Teatr
Tadeusz Słobodzianek, "Sen pluskwy"
Teatr
Sen pluskwy Tadeusza Słobodzianka zaczyna się w momencie, gdy kończy się Pluskwa Majakowskiego. Prisypkin, zamknięty w moskiewskim zoo w latach 30., wychodzi na wolność pod koniec lat 90. na ulice kapitalistycznej już stolicy Rosji, w której królują gangsterzy, byli komuniści, fałszywi prorocy i sprzedajni politycy. Bohater Słobodzianka ze zdumieniem obserwuje świat, który po raz kolejny całkowicie odmienił się na jego oczach. Krąży on po Moskwie barwnych neonów i budowlanych rusztowań, żebraków i miliarderów, wszystkich ukazanych w sparodiowanej stylistyce Brechtowskiego teatru politycznego.
Słobodzianek pracował nad Snem pluskwy kilka długich lat, powstawały kolejne wersje utworu.
Słobodzianek pracował nad Snem pluskwy kilka długich lat, powstawały kolejne wersje utworu.
"Choć wiele tu cytatów z Majakowskiego, Dostojewskiego, Błoka, Mandelsztama, Bułhakowa, 'Sen pluskwy' nie jest tylko wariacją na temat literatury. To samodzielne dzieło, które przekracza swoje inspiracje. Prisypkin z kołtuna, jakim był u Majakowskiego, przeistacza się w tragicznego bohatera, na którego życiu XX wiek - wiek ideologii - wypalił swoje piętno." (Roman Pawłowski, "Gazeta Wyborcza").Kazimierz Dejmek wystawił tekst Słobodzianka jako rozrachunek, również osobisty, z wiekiem komunizmu. Ale nie tylko - równej krytyce poddany został system totalitarny, co jego następca kapitalizm.
"Spektakl Dejmka i Słobodzianka odsłania nie tylko ponurą prawdę o czasach terroru, kiedy głos miał 'towarzysz Mauzer'. Pokazuje nam chaos wartości, w którym znaleźliśmy się w ostatnich latach. Byłych komunistów, którzy biją się w piersi w cerkwiach i nawołują do moralnej odnowy i przestrzegania przykazań. Polityków, którzy w swoich programach wyborczych łączą faszyzm i antysemityzm z chrześcijaństwem i sprawiedliwością społeczną. Ubeków, którzy wyszli z cienia i prą do władzy. Spauperyzowanych inteligentów, którym od kolejnych ideologicznych akrobacji wszystko przewróciło się w głowie. Cały ten koszmarny zgiełk współczesności jest w łódzkim przedstawieniu. Nie można go nie obejrzeć, tak jak nie da się zagłuszyć sumienia." - pisał recenzent "Gazety Wyborczej".
"(...) reżyser jakby odpowiadając na gry autora, zaproponował - niebywale dyskretnie grę własną. Jej elementem znaczącym jest sam fakt, że to akurat Dejmek, nie kto inny reżyserował to przedstawienie i nie gdzie indziej, lecz tu właśnie w łódzkim Teatrze Nowym. No, bo, na przykład, był tu dwa razy dyrektorem. Za pierwszej dyrekcji, w 1954 roku wystawił legendarną ;Łaźnię' Majakowskiego, od której de facto rozpoczęła się teatralna odwilż. W 'Łaźni' rozliczał się z 'błędami i wypaczeniami' stalinizmu, co prawda postrzeganymi jeszcze wtedy jako nadużycie biurokratycznej władzy.(...) Rzec można, że Dejmek wcześnie zaczął swoje porachunki z historią, a miała ona jeszcze niejednokrotnie dać mu się we znaki. Drugi raz prowadził Teatr Nowy w drugiej połowie lat siedemdziesiątych; parę lat po aferze wokół 'Dziadów', po paroletniej banicji liczył się na nowo: 'Operetką', 'Vatzlavem', 'Henrykiem VI na łowach'. I oto teraz powrócił do Nowego jako reżyser sztuki, która próbuje ogarnąć dramat upadającego komunizmu, uchwycić cały chaos ideowy, polityczny, ekonomiczny, jaki po tym upadku nastał, przedstawić dawne źródła dzisiejszych konwulsji, tych zwłaszcza, jakie owładnęły Rosją postsowiecką." (Janusz Majcherek, Teatr).
- Tadeusz Słobodzianek, Sen pluskwy, reżyseria: Kazimierz Dejmek, scenografia: Jacek Ukleja, muzyka: Marek Wilczyński. Premiera w Teatrze Nowym w Łodzi 15 września 2001 roku.
Podobne
Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"
Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.
Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"
Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.
Zobacz także
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Najczęściej czytane
- Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek - Teatr
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) - Film
Andrzej Wajda - Teatr
Tadeusz Kantor






