Monika Strzępka
Reżyserka teatralna.
Zadebiutowała w 2004 roku w Teatrze Polskim w Bydgoszczy. Wystawiła tekst młodej dramatopisarki Anny Bednarskiej "Z twarzą przy ścianie". Był to portret dwóch zagubionych we współczesnym świecie młodych par - ikon popkultury, ludzi, którzy na różne sposoby zagłuszali swoje lęki.
Rok później Monika Strzępka pracowała w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, gdzie zrealizowała "Szeks Show presents: Yorick, czyli wyznania błazna". Spektakl powstał w oparciu o składający się z tekstów Szekspira scenariusz Andrzeja Żurowskiego, który napisał ten monodram specjalnie dla Krzysztofa Gordona. Reżyserka rozegrała przedstawienie w konwencji stand-up comedy.
"Ten monodram z gatunku kabaretu odczytać można jako szczerą, często trywialną i obrazoburczą, ale cenną spowiedź zblazowanego, zmęczonego swoją funkcją błazna" - pisała Agata Kirol ("Gazeta Wyborcza - Trójmiasto" 2005, nr 171).
Kolejne realizacje reżyserki to powrót do dramaturgii współczesnej opisującej kalekie, wyjałowione międzyludzkie relacje i zdegradowany świat. W 2005 roku na scenie Teatru Jeleniogórskiego powstał spektakl "Honor Samuraja" Adama Rappa - tragikomedia o toksycznej rodzinie z przedmieść Chicago, która żyje w świecie alkoholu, narkotyków, prostytucji, telewizji i gier komputerowych. Rok później Strzępka na Scenie Polskiej w Czeskim Cieszynie pracowała nad "Prezydentkami" Wernera Schwaba - opowieścią o trzech zrozpaczonych, samotnych kobietach, którym pozostają jedynie marzenia wygłaszane kalekim, wulgarnym językiem.
Następne przedstawienia Monika Strzępka przygotowywała wspólnie z Pawłem Demirskim. W tandemie z dramaturgiem powstały najpierw "Dziady. Ekshumacja" w Teatrze Polskim we Wrocławiu (2007).
"Uważam, że uwspółcześnianie klasyki polega na ubogaceniu jej o naszą wiedzę historyczną, której siłą rzeczy nie miał autor" - mówił Demirski ("Gazeta Wyborcza - Opole" 2008, nr 91).
I w taki współczesny sposób próbował "ekshumować" Adama Mickiewicza. Z dramatu zostawił niektóre postaci: Konrada, Księdza, Panią Rollinson, w inscenizacji pojawiły się też echa scen Zaduszek, Wielkiej Improwizacji, balu u Senatora. Demirski mocno nasycił swój scenariusz dzisiejszymi odwołaniami i tymi z niespecjalnie dalekiej przeszłości.
"Polacy wielu rzeczy w ogóle nie przyjmują do wiadomości, nie radzą sobie z przeszłością. To jest przedstawienie polityczne" - deklarowała Strzępka. - "Ale teraz w Polsce co tydzień pojawiają się okoliczności, które sprawiają, że ten tekst zabrzmi jeszcze mocniej. Historia nam pomaga" ("Gazeta Wyborcza - Wrocław" 2007, nr 11).
Spektakl był próbą pokazania naszych narodowych grzechów i narodowej pamięci.
"Te wyznania nie układają się w świadectwo polskiego męczeństwa, ale polskich win. Współczesna ekshumacja 'Dziadów' nie jest spod ziemi, ale spod dywanu, gdzie przez dziesięciolecia zamiatano niewygodne sprawy" - notowała Joanna Derkaczew. - "Ale swąd jest nie mniejszy. Spektakl odbiera status pokrzywdzonej całej Polsce. Młodym i starym, prawym i lewym, czarnym i czerwonym. Zostawia widzów w cuchnącym bagienku wzajemnych pretensji i nienawiści" ("Gazeta Wyborcza" 2007, nr 15).
Jednak większość recenzentów pisała, że "Dziady" utonęły w konwencji kabaretowej, a tekst Demirskiego w płaskiej doraźności.
Kolejna realizacja teatralnego duetu rozdrapująca polskie rany, próbująca dokopać się do naszej narodowej świadomości - spektakl "Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł, czyli w heroicznych walkach narodu polskiego wszystkie sztachety zostały zużyte" wystawiony został w wałbrzyskim Teatrze Dramatycznym (2007). W tej politycznej burlesce o narodowych wartościach, mitach, kompleksach i słabościach twórcy pokazali groteskowy i podszyty gorzką prawdą obraz polskiego społeczeństwa. Z kolei przygotowana w Teatrze Polskim we Wrocławiu "Śmierć podatnika" (2007) na cel brała konsumpcyjne społeczeństwo. Rozegrana w konwencji farsy historia pewnej bananowej republiki była opowieścią o neoliberalnym społeczeństwie. Następny wspólny projekt Strzępki i Demirskiego to spektakl "Diamenty to węgiel, który wziął się do roboty" (2008, Teatr im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu) - aktualna wariacja na temat Czechowowskiego "Wujaszka Wani" z postacią przerysowanego, biernego wujaszka, którego pokazano jako ofiarę transformacji, osobę wykluczoną z nowego, dzikiego, kapitalistycznego świata.
" 'Diamenty' to spektakl ważny i zabawny" - pisała po premierze Katarzyna Kamińska. - "Strzępka i Demirski nie szukają rozwiązań, nie stają w niczyjej obronie. Uświadamiają tylko, że kapitalistycznej maszynie niewiele mamy do powiedzenia: albo wchodzimy w jej tryby, słuchamy instrukcji, co jeść, jak się ubierać i o której chodzić spać, albo lądujemy w lamusie społeczeństwa" ("Gazeta Wyborcza - Wrocław" 2008, nr 127).
W Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu z inspiracji "Operą żebraczą" Johna Gaya i "Operą za trzy grosz" Bertolta Brechta powstała "Opera gospodarcza dla ładnych pań i zamożnych panów" (2008). Demirski i Strzępka w uprawianej od kilku lat formule teatru kabaretowego, lewicowo zaangażowanego i programowo prowokacyjnego zajęli się tym razem filantropią, która przynosi zyski głównie pomagającym, pozwala na zdobycie władzy i pieniędzy. Z kolei w "Sztuce dla dziecka" (2009, Teatr im. Norwida w Jeleniej Górze), posługując się gagami i grubym dowcipem, próbowali analizować pamięć o wojnie i Holocauście.
Kolejne spektakle wyreżyserowane przez Monikę Strzępkę to:
- "Niech żyje wojna!!!" Pawła Demirskiego, Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu, premiera: 12 grudnia 2009;
- "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" Pawła Demirskiego, Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu, premiera: 22 maja 2010;
- "Tęczowa trybuna 2012" Pawła Demirskiego, Teatr Polski we Wrocławiu, premiera: 5 marca 2011;
- "Położnice szpitala św. Zofii" Pawła Demirskiego, Jana Suświłły, Teatr Rozrywki w Chorzowie, premiera: 17 września 2011.
Nagrody:
- 2006 - Nagroda dla przedstawienia "Prezydentki" Wernera Schwaba Sceny Polskiej w Czeskim Cieszynie na 6 Festiwalu Teatrów Moraw i Śląska w Cieszynie;
- 2007 - Nagroda za najlepszy tekst premierowy oraz za najbardziej wyrazistą wypowiedź na temat współczesnej Polski dla twórców spektaklu"Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł" z Teatru im. Szaniawskiego w Wałbrzychu na 6. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy; Nagroda dla Teatru im. Szaniawskiego w Wałbrzychu za groteskowe i dotkliwie prawdziwe odbicie naszej rzeczywistości w spektaklu "Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł" na 11. Ogólnopolskim Festiwalu Komedii "Talia" w Tarnowie; I nagroda w plebiscycie publiczności dla spektaklu "Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł" z Teatru im. Szaniawskiego w Wałbrzychu na 37. Jeleniogórskich Spotkaniach Teatralnych;
- 2008 - Nagroda marszałka dolnośląskiego z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru dla najlepszego spektaklu 2007 roku - dla spektaklu "Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł" (wspólnie z Pawłem Demirskim); Nagroda za reżyserię spektaklu "Był sobie Polak, Polak, Polak i diabeł" w Teatrze Dramatycznym im. Szaniawskiego w Wałbrzychu na 8. Ogólnopolskim Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu.
- 2010 - XLV Przegląd Teatrów Małych Form KONTRAPUNKT - Nagroda Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego dla przedstawienia "Niech żyje wojna!!!" w Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu; X Ogólnopolski Festiwal Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu - nagroda za reżyserię spektaklu "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" w Teatrze Dramatycznym im. Szaniawskiego w Wałbrzychu; 5. Międzynarodowy Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@port w Gdyni - Główna Nagroda oraz Nagroda Dziennikarzy za przedstawienie "Niech żyje wojna!!!"; 3. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia w Krakowie - Główna Nagroda dla przedstawienia "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" z Teatru Dramatycznego im. Szaniawskiego w Wałbrzychu; IX Festiwal Prapremier w Bydgoszczy - nagroda za reżyserię spektaklu "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" z Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu.
- 2011 - X Festiwal Prapremier w Bydgoszczy - Grand Prix dla przedstawienia "Tęczowa trybuna 2012" w Teatrze Polskim we Wrocławiu; IV Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia w Krakowie - Główna Nagroda za najlepsze przedstawienie festiwalu - za przedstawienie "Tęczowa Trybuna 2012" z Teatru Polskiego we Wrocławiu; Paszport "Polityki" za rok 2010 w kateogrii "teatr"; Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej - nagroda dla twórców i realizatorów spektaklu "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" oraz nagroda indywidualna za reżyserię przedstawień: "Był sobie Andrzej Andrzej Andrzej i Andrzej" i "Tęczowa trybuna 2012".
- 2012 - nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego w kategorii najciekawsze wydarzenie teatralne 2011 dla przedstawienia "Tęczowa Trybuna"; Wdecha za rok 2011 w kategorii "wydarzenie roku"; Festiwal Sztuki Reżyserskiej Interpretacje w Katowicach - nagroda publiczności za przedstawienie "Położnice szpitala św. Zofii"; w konkursie głównym, nagrody od jurorów: Ewy Skibińskiej, Justyny Łagowskiej.
Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, grudzień 2007; aktualizacja: listopad 2009. Aktualizacja: maj 2012 - LS.
Podobne
Film Bogdan Hussakowski
Reżyser i aktor teatralny. Urodził się 3 września 1941 roku z Zakopanem, zmarł 5 listopada 2010...
Zobacz także
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Najczęściej czytane
- Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek - Teatr
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) - Film
Andrzej Wajda - Teatr
Tadeusz Kantor







