ks. Józefa Tischnera (2005).

Ostatnio można go było zobaczyć jako Tezeusza w przygotowanej przez Macieja Prusa Fedrze młodej polskiej kompozytorki Dobromiły Jaskot (Teatr Wielki - Opera Narodowa, 2006). Był również reżyserem i wykonawcą monodramu Yorick, czyli spowiedź błazna, który powstał na podstawie tekstów postaci błazeńskich w dramatach Szekspira, do którego scenariusz przygotował Andrzej Żurowski (2006).

"W grze Wiesława Komasy, w jego 'Yoricku' " - pisał Włodzimierz Braniecki - "jest cały smutek świadomości rozpaczy, ale i cała niezgoda na umieranie piękna. I cała drwina, jako największa obrona przed złem" ("Głos Wielkopolski" 2007, nr 74).

Brał udział w widowisku poetycko-muzycznym na podstawie poezji Zbigniewa Herberta Herbert przy Bachu płakał (Sale Redutowe Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, 2008). Wcielił się w postać Hioba w zaadaptowanym i wyreżyserowanym przez Marka Pasiecznego poetyckim dramacie Karola Wojtyły Hiob (2009). Natomiast w Akademii Teatralnej wyreżyserował ostatnio przedstawienie dyplomowe Sceny z Różewicza na podstawie Kartoteki, Grupy Laokoona i Wyszedł z domu (2009).

Odznaczenia i nagrody:

• 1972 - III nagroda za monodram Moja bajka na 7. Wrocławskich Spotkaniach Teatralnych Jednego Aktora;
• 1973 - Nagroda SPATiF-u dla młodego aktora za rolę Pachomowa w Śmierci Tarełkina Aleksandra Suchowo-Kobylina w reżyserii Izabelli Cywińskiej w Teatrze im. Bogusławskiego w Kaliszu na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych; III nagroda za monodram Odejście Kaina Marianny Bocian na 8. Wrocławskich Spotkaniach Teatralnych Jednego Aktora;
• 1974 - Medal Młodej Sztuki; I nagroda za monodram Odejście Kaina Marianny Bocian na Przeglądzie Teatru Inicjatyw;
• 1975 - I nagroda jury i nagroda publiczności za monodram Kilka małych poprawek wg Andrzeja Pastuszki na 10. Wrocławskich Spotkaniach Teatralnych Jednego Aktora;
• 1977 - Nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki dla Młodego Twórcy;
• 1978 - Biały Bez - nagroda w plebiscycie na najpopularniejszego aktora teatrów wielkopolskich;
• 1981 - Zasłużony Działacz Kultury;
• 1983 - Brązowy Krzyż Zasługi;
• 1986 - Nagroda Publiczności im. Herdegena, Nagroda Forum Robotniczego na Wrocławskich Spotkaniach Teatralnych Jednego Aktora;
• 1992 - Wyróżnienie jury dla pracy pedagogów - za przedstawienie Awantura w Chioggi Carlo Goldoniego z PWST w Warszawie na 10. Ogólnopolskim Przeglądzie Spektakli Dyplomowych Szkół Teatralnych w Łodzi;
• 2003 - Nagroda dziennikarzy im. Tadeusza Burzyńskiego za rolę w monodramie Dopokąd idę na 37. Wrocławskich Spotkaniach Teatralnych Jednego Aktora;
• 2006 - Nagroda za spektakl Filozofia po góralsku wg Tischnera w Teatrze Studio w Warszawie (wspólnie z Ireną Jun) na Ogólnopolskim Festiwalu Komedii "Talia" w Tarnowie; Nagroda Przewodniczącego Rady Miejskiej Wrocławia za spektakl Yorick, czyli spowiedź błazna wg Szekspira (scenariusz: Andrzej Żurowski) we własnej reżyserii na 40. Międzynarodowych Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, grudzień 2005; aktualizacja: listopad 2009.