Włodzimierz Fełenczak na scenie Białostockiego Teatru Lalek powraca do historii Puncha. Pierwszą inscenizację opowieści o parze kochanków, Punchu i Judy, reżyser przygotował ponad dwadzieścia lat temu, w 1973 roku. W spektaklu z 1995 roku wykorzystano lalki pochodzące z tej pierwszej realizacji. Jednak zarówno forma widowiska, jak i jego przesłanie bardzo się zmieniły.

"(...) to bardzo dobry spektakl." - notował Andrzej Koziara. - "Aktorsko z życiową rolą Dolińskiego, reżysersko z nareszcie czytelnymi i uzasadnionymi, profesjonalnie płynnymi przejściami z planu żywego na lalkowy i z powrotem, aż do 'planu muzycznego', dobry inscenizacyjnie, technicznie, tekstowo i obrazowo, to po prostu Punch." ("Kurier Podlaski" 19.03.1995)

Historia postaci pochodzącej z włoskiej komedii dell'arte posłużyła autorom do pokazania naszego świata i praw nim rządzących. Spektakl stał się celnym, a zarazem dramatycznym i brutalnym komentarzem do współczesności. Przedstawienie

"Celnie trafia w mroczne zakamarki duszy każdego z widzów." - pisała Olga Kulczycka. - "Prowokuje, irytuje, denerwuje, ale zmusza do refleksji, nie pozwalając na obojętność. Przedstawienie jest przy tym interesujące od strony formalnej. Dzięki otwartej aranżacji przestrzeni (jedynie lalki, chociaż też nie do końca, mają wyznaczone miejsce do grania) nie ma bariery między widzem a aktorem. Przez osiemdziesiąt minut publiczność żyje wraz z Punchem w jego świecie - wciągana do akcji, prowokowana, w sposób nie do końca uświadomiony stając się zbiorowym bohaterem spektaklu." ("Wiadomości Kulturalne" 23.04.1995)

Fełenczak i Szelachowski opowiadają historię Puncha bez ogródek. Punch jest odrażający i zbrodniczy, wulgarny, wyuzdany i podły. Ale ta świnia i ten morderca jest równocześnie buntownikiem, wypowiada wojnę całemu światu, mierzy się również z samym Diabłem. W postaci Puncha do głosu dochodzą najbardziej pierwotne i prymitywne ludzkie instynkty, którym bohater szczerze i bez mrugnięcia okiem hołduje. Samo istnienie Puncha oznacza chaos i zdaje się wyprzedzać wszelkie ludzkie porządki, etyczne, prawne, polityczne. Punch uderza nie tylko w możnych, nie tylko w społeczne zakłamanie, konwenans i obłudę. On wypacza i wynaturza wszystkie zasady, a jednak tak doskonale funkcjonuje w naszym świecie. Pierwotne, potężne zło jego duszy w białostockiej inscenizacji pokazane zostało w sposób dobitny i drastyczny. Promieniuje ze sceny z ogromną mocą, jest zaraźliwe i jednocześnie tak bardzo znajome.

"(...) jedyną porządną właściwością Puncha jest to, że garbusa trzymają na scenie, że jest tylko 'Kukłą' i że go i tak na wszelki wypadek co wieczór w finale wieszają." - pisał ironicznie Andrzej Koziara. - "A więc i strachliwi kukły się nie przestraszą, wrażliwi odetchną, że to przecież nie oni, esteci, że to taka koncepcja, a wszyscy, bo wszyscy są wrażliwymi humanistami, nie będą mieli wyrzutów sumienia z powodu prostej przyjemności płynącej z faktu powieszenia głównego bohatera." ("Kurier Podlaski" 19.03.1995)

• Niech żyje Punch!, scenariusz: Włodzimierz Fełenczak, reżyseria: Włodzimierz Fełenczak, Wojciech Szelachowski, scenografia: Wiesław Jurkowski, muzyka: Jerzy Derfel, aranżacja muzyczna: Marek Kulikowski. Występują: Punch: Ryszard Doliński, Komedianci: Aneta Harasimczuk, Ryszard Doliński, Mieczysław Fidorow, Komedianci muzycy: Andrzej Beya Zaborski, Marek Kulikowski, Krzysztof Pilat. Premiera w Białostockim Teatrze Lalek 10 marca 1995 roku.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, marzec 2004.